Gartner vinh danh Viettel- Việt Nam bước vào nhóm các quốc gia dẫn đầu công nghệ 5G

Từ phụ thuộc thiết bị nhập khẩu đến làm chủ công nghệ 5G

Trước năm 2015, toàn bộ thiết bị hạ tầng viễn thông tại Việt Nam đều được nhập khẩu. Các nhà mạng trong nước chủ yếu đảm nhiệm đầu tư, xây dựng và khai thác hệ thống, trong khi công nghệ cốt lõi nằm trong tay các nhà cung cấp nước ngoài.

Năm 2014, Viettel bắt đầu nghiên cứu, phát triển sản phẩm viễn thông 4G, trong bối cảnh năng lực nghiên cứu đi sau thế giới khoảng 7-8 năm. Quá trình này giúp đội ngũ kỹ sư Việt Nam từng bước tiếp cận, làm chủ những công nghệ phức tạp về phần cứng, phần mềm và thiết kế thiết bị.

Đến năm 2019, Viettel triển khai nghiên cứu hệ sinh thái mạng 5G với mục tiêu làm chủ toàn bộ những thành phần quan trọng, từ thiết bị phát sóng, truyền dẫn đến mạng lõi. Đây là bước tiến vượt ra ngoài việc chế tạo từng thiết bị riêng lẻ, bởi một hệ thống 5G chỉ có thể vận hành hiệu quả khi các thành phần được tích hợp, kết nối đồng bộ.

Sau quá trình nghiên cứu, doanh nghiệp phát triển 8 nền tảng công nghệ, bao quát các thành phần quan trọng của mạng truy nhập vô tuyến, mạng truyền dẫn và mạng lõi 5G. Các sản phẩm được phát triển theo kiến trúc mở, cho phép kết nối với thiết bị của những nhà cung cấp khác theo tiêu chuẩn quốc tế, tạo thuận lợi cho việc nâng cấp và mở rộng hệ thống.

Việc làm chủ cả phần cứng, phần mềm và khả năng tích hợp giúp Viettel chủ động hơn trong thiết kế, vận hành và phát triển mạng lưới, từng bước giảm phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu.

Nghiên cứu thành công công nghệ mới là bước khởi đầu. Đối với lĩnh vực viễn thông, thước đo quan trọng hơn là khả năng đưa sản phẩm vào khai thác thực tế, bảo đảm chất lượng kết nối, tính ổn định và khả năng tương thích với các hệ thống khác nhau.

Để đáp ứng yêu cầu đó, Viettel xây dựng năng lực thiết kế, tích hợp, đo kiểm và hoàn thiện thiết bị theo các tiêu chuẩn quốc tế. Quá trình nghiên cứu được triển khai đồng thời trên nhiều lớp công nghệ, tạo cơ sở để hình thành những sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường.

Năm 2025, năng lực công nghệ của Viettel được hai tổ chức nghiên cứu quốc tế Gartner và Omdia ghi nhận trong những lĩnh vực quan trọng của hạ tầng viễn thông 5G.

Cụ thể, Gartner đưa Viettel High Tech vào báo cáo Magic Quadrant for CSP 5G RAN Infrastructure Solutions 2025, xếp ở nhóm Niche Player - nhóm nhà cung cấp có năng lực chuyên biệt trong lĩnh vực hạ tầng truy nhập vô tuyến 5G. Viettel High Tech là doanh nghiệp duy nhất đến từ Đông Nam Á xuất hiện trong nhóm này.

Cùng năm, tổ chức nghiên cứu và tư vấn công nghệ Omdia đưa Viettel vào báo cáo Market Landscape: Core Vendors - 2025 về các nhà cung cấp mạng lõi di động. Viettel được xếp vào nhóm Upcoming Vendors, dành cho những nhà cung cấp đang lên, có năng lực công nghệ và tiềm năng mở rộng vị thế trên thị trường. Doanh nghiệp cũng là đơn vị mới duy nhất được bổ sung vào danh sách đánh giá trong năm.

Việc được ghi nhận ở cả lĩnh vực truy nhập vô tuyến và mạng lõi cho thấy năng lực nghiên cứu, phát triển của Viettel không chỉ giới hạn ở một thiết bị hay một công đoạn riêng lẻ mà đã mở rộng sang nhiều thành phần cốt lõi của hệ thống 5G.

