Bốc hơi gần 30% giá trị từ đỉnh lịch sử, vàng SJC khiến nhà đầu tư ôm khoản lỗ nặng nề

Thực tế khắc nghiệt từ những con số

Thị trường vàng hiện tại đang ghi nhận một thực tế phũ phàng đối với người mua. Nếu một nhà đầu tư xuống tiền mua vàng SJC ở phiên giao dịch đầu tiên của năm 2026 và bán ra vào sáng ngày 11/6, mức lỗ phải gánh chịu rơi vào khoảng 26,1 triệu đồng/lượng, tương đương 16,6% vốn đầu tư ban đầu.

Dữ liệu từ WiGroup chỉ ra rằng, giá vàng miếng SJC mở đầu năm 2025 ở mức khoảng 85 triệu đồng/lượng. Thị trường bước vào đợt tăng nóng từ tháng 4/2025, kéo dài đà đi lên và thiết lập mức đỉnh kỷ lục 190,8 triệu đồng/lượng vào ngày 29/01/2026. Mức giá này không tồn tại được lâu. Chưa đầy năm tháng sau, sáng 11/6/2026, giá vàng SJC lùi sâu về mốc 136 triệu đồng/lượng. Việc sụt giảm 28,7% so với đỉnh lịch sử đã xóa sạch phần lớn giá trị tích lũy trước đó.

Theo bà Nguyễn Thị Sony Trà Mi, Trưởng phòng Nghiên cứu Khách hàng Tổ chức thuộc Khối Phân tích của Chứng khoán Maybank, nguyên nhân chính khiến vàng điều chỉnh xuất phát từ biến động trên thị trường quốc tế. Giá vàng thế giới đã lao dốc từ vùng đỉnh gần 5.600 USD/ounce trong tháng 1/2026 xuống chỉ còn hơn 4.000 USD/ounce, tương đương mức giảm trên 28%.

Đồng thời, đồng USD mạnh lên khi thu hút dòng tiền trú ẩn giữa lúc những bất ổn địa chính trị gia tăng. Sự biến động mạnh của kim loại quý kích hoạt áp lực bán ra từ các tổ chức tài chính lớn. Điển hình, quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust liên tục bán ròng từ nửa cuối tháng 5/2026. Tại thị trường trong nước, đà giảm của vàng SJC diễn biến tương đồng với thế giới. Những lo ngại về việc kết thúc chu kỳ tăng giá đã thúc đẩy áp lực chốt lời từ nhóm người mua ở vùng giá thấp, cộng hưởng với tâm lý bán tháo cắt lỗ của nhóm nhà đầu tư trót mua ở vùng đỉnh.

Xử lý danh mục khi lỡ "đu đỉnh" và bài toán bắt đáy

Đối với những nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tài chính hoặc đang duy trì tỷ trọng vàng lên tới 90% danh mục, chuyên gia kinh tế Phan Dũng Khánh khuyến nghị nên tận dụng các nhịp phục hồi kỹ thuật để hạ tỷ trọng. Cách làm này giúp bảo vệ an toàn tài chính và giảm áp lực trả lãi vay.

Bà Trà Mi đánh giá, quyết định giao dịch phụ thuộc vào mục tiêu đầu cơ ngắn hạn hay tích sản dài hạn, cùng với khẩu vị rủi ro của từng cá nhân. Trong điều kiện thị trường xuất hiện nhiều rủi ro, việc theo dõi sát sao và giảm bớt tỷ trọng đầu cơ là chiến lược đáng xem xét. Dù vậy, chuyên gia này lưu ý xu hướng tăng dài hạn của vàng thế giới vẫn được duy trì nhờ các yếu tố cấu trúc hỗ trợ chưa thay đổi.

Xoay quanh câu hỏi có nên "bắt đáy" ở mốc 136 triệu đồng/lượng, bà Mi nhận định mức giá này đã hấp dẫn hơn nhiều so với vùng đỉnh, nhưng chưa thể khẳng định đây là vùng an toàn tuyệt đối. Nhà đầu tư dài hạn có thể chia nhỏ vốn để tích lũy từng phần và ưu tiên quản trị rủi ro. Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Phan Dũng Khánh cho rằng đây không phải thời điểm phù hợp để lướt sóng ngắn hạn. Thị trường đang bước vào nhịp điều chỉnh và đi ngang kéo dài, làm tăng rủi ro chi phí cơ hội cho đồng vốn.

Nghi ngờ về vai trò tài sản phòng thủ

Khoảng cách giữa dữ liệu thực tế và niềm tin của nhà đầu tư đang ngày càng nới rộng. Trên bình diện quốc tế, một số nghiên cứu học thuật đã đặt dấu hỏi về vai trò trú ẩn của vàng. Một nghiên cứu công bố trên ScienceDirect chỉ ra rằng, vàng từng hoàn thành tốt chức năng phòng thủ trong giai đoạn 1987 - 2005, thường đi ngược chiều khi thị trường chứng khoán lao dốc.

Tuy nhiên, trong giai đoạn từ 2006 đến 2024, đặc biệt vào các cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hay đại dịch Covid-19, vàng lại có xu hướng biến động cùng chiều với chứng khoán. Điều này làm suy giảm chức năng trú ẩn an toàn của kim loại quý trong những thời điểm thị trường rung lắc mạnh.

Tại Việt Nam, bất chấp việc giá vàng vừa trải qua đợt sụt giảm gần 29% chỉ trong vài tháng, niềm tin vào loại tài sản này dường như chưa có sự thay đổi lớn. Vàng vẫn được xem là "của để dành" dài hạn cho các kế hoạch lớn hoặc dự phòng rủi ro. Chuyên gia Phan Dũng Khánh kết luận, đối với nhóm nhà đầu tư ưu tiên bảo toàn vốn ở thời điểm hiện tại, gửi tiết kiệm và bảo hiểm là những kênh an toàn. Chứng khoán và vàng sẽ phát huy hiệu quả tốt hơn khi đi kèm với chiến lược nắm giữ trung và dài hạn.