Logo

Nhiều địa phương “siết” hoạt động leo núi tự phát

PV

Hoạt động leo núi thường gọi là trekking hay hiking đang trở thành trào lưu thử thách du khách yêu mạo hiểm. Tuy vậy, hoạt động này tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn nên nhiều địa phương “siết” quản lý hoạt động leo núi tự phát.

Cấm hoạt động leo núi tự phát

Ban Quản lý Vườn quốc gia (VQG) Bát Xát vừa ra thông báo cấm các hoạt động leo núi, trekking, hiking tự phát tại nhiều đỉnh núi nổi tiếng thuộc phạm vi quản lý Vườn như đỉnh Lảo Thẩn, Kỳ Quan San, Cú Nhù San, Nhìu Cồ San, Putaleng và Vân Sam.

Theo các cơ quan quản lý, mọi hành vi tự ý vào rừng khi chưa khai báo hoặc chưa được cấp phép đều bị xem là vi phạm pháp luật, người vi phạm phải đối diện với mức xử phạt nghiêm khắc.

Hoạt động leo núi mùa mưa gặp nhiều khó khăn, tiềm ẩn nhiều rủi ro. (Ảnh: Thùy Dung)

Cụ thể, Điều 11 Nghị định 168/2024/NĐ-CP ban hành ngày 26/12/2024 quy định, người tham quan, du lịch không được sự cho phép của chủ rừng có thể bị xử phạt từ 4 đến 6 triệu đồng. Các hành vi nghỉ ngơi, cắm trại, giải trí trong phân khu bảo vệ nghiêm ngặt bị phạt từ 6 đến 10 triệu đồng.

Vào trung tuần tháng 4/2026, Ban Quản lý VQG Bát Xát cũng đã ra thông báo yêu cầu tạm dừng toàn bộ hoạt động du lịch, tham quan trong giai đoạn 14 – 20/4 do tiềm ẩn nguy cơ cháy rừng cấp V, mức cực kỳ nguy hiểm. Theo cảnh báo, cháy rừng có thể bùng phát và lan nhanh trên diện rộng, đe dọa hệ sinh thái và an toàn du khách.

Khi thông báo của chủ rừng được ban hành, hàng loạt các doanh nghiệp khai thác hoạt động leo núi tại Lào Cai đã tạm dừng đưa khách lên các cung trekking, hiking thuộc khu vực Bát Xát. Các đơn vị lữ hành nhận định các tour leo núi có thể được mở lại vào khoảng tháng 9 đến tháng 11 năm nay, khi điều kiện thời tiết và công tác quản lý được đảm bảo.

Hoạt động chinh phục đỉnh Nhìu Cồ San phải tạm ngưng. (Ảnh: Thùy Dung)

Không chỉ VQG Bát Xát, trong thời gian gần đây nhiều vườn quốc gia trên cả nước cũng “siết” chặt hoạt động trekking, hiking tự phát nhằm đảm bảo an toàn cho du khách và bảo vệ hệ sinh thái của rừng.

Trong số đó, Ban Quản lý VQG Chư Yang Sin (tỉnh Đắk Lắk) từng khuyến cáo du khách không tự tổ chức trekking, hiking khi các tuyến chưa được mở cửa chính thức do tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Trong khi đó, VQG Tam Đảo cũng thông báo chưa khai thác tuyến trekking Tam Đảo Bắc, đồng thời yêu cầu người dân và du khách không tự ý leo núi, tắm suối tại khu vực thôn Vĩnh Ninh, xã Đạo Trù khi chưa được phép. Thông báo được chủ rừng đưa ra sau sự việc một nam sinh 19 tuổi đi trekking trên núi Tam Đảo mất tích suốt 36 giờ.

Bổ sung thêm dây cáp bảo hộ

Tại Lào Cai, địa phương sở hữu nhiều đỉnh núi cao thuộc dãy Hoàng Liên Sơn, ngoài việc siết chặt quản lý đối với các tour trekking, hiking, các cơ quan chức năng và một số địa phương của tỉnh này đã chủ động tăng cường việc đảm bảo an toàn cho du khách khi chinh phục các đỉnh núi.

Đoàn công tác của xã Hạnh Phúc khảo sát đỉnh Tà Chì Nhù để định hướng phát triển du lịch. (Ảnh: Hạnh Phúc)

Trong đó, xã Hạnh Phúc – tỉnh Lào Cai, địa phương sở hữu 2 đỉnh núi cao đẹp, nổi tiếng là Tà Chì Nhù và Tà Xùa, thu hút đông đảo du khách tới khám phá chinh phục. Tuy nhiên, địa hình nơi đây hiểm trở, nhiều đoạn dốc cao, trơn trượt vào mùa mưa, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.

