VNDirect Research: Thanh khoản ngắn hạn biến động mạnh, xu hướng lãi suất phản ánh kỳ vọng chi phí vốn cao hơn

Báo cáo Trái phiếu - Tiền tệ tháng 2/2026 của VNDirect Research (Khối Phân tích và Tư vấn đầu tư VNDirect), chỉ ra những áp lực thanh khoản trên thị trường liên ngân hàng gần đây hội tụ nhiều yếu tố, trong đó bao gồm các yếu tố mùa vụ và kỹ thuật.

Ngân hàng Nhà nước đã sớm nhận diện vấn đề và kịp thời có các biện pháp hỗ trợ, từ đó giúp thị trường dần bình ổn trở lại. Điều này phản ánh xu hướng cải thiện trên thị trường liên ngân hàng, thị trường chứng khoán đã có diễn biến tích cực trong phiên sáng ngày 11/02 với chỉ số VN-INDEX có lúc bật tăng trên 30 điểm.

Thanh khoản ngắn hạn chịu cú sốc kỹ thuật, Ngân hàng Nhà nước phản ứng nhanh

Theo VNDirect Research, lãi suất liên ngân hàng qua đêm đã có thời điểm vượt mốc 10% trong những ngày đầu tháng 2, phản ánh áp lực thanh khoản cục bộ khi nhiều yếu tố cùng hội tụ: chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động nới rộng trong nửa cuối 2025, dòng tiền tạm thời bị hút về tài khoản của Kho bạc Nhà nước trong mùa quyết toán thuế, nhu cầu tiền mặt tăng mạnh trước Tết, cùng với tác động từ thay đổi chính sách thuế và biến động giá vàng.

Trước diễn biến này, Ngân hàng Nhà nước đã triển khai các biện pháp can thiệp với quy mô lớn trên thị trường mở, bao gồm bơm ròng thanh khoản ở mức kỷ lục và thực hiện các nghiệp vụ hoán đổi USD/VND kỳ hạn ngắn. Theo VNDirect Research, động thái này cho thấy cơ quan điều hành đã sớm nhận diện vấn đề và chủ động xử lý nhanh để hạn chế rủi ro lan tỏa sang thị trường một.

Nhờ động thái can thiệp quyết liệt và kịp thời của Ngân hàng Nhà nước, thị trường liên ngân hàng đã dần bình ổn trở lại. Lãi suất liên ngân hàng dần hạ nhiệt về vùng 5-7%, phản ánh sự cải thiện trong thanh khoản.

Theo quan sát trong quá khứ, nhu cầu rút tiền mặt của người dân và doanh nghiệp thường đạt đỉnh 1-2 tuần trước Tết, sau đó giảm dần khi kỳ nghỉ cận kề.

Thị trường chứng khoán ngay lập tức phản ứng tích cực: sáng 11/02, VN-INDEX bật tăng hơn 30 điểm, với đà lan tỏa mạnh mẽ. Nhóm cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán cùng Vingroup trở thành lực kéo chủ đạo, tạo nên sắc xanh đồng thuận trên toàn thị trường.

Nhìn chung, nhóm phân tích cho rằng, việc lãi suất liên ngân hàng tăng lên vùng hai chữ số trong thời gian ngắn là tín hiệu cần theo dõi, nhưng chưa cho thấy rủi ro mang tính cấu trúc đối với hệ thống.

Xu hướng lãi suất phản ánh kỳ vọng chi phí vốn cao hơn

Báo cáo cho thấy lợi suất trái phiếu Chính phủ trên thị trường thứ cấp tiếp tục xu hướng tăng, đồng pha với biến động của lãi suất huy động và lãi suất liên ngân hàng. So với cùng kỳ năm trước, lợi suất trái phiếu chính phủ đã tăng khoảng 100 - 130 điểm cơ bản, phản ánh xu hướng chi phí vốn cao hơn trong bối cảnh đầu tư công bứt phá và tín dụng tăng trưởng mạnh mẽ vừa qua.

Ở thị trường trái phiếu doanh nghiệp, hoạt động phát hành riêng lẻ trong tháng đầu năm diễn ra trầm lắng - một diễn biến được VNDirect Research đánh giá là mang tính mùa vụ. Thị trường có thể sôi động kể từ đầu quý II/2026. Đồng thời, áp lực đáo hạn trái phiếu dự kiến sẽ tăng trở lại từ quý II/2026.

Vĩ mô ổn định, nhưng cần theo dõi chặt chẽ hơn những rủi ro ngắn hạn tiềm ẩn

Về bức tranh vĩ mô, VNDirect Research nhận định: sản xuất, thương mại và giải ngân đầu tư công vẫn duy trì xu hướng tích cực, trong khi lạm phát tiếp tục được kiểm soát. Đồng Việt Nam ghi nhận diễn biến ổn định khi USD suy yếu trên thị trường quốc tế, dù rủi ro từ môi trường địa chính trị và chính sách toàn cầu vẫn hiện hữu.

Theo kịch bản cơ sở của VNDirect Research, áp lực thanh khoản nhiều khả năng sẽ hạ nhiệt sau kỳ nghỉ Tết khi các yếu tố mùa vụ qua đi. Tuy nhiên, diễn biến vừa qua cho thấy hệ thống tài chính đang trở nên nhạy cảm hơn với các cú sốc ngắn hạn, đòi hỏi sự theo dõi chặt chẽ đối với rủi ro lãi suất ở kỳ hạn ngắn trong thời gian tới.