Làn sóng AI tái định hình nhân sự ngành IT: Doanh nghiệp ưu tiên công nghệ thay vì mở rộng quy mô
Thị trường công nghệ thông tin Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ trong chiến lược nhân sự giai đoạn 2025-2026. Thay vì tuyển dụng đại trà để mở rộng quy mô nhưng những năm trước, các doanh nghiệp đang dồn nguồn lực đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu hóa hiệu suất, dù vẫn đối mặt với bài toán nan giải về chi phí và chất lượng nhân tài.
Xu hướng thắt chặt nhân sự và sự gia tăng của AI
Thực tế thị trường ghi nhận nhiều doanh nghiệp công nghệ, từ các công ty IT Mỹ có đội ngũ tại Việt Nam đến các doanh nghiệp Nhật Bản, đang phải điều chỉnh chiến lược cấp bách trước tốc độ phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI). Một số đơn vị đã phải tổ chức các cuộc họp chiến lược khẩn cấp để thích ứng, trong khi số khác lựa chọn phương án cắt giảm nhân sự để chuyển sang đầu tư cho công nghệ mới. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này không hoàn toàn thuận lợi khi việc xử lý các lỗi lập trình do AI tạo ra đôi khi tiêu tốn nhiều thời gian hơn so với phương pháp truyền thống.
Số liệu khảo sát của ITviec công bố năm 2025 đã lượng hóa xu hướng này. Tỷ lệ doanh nghiệp lựa chọn giải pháp tăng hiệu suất nhờ AI làm lý do chính để không tuyển thêm nhân sự đã tăng vọt từ mức 5,9% của năm 2024 lên 20,2% trong năm 2025. Dự báo con số này sẽ tiếp tục tăng lên mức 34,3% vào năm 2026. Đây là mức tăng trưởng mạnh nhất trong tất cả các nhóm nguyên nhân hạn chế tuyển dụng, cho thấy AI đang dần đóng vai trò thay thế nhu cầu nhân sự mới.
Bức tranh chung của thị trường IT Việt Nam cũng phản ánh rõ nét sự thay đổi này. Dữ liệu giai đoạn 2020 - 2026 cho thấy tỷ trọng các doanh nghiệp tăng trưởng bùng nổ (tăng trên 50% quy mô nhân sự) đã giảm từ 18,6% xuống còn 11%. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp không tăng trưởng hoặc thu hẹp quy mô lại gia tăng đáng kể, từ mức 4,9% năm 2021 lên tới 31% vào năm 2026. Thay vì mở rộng số lượng nhân viên, dòng tiền đầu tư đang được điều hướng mạnh mẽ vào công nghệ. Gần hai phần ba số doanh nghiệp được khảo sát dự kiến sẽ tăng ngân sách dành cho AI trong thời gian tới.
Thách thức trong việc tìm kiếm nhân tài và tích hợp công nghệ
Trong chiến lược năm 2026, có tới 47,5% doanh nghiệp đặt ưu tiên tích hợp AI vào các quy trình kinh doanh cốt lõi. Bên cạnh đó, 28,8% doanh nghiệp tập trung vào việc cải thiện hiệu quả hoạt động và 25,4% hướng tới mục tiêu giảm chi phí vận hành thông qua công nghệ. Mặc dù ngân sách cho AI tăng lên, yếu tố con người vẫn là rào cản lớn nhất trong quá trình chuyển đổi này.
Theo khảo sát, 54,3% doanh nghiệp đánh giá mức lương cao là trở ngại lớn nhất khi tuyển dụng nhân sự chuyên về AI. Ngoài ra, 41% đơn vị gặp khó khăn trong việc tìm kiếm ứng viên có kinh nghiệm thực tế và 34,3% cho biết thị trường đang thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng chuyên sâu. Hiện tại, cấu trúc đội ngũ AI tại các công ty đang dần hình thành nhưng quy mô còn hạn chế. Khoảng 40,5% doanh nghiệp đã thiết lập đội ngũ AI chuyên trách và 34,2% triển khai theo mô hình liên phòng ban, tuy nhiên đa số các nhóm này đều có quy mô dưới 10 người.
Nhận định về tương lai của ngành, ông Lâm Quốc Vũ, nhà sáng lập kiêm CEO Katalon cho rằng trong 5–10 năm tới, AI sẽ tái định hình các ngành nghề và mang lại hiệu suất vượt trội. Tuy nhiên, vị này nhấn mạnh rằng trong một thế giới ngày càng tự động hóa, con người vẫn đóng vai trò quyết định trong việc ký duyệt, chịu trách nhiệm cuối cùng và xây dựng niềm tin. Thị trường IT hiện nay không hẳn ít việc đi mà đang đòi hỏi mỗi nhân sự phải tạo ra nhiều giá trị hơn trong một bộ máy tinh gọn, nơi AI đã trở thành công cụ làm việc mặc định.