Từ vị trí chủ yếu sử dụng thiết bị nhập khẩu, doanh nghiệp Việt Nam từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị viễn thông toàn cầu, với vai trò nghiên cứu, phát triển và cung cấp giải pháp công nghệ.

Tự chủ công nghệ, bảo đảm an toàn hạ tầng số

Không chỉ làm chủ thiết bị phát sóng và mạng lõi, Viettel còn phát triển các giải pháp nâng cao độ ổn định của hạ tầng truyền dẫn, thành phần quan trọng bảo đảm mạng 5G vận hành liên tục. Một trong những kết quả nổi bật là khả năng rút ngắn thời gian khôi phục kết nối trên thiết bị Site Router 100G (SRT100G) do doanh nghiệp nghiên cứu, phát triển.

Một trong những kết quả nổi bật của công trình là nâng cao khả năng phục hồi kết nối trên thiết bị truyền dẫn tốc độ cao Site Router 100G (SRT100G) do Viettel nghiên cứu, phát triển.

Trong hoạt động viễn thông, sự cố tại một thiết bị hoặc đường truyền có thể ảnh hưởng đến nhiều dịch vụ cùng lúc. Vì vậy, khả năng phát hiện bất thường và nhanh chóng chuyển sang tuyến truyền thay thế có ý nghĩa quan trọng đối với việc duy trì hoạt động ổn định của mạng lưới.

Để kiểm chứng độ tin cậy, Viettel xây dựng hệ thống thử nghiệm với hơn 30.000 kịch bản, mô phỏng các tình huống như lỗi kết nối, lỗi phần cứng, mất gói dữ liệu và lưu lượng tăng đột biến. Trên cơ sở đó, đội ngũ kỹ sư tối ưu phần mềm điều khiển, phát triển giải pháp giám sát và xử lý sự cố tự động.

Điểm đáng chú ý là thay vì thu thập thông tin theo chu kỳ như phương thức truyền thống, thiết bị mới có khả năng liên tục cập nhật dữ liệu về hệ thống giám sát. Nhờ đó, sự cố được phát hiện nhanh hơn, đồng thời hệ thống có thể chủ động điều chỉnh tuyến truyền khi cần thiết.

Kết quả kiểm thử cho thấy thời gian khôi phục dịch vụ được rút từ mức tham chiếu khoảng 180 giây xuống còn 2001.500 mili-giây, tùy loại dịch vụ và tình huống sự cố. Trong đó, nhiều dịch vụ có thể khôi phục trong thời gian không quá 200 mili-giây.

Các giải pháp giám sát và điều khiển tập trung còn giúp giảm khoảng 50% số lần can thiệp thủ công trong vận hành mạng. Điều này không chỉ hạn chế gián đoạn kết nối mà còn giảm áp lực cho nhân sự kỹ thuật, nâng cao hiệu quả quản lý mạng lưới.

Khả năng phục hồi nhanh có ý nghĩa thiết thực đối với các nhà mạng và người sử dụng, đồng thời mở ra khả năng ứng dụng trong trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và những hệ thống thông tin đòi hỏi độ tin cậy cao.

Làm chủ hệ sinh thái 5G không chỉ mang ý nghĩa đối với hoạt động của một doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ quốc gia. Trong bối cảnh hạ tầng số ngày càng gắn với các hoạt động thiết yếu của nền kinh tế, khả năng chủ động thiết kế, vận hành, nâng cấp và bảo vệ hệ thống viễn thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Các nền tảng công nghệ do Viettel nghiên cứu, phát triển có khả năng phục vụ đồng thời hạ tầng số quốc gia và nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, đáp ứng yêu cầu cao về độ tin cậy, tính liên tục và bảo mật thông tin.

Quá trình thực hiện công trình cũng góp phần hình thành đội ngũ kỹ sư, chuyên gia trong nước có năng lực nghiên cứu, thiết kế và tích hợp những hệ thống công nghệ phức tạp. Đây là nền tảng để Việt Nam tiếp tục phát triển các thế hệ mạng viễn thông tiếp theo.

Như vậy, từ khoảng cách 7-8 năm trong nghiên cứu 4G đến việc làm chủ hệ sinh thái 5G và được các tổ chức quốc tế ghi nhận, Viettel đã cho thấy bước chuyển về năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam. Thành tựu này góp phần khẳng định khả năng tham gia sâu hơn của Việt Nam vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.

Với những kết quả đạt được, công trình đã được Hội đồng cấp Nhà nước đề nghị xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ đợt 7 năm 2026.