Loạt chính sách về kinh tế nổi bật có hiệu lực từ tháng 8

Xe hợp đồng phải chia sẻ dữ liệu hợp đồng vận tải với Bộ Công an

Nghị định 218/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 158/2024 về hoạt động vận tải đường bộ (có hiệu lực từ 10/8) bổ sung quy định cấm đón, trả khách tại các điểm cố định của doanh nghiệp.

Đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng không được xác nhận đặt chỗ cho từng hành khách đi xe; không được bán vé; không được thu tiền; không được ấn định hành trình, lịch trình cố định để phục vụ cho nhiều hành khách hoặc nhiều người thuê vận tải khác nhau; không được sử dụng xe kinh doanh vận tải đón, trả khách tại trụ sở chính, trụ sở chi nhánh, văn phòng đại diện hoặc tại một địa điểm cố định khác do đơn vị kinh doanh vận tải thuê, hợp tác kinh doanh, trên các tuyến đường phố.

Đáng chú ý, Nghị định 218 nêu rõ từ ngày 1/1/2028 đơn vị kinh doanh vận tải hành khách theo hợp đồng phải thực hiện kết nối, chia sẻ dữ liệu về các nội dung của hợp đồng vận tải hành khách trước khi thực hiện chuyến đi cho Cục Cảnh sát giao thông, Bộ Công an.

Chở trẻ em trên ô tô không có ghế an toàn sẽ bị phạt cảnh cáo

Nghị định 238/2026 sửa đổi Nghị định 168/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe có hiệu lực từ 15/8. 

Khoản 1 Điều 2 của nghị định nêu rõ: Phạt cảnh cáo đối với người điều khiển ô tô thực hiện hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên xe mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo quy định (trừ ô tô kinh doanh vận tải hành khách). Ngoài ra, quy định mới phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1 triệu đồng đối với hành vi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35m trên ô tô ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ ô tô chỉ có một hàng ghế).

Không đăng ký biến động đất đai có thể bị phạt 3 triệu đồng

Nghị định 281/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định 123/2024 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (có hiệu lực từ 31/8) phạt tiền 2-3 triệu đồng đối với hành vi không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định - trừ trường hợp nhận quyền sử dụng đất để thực hiện dự án đầu tư thông qua việc thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất theo quy định của Điều 127 Luật Đất đai.

Số lợi bất hợp pháp thu được từ việc sử dụng đất vi phạm phải nộp toàn bộ vào ngân sách Nhà nước. Trường hợp nhiều bên cùng vi phạm trên một thửa đất, nghĩa vụ tài chính sẽ được chia đều; đồng thời cho phép khấu trừ các khoản tiền người vi phạm đã nộp ngân sách trước đó.

Vợ và chồng chung quyền sử dụng đất sẽ áp dụng xử phạt vi phạm hành chính như đối với một cá nhân.

Nghị định 281 cũng nâng mức phạt tiền tối đa của Chủ tịch UBND cấp xã lên đến 250 triệu đồng và cấp sở/đoàn kiểm tra lên đến 400 triệu đồng.

Ưu đãi và chi phí đấu thầu chọn nhà đầu tư

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 274/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư kinh doanh. Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 21/8/2026.

Nghị định quy định rõ các chính sách ưu đãi tài chính đối với nhà đầu tư ứng dụng công nghệ cao, công nghệ xanh (được ưu đãi 5%), hoặc cam kết chuyển giao công nghệ (được ưu đãi 2%) khi đánh giá hồ sơ dự thầu.

Bên cạnh đó, Nghị định chuẩn hóa định mức chi phí lựa chọn nhà đầu tư: chi phí lập hồ sơ mời thầu tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,05% tổng vốn đầu tư), chi phí đánh giá hồ sơ tối đa 200 triệu đồng (bằng 0,03%), và chi phí giải quyết kiến nghị không quá 200 triệu đồng. Giá bán bản điện tử hồ sơ mời thầu quốc tế khống chế tối đa 30 triệu đồng.

Bảo đảm minh bạch thị trường hàng miễn thuế và hiện đại hóa thủ tục hải quan

 Chính phủ vừa ban hành Nghị định 273/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 21/8/2026) quy định chi tiết về quản lý, kiểm tra và giám sát hải quan đối với hoạt động  kinh doanh hàng miễn thuế.

Nghị định siết chặt quản lý thương mại bằng việc bắt buộc dán tem "VIET NAM DUTY NOT PAID" đối với thuốc lá, rượu, bia trước khi bán ra thị trường. Đồng thời,  chính sách tối ưu hóa dòng tiền kinh doanh khi cho phép thanh toán linh hoạt bằng VND, USD, EUR và đồng tiền biên giới. Đáng chú ý, hải quan được hiện đại hóa thông qua kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và hệ thống điện tử. Khách xuất cảnh được mua không hạn chế số lượng, trong khi khách nhập cảnh áp dụng theo định mức hành lý miễn thuế.

