Hà Nội đề xuất chuyển đổi nhà ở xã hội 'tồn kho' một năm thành nhà ở thương mại

UBND TP Hà Nội đang lấy ý kiến đối với dự thảo quy định về chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở trên địa bàn thành phố. Dự thảo đưa ra các điều kiện, trình tự và thủ tục chuyển đổi giữa nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà tái định cư nhằm sử dụng linh hoạt quỹ nhà ở, phù hợp với nhu cầu thực tế.

Trước đó, tại Luật Thủ đô (sửa đổi), Quốc hội đã cho phép Hà Nội được áp dụng cơ chế chuyển đổi giữa các loại hình nhà ở để nâng cao hiệu quả sử dụng quỹ nhà và đáp ứng nhu cầu dân sinh.

Nhà ở xã hội không bán hết sau 01 năm có thể chuyển thành nhà thương mại

Theo dự thảo, đối với nhà ở xã hội, Hà Nội dự kiến cho phép chuyển đổi sang nhà ở thương mại nếu sau 12 tháng kể từ thời điểm mở bán mà chủ đầu tư vẫn không tiêu thụ hết số căn hộ.

Tuy nhiên, tỷ lệ chuyển đổi tối đa chỉ được phép ở mức 20% tổng số căn hộ trong một dự án. Bên cạnh đó, chủ đầu tư phải cam kết thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ tài chính bổ sung như tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo giá đất tại thời điểm cơ quan quản lý ban hành quyết định cho phép chuyển đổi.

Ngoài phương án chuyển sang nhà thương mại, quỹ nhà ở xã hội cũng có thể được chuyển thành nhà tái định cư trong trường hợp thành phố thiếu hụt quỹ căn phục vụ công tác giải phóng mặt bằng hoặc tái thiết đô thị.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, hiện thành phố có khoảng 90 dự án nhà ở xã hội với quy mô khoảng 80.800 căn hộ. Trong số này, 13 dự án với hơn 11.000 căn đã khởi công xây dựng. Có 41 dự án với gần 27.500 căn dự kiến khởi công trong năm nay, trong khi 29 dự án khác với hơn 35.000 căn dự kiến triển khai từ năm 2027.

Việc xây dựng cơ chế chuyển đổi linh hoạt được kỳ vọng sẽ giúp thành phố chủ động điều tiết cung cầu và hạn chế tình trạng dư thừa hoặc bỏ trống quỹ nhà.

Nhà tái định cư bỏ trống 9 tháng có thể chuyển đổi công năng

Đối với quỹ nhà tái định cư, Hà Nội đề xuất cho phép chuyển thành nhà thương mại nếu công trình đã hoàn thành nhưng không được sử dụng cho bất kỳ dự án giải phóng mặt bằng nào trong thời gian tối thiểu 9 tháng.

Trong trường hợp nhu cầu nhà ở xã hội tăng cao, quỹ nhà tái định cư này cũng có thể được chuyển đổi sang nhà ở xã hội để phục vụ người dân. Nhà tái định cư vốn được xây dựng nhằm bố trí chỗ ở cho người dân bị thu hồi đất hoặc phải di dời phục vụ các dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều khu tái định cư tại Hà Nội nhiều năm qua rơi vào tình trạng bỏ trống, xuống cấp hoặc thiếu sức hút do chất lượng chưa đáp ứng kỳ vọng của người dân.

Theo thống kê từng được Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam công bố năm 2024, Hà Nội có khoảng 4.000 căn hộ tái định cư không có người ở.

Nhà ở thương mại cũng có thể chuyển thành nhà xã hội

Ở chiều ngược lại, dự thảo cũng đề xuất cơ chế cho phép chuyển đổi nhà ở thương mại sang nhà ở xã hội hoặc nhà tái định cư. Theo đó, dự án nhà ở thương mại có thể chuyển thành nhà ở xã hội nếu chưa được giao đất, cho thuê đất và chưa hoàn thành nghĩa vụ tài chính với Nhà nước.

Đồng thời, chủ đầu tư phải cam kết mức lợi nhuận định mức tối đa 10% trên tổng chi phí đầu tư đối với phần diện tích chuyển đổi.

Tương tự, nhà ở thương mại cũng có thể được chuyển thành nhà tái định cư nếu dự án nằm tại khu vực có nhu cầu cấp bách về quỹ nhà phục vụ cải tạo, chỉnh trang hoặc tái thiết đô thị.

Đáp ứng nhu cầu tái định cư cho hơn 1.400 dự án

Việc Hà Nội xây dựng cơ chế chuyển đổi linh hoạt giữa các loại hình nhà ở diễn ra trong bối cảnh thành phố đang triển khai giải phóng mặt bằng cho hơn 1.400 dự án. Điều này khiến nhu cầu về quỹ nhà tái định cư và nhà ở phục vụ người dân trong thời gian tới được dự báo sẽ tăng mạnh.

Theo giới chuyên gia, nếu được triển khai hiệu quả, cơ chế mới không chỉ giúp hạn chế lãng phí quỹ nhà ở mà còn tạo thêm nguồn cung cho thị trường, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài sản đô thị của Hà Nội.