Kinh nghiệm của các porter cho biết, đường lên Tà Chì Nhù hay Tà Xùa có đoạn chỉ rộng chừng vài chục centimet, một bên là vách đá, một bên vực sâu. Trước đây, người dân địa phương quen đường còn du khách lần đầu lên núi thường khá lo lắng, nhất là lúc sương mù hoặc mưa gió.

Để tháo gỡ khó khăn, đảm bảo an toàn cho du khách, xã Hạnh Phúc đã huy động lực lượng dân quân, đoàn viên thanh niên cùng người dân địa phương tham gia vận chuyển vật liệu, khoan neo, kéo cáp tại những vị trí nguy hiểm nhất trên cung đường dẫn lên đỉnh núi Tà Chì Nhù.

Trong điều kiện địa hình hiểm trở, toàn bộ vật tư phải vận chuyển bằng sức người qua những con dốc cao hàng nghìn mét, công việc thi công gặp không ít khó khăn. Có ngày lực lượng tham gia phải bám núi từ sáng sớm đến tối muộn giữa thời tiết nắng gắt, sương mù và gió mạnh.

Hệ thống dây cáp giúp du khách chinh phục đỉnh Tà Chì Nhù an toàn hơn. (Ảnh: Hạnh Phúc)

Sau hơn 10 ngày nỗ lực liên tục, tuyến dây cáp đã hoàn thành, đảm bảo chắc chắn, thuận tiện cho việc bám, giữ thăng bằng khi di chuyển qua các điểm nguy hiểm. Tuyến cáp sau khi hoàn thành góp phần thu hút du khách tìm đến trải nghiệm leo núi, săn mây ngày càng tăng, nhờ đó nhiều dịch vụ du lịch cộng đồng phát triển.

Theo ông Nguyễn Quang Hải - Chủ tịch UBND xã Hạnh Phúc (tỉnh Lào Cai), Tà Chì Nhù đứng thứ bảy trong top 10 ngọn núi cao nhất Việt Nam, nổi tiếng với biển mây bồng bềnh giữa khu rừng nguyên sinh. Sau nhiều năm trở thành điểm đến hấp dẫn với những người yêu trekking, Tà Chì Nhù ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh. Việc hoàn thiện hệ thống dây cáp bảo hộ không chỉ giúp giảm thiểu nguy cơ tai nạn mà còn tạo thêm động lực để địa phương phát triển du lịch bền vững.

Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14602:2026 (ISO 3021:2023) đối với hoạt động đi bộ đường dài (hiking) và đi bộ đường dài mạo hiểm (trekking) quy định, các hoạt động hiking và trekking khi được cung cấp như một sản phẩm du lịch phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu về dịch vụ, nhân sự, trang thiết bị và quy trình vận hành. Trong đó, vai trò trưởng đoàn và trợ lý được đặt ở vị trí trung tâm, với yêu cầu cụ thể về chuyên môn, kỹ năng xử lý tình huống và tổ chức đoàn.

Một điểm đáng chú ý là đơn vị tổ chức tour phải thu thập, phân tích thông tin người tham gia trước chuyến đi, bao gồm tình trạng sức khỏe, kinh nghiệm, thể lực và các yếu tố liên quan. Việc này nhằm đánh giá mức độ phù hợp của du khách với từng hành trình, hạn chế rủi ro do lựa chọn cung vượt quá khả năng cá nhân.

Tiêu chuẩn cũng quy định chi tiết về hệ thống trang thiết bị. Ngoài yêu cầu bảo đảm đầy đủ dụng cụ cần thiết, các thiết bị phải được kiểm tra, bảo dưỡng và vệ sinh trước mỗi chuyến đi. Các thiết bị dùng chung như bộ sơ cứu, phương tiện liên lạc, thiết bị định vị phải luôn sẵn sàng; người tham gia đồng thời cần được hướng dẫn sử dụng đúng cách các trang bị cá nhân.

Về quản lý rủi ro, các đơn vị cung cấp dịch vụ phải xây dựng kế hoạch nhận diện, đánh giá và xử lý các tình huống như thời tiết cực đoan, tai nạn, lạc đoàn hoặc sự cố địa hình. Quy trình ứng phó khẩn cấp cũng phải bao gồm đầy đủ thông tin liên lạc, cứu hộ, y tế và phương án sơ tán.