Quy định mới giúp chống thất thu thuế, ngăn chặn buôn lậu và tạo thuận lợi thương mại cho ngành du lịch, bán lẻ xuất nhập cảnh.

Bộ Xây dựng phân cấp mạnh thẩm quyền quản lý tài sản và ngân sách

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư 27/2026/TT-BXD về phân cấp thẩm quyền quản lý tài sản công và sử dụng kinh phí chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Thông tư có hiệu lực từ ngày 1/8/2026.

Quy định mới tập trung tối ưu hóa nguồn lực kinh tế và nâng cao quyền tự chủ cho các đơn vị trực thuộc. Theo đó, thủ trưởng các đơn vị được chủ động phê duyệt, điều chỉnh dự án mua sắm, sửa chữa, nâng cấp tài sản có giá trị dưới 45 tỷ đồng/dự án. Các cơ sở cũng được trao quyền quyết định xử lý, bán, thanh lý tài sản công có nguyên giá dưới 20 tỷ đồng/đơn vị hoặc khai thác, duyệt đề án kinh doanh, cho thuê, liên doanh liên kết.

Chính sách này nhằm cắt giảm thủ tục hành chính trung gian, tăng tính linh hoạt và tối ưu hiệu quả sử dụng vốn ngân sách nhà nước trong toàn ngành.

Cập nhật danh mục thuốc bảo vệ thực vật, mở rộng cơ hội thị trường nông nghiệp

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Thông tư 28/2026/TT-BNNMT (có hiệu lực từ ngày 15/8/2026) nhằm điều chỉnh Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép và cấm sử dụng tại Việt Nam.

Quy định mới cập nhật thông tin thương mại cho hàng chục sản phẩm, chấp thuận rút 05 hoạt chất tự nguyện, đồng thời bổ sung hàng loạt vật tư vào danh mục được phép lưu hành. Cụ thể, thị trường được bổ sung thêm 136 tên thương phẩm thuốc trừ sâu, 149 tên thuốc trừ bệnh, 53 tên thuốc trừ cỏ cùng nhiều dòng sản phẩm điều hòa sinh trưởng, trừ ốc và trừ mối.

Việc mở rộng danh mục vật tư nông nghiệp chuẩn hóa giúp các doanh nghiệp  kinh doanh tăng cường nguồn cung chất lượng, đáp ứng nhu cầu sản xuất và thúc đẩy giá trị chuỗi cung ứng nông sản.

Nâng trần vay nhỏ và linh hoạt cơ chế thu nợ để kích thích tín dụng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư 29/2026/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 15/8/2026) sửa đổi, bổ sung quy định về hoạt động cho vay của các tổ chức tín dụng.

Điểm nhấn tài chính quan trọng là việc nâng giới hạn khoản cho vay giá trị nhỏ lên mức không vượt quá 200 triệu đồng tại các quỹ tín dụng nhân dân và 400 triệu đồng tại các tổ chức tín dụng khác. Đáng chú ý, văn bản mới cho phép ngân hàng và khách hàng thỏa thuận thứ tự thu nợ gốc, lãi; riêng đối với nợ quá hạn, ưu tiên thu nợ gốc trước, nợ lãi thu sau nhằm tạo điều kiện cho vay linh hoạt.

Quy định cũng tháo gỡ cơ chế nhận biết khách hàng (eKYC) đối với vay online, qua đó đơn giản hóa thủ tục, gia tăng tiếp cận vốn và thúc đẩy dòng chảy tín dụng bán lẻ.

Mở rộng hành lang pháp lý cho thuê tài chính và số hóa giao dịch tín dụng

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa ban hành Thông tư 31/2026/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 15/8/2026) quy định chi tiết hoạt động cho thuê tài chính của các công ty tài chính tổng hợp và công ty cho thuê tài chính.

Khung pháp lý mới tạo bứt phá khi chính thức đưa các "quyền tài sản" như phần mềm, dữ liệu, quyền khai thác và tài sản trí tuệ vào danh mục tài sản cho thuê tài chính. Đồng thời, văn bản định nghĩa cơ chế cho thuê tài chính bằng phương tiện điện tử, quy định gói cho thuê giá trị nhỏ dưới 400 triệu đồng với quy trình thẩm định đơn giản hóa, giúp doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn để đổi mới  công nghệ, máy móc.

 Chính sách này hứa hẹn thúc đẩy thị trường cho thuê tài chính phát triển, hỗ trợ tối ưu hóa dòng vốn lưu động và tài sản cố định cho doanh nghiệp trong nền kinh tế số./.