ĐHĐCĐ VIMC (MVN) 2026: Vận tải biển đối diện nguy cơ thua lỗ, dồn lực phát triển Cảng Lạch Huyện và siêu dự án Cần Giờ

Lợi nhuận vận tải biển chịu áp lực lớn từ chi phí nhiên liệu và nguy cơ dư cung cục bộ

Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2026 tổ chức sáng 15/4, Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC, mã: MVN) đã công bố tình hình kinh doanh với nhiều diễn biến phức tạp. Phân tích cụ thể về rủi ro lợi nhuận, Tổng giám đốc Lê Anh Sơn cho biết mảng vận tải biển đang chịu tác động nặng nề từ các sự kiện địa chính trị xung quanh khu vực eo biển Hormuz. Dù doanh thu vẫn ghi nhận sự tăng trưởng, chỉ tiêu lợi nhuận của lĩnh vực này được dự báo sẽ sụt giảm mạnh, tác động trực tiếp đến kết quả hợp nhất khi vận tải biển đang chiếm 1/3 tổng nguồn thu của toàn doanh nghiệp.

Thị trường vận tải biển hiện đối mặt với nghịch lý cung cầu. Tại các khu vực xảy ra xung đột, sự mất cân đối đẩy chi phí lên mức rất cao. Ngược lại, khu vực Đông Nam Á lại chứng kiến tình trạng dư thừa nguồn cung do lượng tàu dịch chuyển từ Trung Đông về. Áp lực lớn nhất đến từ bài toán chi phí nhiên liệu. Nếu trước đây khoản mục này chỉ chiếm khoảng 30% đến 35% chi phí vận hành một chuyến tàu, thì nay đã vọt lên mức 50%. Chi phí nhiên liệu tăng gấp ba lần, trong khi giá cước không thể điều chỉnh tăng tương ứng do tình trạng dư thừa năng lực chuyên chở trên thị trường.

Lãnh đạo doanh nghiệp thông tin thêm, tình trạng gia tăng chi phí có thể kéo dài đến hết quý 2/2026. Trong trường hợp chi phí không hạ nhiệt, mảng vận tải biển đối diện với nguy cơ thua lỗ rất cao. Cùng lúc đó, khi tuyến Biển Đỏ mở lại, lượng cung tàu sẽ ngay lập tức tăng thêm khoảng 20%, tạo sức ép gay gắt lên biên lợi nhuận của doanh nghiệp. Để ứng phó, tổng công ty sẽ định hình lại các tuyến vận tải, tìm kiếm các hợp đồng có giá trị cao và linh hoạt hơn trong công tác vận hành khai thác, đồng thời tập trung đẩy mạnh tăng trưởng lĩnh vực khai thác cảng biển để bù đắp một phần chi phí.

Bứt phá từ cụm cảng Lạch Huyện, lên kế hoạch thoái vốn các công ty con

Trái ngược với khó khăn của khối vận tải biển, lĩnh vực khai thác cảng biển đang mang lại những tín hiệu tích cực. Chủ tịch Hội đồng quản trị Nguyễn Cảnh Tĩnh cho biết dự án Bến số 3 và số 4 thuộc Cảng cửa ngõ quốc tế Lạch Huyện, do Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng (đơn vị VIMC nắm giữ 92% vốn) làm chủ đầu tư, đã hoàn thiện giai đoạn 1. Sau một năm đi vào khai thác từng phần, dự án mang lại hiệu quả vượt kế hoạch về cả doanh thu và lợi nhuận. Dự án sẽ vận hành đầy đủ công suất trong năm nay và dự kiến đạt điểm hòa vốn sớm hơn tiến độ ban đầu. Lợi thế từ việc liên doanh với TIL (thuộc tập đoàn MSC) giúp Cảng Lạch Huyện duy trì tỷ lệ lấp đầy cao, dẫn đầu khu vực Hải Phòng về sản lượng hàng hóa thông qua.

Giải đáp băn khoăn của cổ đông về rủi ro dư thừa công suất khi dồn vốn cho các siêu dự án như Liên Chiểu hay Cần Giờ, Tổng giám đốc Lê Anh Sơn phân tích việc đầu tư cảng biển nước sâu tại các khu vực trọng điểm là xu thế tất yếu để đón các tàu trọng tải lớn, thay thế dần các cảng sông nằm sâu trong lục địa. Riêng với dự án Cần Giờ, tổng công ty định hướng phát triển thành cảng trung chuyển quốc tế đạt tiêu chuẩn cao nhất, đủ sức cạnh tranh trực tiếp với các trung tâm hàng hải tại Singapore thay vì chỉ tập trung vào thị trường nội địa.

Về công tác quản trị doanh nghiệp, Chủ tịch Nguyễn Cảnh Tĩnh cho biết nhiều công ty con hiện không đáp ứng tiêu chuẩn công ty đại chúng do không đủ 100 nhà đầu tư nắm giữ tối thiểu 10% cổ phần. Đây là khó khăn chung của các tổ chức có cơ cấu cổ đông cô đặc. Hội đồng quản trị đang khẩn trương xây dựng lộ trình khắc phục để trình Bộ Tài chính phê duyệt. Phương án giải quyết bao gồm việc điều chỉnh tỷ lệ sở hữu và thực hiện thoái vốn tại các đơn vị không còn phù hợp với chiến lược chung. Hoạt động thoái vốn được thực hiện theo từng lộ trình cụ thể, tạo nguồn lực tập trung phát triển đội tàu container và các lĩnh vực kinh doanh cốt lõi.