Vinaconex (VCG): Lãi kỷ lục nhờ bán "đất vàng" Cát Bà, xuất hiện khoản cho vay 6.000 tỷ đồng không thuyết minh
Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex, MCK: VCG) vừa công bố kết quả kinh doanh năm 2025 với con số lợi nhuận cao nhất lịch sử hoạt động. Tuy nhiên, chất lượng lợi nhuận đang là vấn đề đáng bàn khi sự tăng trưởng chủ yếu đến từ thương vụ thoái vốn dự án, trong khi hoạt động cốt lõi quý IV suy giảm và bảng cân đối kế toán xuất hiện hàng nghìn tỷ đồng khoản phải thu khó hiểu.
Lợi nhuận quý IV đi lùi, lãi cả năm đến từ bán tài sản
Báo cáo tài chính quý IV/2025 của Vinaconex ghi nhận sự hụt hơi trong hoạt động kinh doanh giai đoạn cuối năm. Doanh thu thuần đạt gần 4.652 tỷ đồng, giảm 2% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, các chi phí vận hành tăng mạnh đã bào mòn thành quả kinh doanh. Cụ thể, chi phí bán hàng và quản lý doanh nghiệp tăng vọt 93% lên hơn 253 tỷ đồng, khiến lãi ròng trong quý chỉ còn gần 244 tỷ đồng, giảm 15% so với quý IV/2024.
Mặc dù quý cuối năm kém sắc, lũy kế cả năm 2025, Vinaconex vẫn ghi nhận mức doanh thu thuần hơn 16.064 tỷ đồng, tăng 25%. Lợi nhuận ròng đạt con số kỷ lục gần 3.933 tỷ đồng, gấp 4,2 lần năm trước. Tuy nhiên, khoản lợi nhuận đột biến này không đến từ hiệu quả kinh doanh xây lắp cốt lõi mà xuất phát từ hoạt động tài chính. Trong quý III/2025, Vinaconex đã hoàn tất thoái toàn bộ 51% cổ phần tại CTCP Đầu tư và Phát triển Du lịch Vinaconex (VCR) - chủ đầu tư dự án Cát Bà Amatina có quy mô hơn 172ha.
Việc bán đi "gà đẻ trứng vàng" Cát Bà Amatina giúp Vinaconex làm đẹp sổ sách tài chính năm 2025, đưa lợi nhuận sau thuế chưa phân phối cuối kỳ lên gần 4.763 tỷ đồng, gấp 2,5 lần đầu năm. Tuy nhiên, điều này cũng đặt ra câu hỏi về động lực tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp khi không còn sở hữu dự án trọng điểm này.
Dòng tiền chảy vào các khoản vay "bí ẩn", cổ phiếu lao dốc
Bên cạnh câu chuyện lợi nhuận, bảng cân đối kế toán của Vinaconex tại ngày 31/12/2025 xuất hiện những biến động bất thường tại các khoản phải thu. Tổng các khoản phải thu ngắn hạn tăng gấp 2,1 lần đầu năm, lên mức hơn 12.330 tỷ đồng. Đáng lo ngại, khoản mục "cho vay ngắn hạn các đối tượng khác" tăng đột biến gấp 10 lần, đạt gần 6.140 tỷ đồng. Doanh nghiệp không thuyết minh chi tiết danh tính các bên vay, chỉ thông tin chung chung rằng các khoản này có tài sản đảm bảo và bảo lãnh ngân hàng. Ngoài ra, khoản phải thu ngắn hạn khác cũng tăng gấp 12 lần, lên gần 1.570 tỷ đồng mà không có giải trình cụ thể.
Chất lượng tài sản cũng có dấu hiệu đi xuống khi nợ xấu tăng 78% lên gần 982 tỷ đồng, trong đó giá trị có thể thu hồi thấp, với 632 tỷ đồng được xác định là khó đòi. Hàng tồn kho giảm 14% còn hơn 6.135 tỷ đồng, chủ yếu do không còn ghi nhận chi phí đầu tư dở dang tại dự án Cát Bà Amatina (đầu năm ghi nhận hơn 5.564 tỷ đồng).
Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu VCG đang trải qua đợt bán tháo mạnh. Tính từ ngày 23/01 đến 30/01/2026, thị giá VCG đã "bốc hơi" 17%, rớt xuống mốc 19.150 đồng/cổ phiếu. Chuỗi giảm điểm kéo dài 6 phiên liên tiếp, bao gồm 2 phiên giảm sàn đã đẩy cổ phiếu này về vùng giá thấp nhất trong hơn 7 tháng qua. Áp lực bán gia tăng ngay trước thời điểm Vinaconex chuẩn bị bước vào đợt thanh tra của Thanh tra Chính phủ (Cục VII) trong quý II/2026, liên quan đến việc chấp hành pháp luật về đầu tư xây dựng và kinh doanh bất động sản.
