ĐHĐCĐ bất thường PNJ: Chịu cú sốc 'thiên nga đen', huy động 8.000 tỷ đồng qua phát hành riêng lẻ để tái thiết

Khủng hoảng dòng tiền và khoản lỗ kỷ lục

Tại đại hội, ban điều hành PNJ công bố kết quả kinh doanh sơ bộ quý III/2026 với doanh thu thuần đạt 6.995 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ. Lợi nhuận gộp giảm 62% xuống 609 tỷ đồng, kéo theo mức lỗ ròng 258 tỷ đồng (cùng kỳ lãi 496 tỷ đồng). Đáng chú ý, khoản lỗ này chưa bao gồm việc trích lập dự phòng tổn thất lên tới 7.071 tỷ đồng liên quan đến chính sách thu đổi kim cương sẽ được ghi nhận trong thời gian tới.

Tổng Giám đốc Phan Quốc Công gọi sự việc diễn ra trong tháng 7/2026 là một "thiên nga đen". Sau những tin đồn liên quan đến công ty P-Lab, khách hàng hoang mang và ồ ạt mang kim cương đến PNJ yêu cầu thu đổi. Lượng bán lại mỗi ngày gấp 10 lần bình thường, đẩy giá trị thu mua riêng trong tháng 7 lên gần 6.000 tỷ đồng, tiệm cận mức của cả năm 2025.

Cú sốc này khiến PNJ cạn kiệt thanh khoản. Tiền và tiền gửi giảm mạnh từ 3.700 tỷ đồng hồi cuối tháng 6 xuống chỉ còn 770 tỷ đồng vào cuối tháng 9. Cơ cấu hàng tồn kho bị bóp méo khi kim cương chiếm tới 52% tổng lượng tồn kho, phần lớn đến từ nguồn khách hàng bán lại. Đến cuối quý III, giá trị tích lũy từ cam kết thu đổi kim cương của PNJ lên tới 21.000 tỷ đồng, trở thành áp lực tài chính lớn nhất của doanh nghiệp.

Để đối phó, PNJ dự kiến thay đổi chính sách từ việc thu đổi theo tỷ lệ trên hóa đơn gốc sang thu đổi theo giá thị trường. Công ty cũng thừa nhận không thể dùng tiền mặt để mua lại ngay kim cương trong ngắn hạn và có thể phải mất nhiều năm để thị trường hấp thụ hết lượng hàng tồn kho này.

Phát hành riêng lẻ 8.000 tỷ đồng là "con đường duy nhất"

Nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng, PNJ trình cổ đông phương án huy động khoảng 8.000 tỷ đồng thông qua việc chào bán riêng lẻ tối đa 550 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư chứng khoán chuyên nghiệp. Số tiền thu được sẽ phân bổ 60% cho chương trình chuyển đổi chính sách thu đổi, 20% bổ sung vốn lưu động và 20% để thanh toán nợ vay.

Trả lời chất vấn của cổ đông về việc tại sao không phát hành cho cổ đông hiện hữu để tránh pha loãng, ông Phan Quốc Công giải thích Luật Chứng khoán quy định năm liền trước đợt chào bán phải có lãi và không có lỗ lũy kế. Việc PNJ phải trích lập dự phòng 7.000 tỷ đồng sẽ dẫn đến kết quả kinh doanh năm 2026 bị âm, do đó công ty không đủ điều kiện phát hành ra công chúng.

Tổng Giám đốc PNJ khẳng định việc phát hành riêng lẻ không nhằm mục đích tìm kiếm cổ đông kiểm soát mới và công ty hiện chưa có cam kết với bất kỳ nhà đầu tư nào.

Chủ tịch trần tình về việc bán cổ phiếu và khoản vay cá nhân

Trước những lo ngại của cổ đông về việc gia đình Chủ tịch liên tục giảm sở hữu, Chủ tịch HĐQT Cao Thị Ngọc Dung đã gửi lời xin lỗi cổ đông vì những tổn thất giá trị đầu tư và trực tiếp giải thích về các giao dịch này.

Bà Dung cho biết, để giúp công ty duy trì thanh khoản trong bối cảnh ngân hàng siết hạn mức tín dụng, cá nhân bà đã cho PNJ vay tổng cộng 700 tỷ đồng trong tháng 9. Việc bán cổ phiếu là giải pháp bắt buộc để huy động nguồn tiền mặt bơm vào công ty.

"Lúc đó, chúng tôi chỉ nghĩ đến việc làm mọi cách để công ty vượt qua khủng hoảng. Nếu có lựa chọn tốt hơn thì chắc tôi đã không bán cổ phiếu của mình... Mục đích tôi cho công ty vay là để PNJ tiếp tục tồn tại và phát triển", bà Dung chia sẻ, đồng thời khẳng định PNJ vẫn là khoản đầu tư lớn nhất của gia đình.

Về phía công ty P-Lab, ông Nguyễn Tuấn Hải - Chủ tịch Ủy ban Kiểm toán PNJ cho biết Tổ công tác đặc biệt đã làm việc và xác nhận không có sai phạm trọng yếu tại đơn vị này. Toàn bộ số kim cương liên quan đến sự việc của giám đốc P-Lab không đi vào hệ thống kinh doanh của PNJ.

Hạ cổ tức và lộ trình phục hồi đến 2029

Đứng trước nhu cầu bảo toàn dòng tiền, HĐQT PNJ đã đệ trình và được cổ đông thông qua việc điều chỉnh giảm tỷ lệ cổ tức năm 2025 từ 20% xuống 10%. Do công ty đã tạm ứng 10% trước đó, PNJ sẽ không chi trả thêm cổ tức cho năm tài chính này. Trong năm 2026, công ty cũng dự kiến đóng cửa từ 25-30 cửa hàng kém hiệu quả và chỉ mở mới có chọn lọc khoảng 10 cửa hàng để tối ưu hóa chi phí vận hành.

Ban lãnh đạo PNJ xác định 2026 là năm tái cấu trúc và xử lý khủng hoảng. Công ty đặt mục tiêu từng bước phục hồi vào năm 2027 với doanh thu dự kiến 43.400 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế khoảng 100 tỷ đồng. Theo kịch bản tích cực, lợi nhuận sẽ tăng vọt lên 1.200 tỷ đồng vào năm 2028 và đạt 1.600 tỷ đồng vào năm 2029. Tuy nhiên, ban lãnh đạo cũng nhấn mạnh kịch bản này phụ thuộc hoàn toàn vào việc huy động thành công nguồn vốn 8.000 tỷ đồng.

Kết thúc đại hội, tất cả các tờ trình đều được thông qua. Tuy nhiên, tỷ lệ phiếu không tán thành ở các nội dung quan trọng vẫn ở mức đáng lưu ý: Tờ trình phát hành riêng lẻ ghi nhận 15,1% phiếu chống, tờ trình điều chỉnh kế hoạch kinh doanh có 14,4% phiếu chống và tờ trình miễn nhiệm thành viên HĐQT vấp phải 26,5% tỷ lệ không đồng thuận.