TP.HCM tăng vốn dự án cao tốc đi Mộc Bài lên gần 23.000 tỷ, áp lực giải phóng mặt bằng đẩy tiến độ lùi đến 2028

Tại Kỳ họp thứ hai (kỳ họp chuyên đề), HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thông qua điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án xây dựng đường cao tốc TP.HCM - Mộc Bài (giai đoạn 1) theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BOT (xây dựng - kinh doanh - chuyển giao).

Dự án được Thủ tướng phê duyệt từ tháng 8/2024 với tổng vốn đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2024 - 2027.

Tuy nhiên, sau quá trình rà soát, cập nhật đầy đủ các đối tượng bị ảnh hưởng và phê duyệt bổ sung phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tổng mức đầu tư đã được điều chỉnh tăng lên gần 23.000 tỷ đồng, đồng thời kéo dài thời gian thực hiện đến năm 2028.

Cụ thể, dự án thành phần 3 (đoạn qua TP.HCM) tăng từ 5.270 tỷ đồng lên 6.383 tỷ đồng, trong khi dự án thành phần 4 (đoạn qua Tây Ninh) ghi nhận mức tăng mạnh, từ 1.504 tỷ đồng lên 3.749 tỷ đồng.

Ngược lại, hai cấu phần chính mang tính xây lắp giữ nguyên quy mô vốn. Dự án thành phần 1 - xây dựng tuyến cao tốc theo hợp đồng BOT - có tổng mức đầu tư hơn 10.421 tỷ đồng, còn dự án thành phần 2 - gồm hệ thống đường gom dân sinh và cầu vượt - duy trì ở mức 2.422 tỷ đồng.

Tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài có chiều dài hơn 50 km, thiết kế 4 làn xe với tốc độ tối đa 120 km/h. Điểm đầu kết nối với đường Vành đai 3 tại khu vực huyện Củ Chi (cũ), điểm cuối giao với Quốc lộ 22, cách cửa khẩu quốc tế Mộc Bài khoảng 7 km.

Theo kế hoạch, dự án thành phần 1 dự kiến khởi công vào quý II/2026 và hoàn thành vào cuối năm 2027. Trong khi đó, dự án thành phần 2 sẽ triển khai hơn 43 km đường gom hai bên tuyến, cùng 16 cầu vượt và 10 hầm chui dân sinh. Một phần dự án đã được khởi công từ cuối năm 2025, các gói thầu còn lại đang hoàn tất thủ tục để đồng loạt triển khai, hướng tới hoàn thành trong năm 2027.

Công tác giải phóng mặt bằng được xác định là “nút thắt” lớn nhất. Riêng tại TP.HCM, dự án ảnh hưởng khoảng 217,7 ha đất với hơn 2.100 trường hợp bị thu hồi. Tại Tây Ninh, con số này lên tới khoảng 2.260 hộ dân. Đáng chú ý, TP.HCM đã thống nhất hỗ trợ Tây Ninh hơn 1.800 tỷ đồng để đẩy nhanh tiến độ bồi thường, tái định cư.

Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này được kỳ vọng sẽ giảm tải đáng kể cho Quốc lộ 22 - trục giao thông huyết mạch hiện đang quá tải - đồng thời rút ngắn thời gian di chuyển giữa TP.HCM và cửa khẩu Mộc Bài. Không chỉ vậy, dự án còn đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường kết nối thương mại với Campuchia, thúc đẩy hình thành hành lang kinh tế Xuyên Á và chuỗi liên kết công nghiệp - đô thị từ Mộc Bài đến cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

Trong bối cảnh nhu cầu hạ tầng khu vực Đông Nam Bộ ngày càng lớn, việc điều chỉnh tăng vốn và kéo dài tiến độ cho thấy những thách thức thực tế trong triển khai các dự án quy mô lớn, đặc biệt là bài toán giải phóng mặt bằng - yếu tố thường xuyên quyết định “điểm rơi” của tiến độ và hiệu quả đầu tư.