Tập đoàn I.P.A (IPA): Nợ phải trả vượt vốn chủ sở hữu, dồn hơn 1.400 tỷ đồng cho Dstation vay

Tái cơ cấu danh mục tài sản và áp lực nợ vay vượt vốn chủ

Tính đến ngày 30/6/2026, quy mô tổng tài sản của IPA đạt gần 11.000 tỷ đồng, giảm khoảng 2% so với thời điểm đầu năm. Điểm chú ý nhất trên bảng cân đối kế toán là khoản đầu tư nắm giữ đến ngày đáo hạn tăng gấp đôi lên xấp xỉ 1.500 tỷ đồng. Sự gia tăng này xuất phát từ việc IPA sử dụng gần 1.448 tỷ đồng để cho CTCP Dịch vụ Dstation (tiền thân là CTCP Dịch vụ và Đầu tư Trustlink) vay, cao gấp 2,2 lần so với số dư đầu kỳ. Khoản cấp vốn này có thời hạn dưới 12 tháng, mức lãi suất dao động từ 4,0%/năm đến 10,0%/năm, được đảm bảo bằng các quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và quyền tài sản của Dstation.

Ở các khoản mục tài sản khác, IPA ghi nhận 7.278 tỷ đồng đầu tư vào công ty liên kết, liên doanh, chiếm tỷ trọng lớn nhất trong tổng tài sản. Trong kỳ, doanh nghiệp đã nâng sở hữu tại Công ty CP Giải pháp Phần mềm Tài chính từ 28% lên 40,8%, tương ứng giá vốn góp tăng lên 82 tỷ đồng. Đối với khoản đầu tư góp vốn vào đơn vị khác, giá gốc ghi nhận gần 948 tỷ đồng nhưng giá trị dự phòng đã tăng thêm 74 tỷ đồng lên mức 574 tỷ đồng, phần lớn là khoản trích lập cho CTCP Bất động sản Thế kỷ (Cen Land, mã: CRE). Trên danh mục chứng khoán kinh doanh, công ty giảm 65% quy mô khi thanh lý toàn bộ 340 tỷ đồng trái phiếu của Đầu tư và Phát triển Năng lượng Trung Nam và 389 tỷ đồng trái phiếu Chứng khoán VNDirect, đồng thời bán sạch chứng chỉ tiền gửi tại Techcombank và EVN FC. Ngược lại, công ty giải ngân 110 tỷ đồng mua cổ phiếu của CTCP Năng lượng Tái tạo Trung Nam.

Về cơ cấu nguồn vốn, tổng nợ phải trả của IPA giảm 6,6% xuống mức gần 5.910 tỷ đồng, nhưng con số này đã vượt qua quy mô vốn chủ sở hữu hiện đang ở mức 5.090 tỷ đồng. Dữ liệu lịch sử cho thấy đây là lần thứ 4 trong gần 6 năm qua IPA ghi nhận tình trạng nợ phải trả cao hơn vốn chủ sở hữu, tiếp nối các năm 2021, 2022 và 2023. Trong đó, vay nợ dài hạn chiếm 5.047 tỷ đồng, chủ yếu là dư nợ trái phiếu ở mức 4.712 tỷ đồng phát hành trong giai đoạn 2024 - 2025 phục vụ mục đích cơ cấu nợ, cộng thêm 325 tỷ đồng trái phiếu của CTCP Năng lượng Bắc Hà. Trong nửa đầu năm, công ty đã phải chi trả gần 275 tỷ đồng chi phí lãi trái phiếu.

Lợi nhuận phân hóa và đợt tăng vốn điều lệ mới nhất

Kết quả kinh doanh hợp nhất nửa đầu năm 2026 của IPA ghi nhận doanh thu thuần 254 tỷ đồng, tăng 34% so với cùng kỳ. Đóng góp chính bao gồm doanh thu cung cấp dịch vụ gần 139 tỷ đồng và bán điện thương phẩm hơn 71 tỷ đồng, mang về 102 tỷ đồng lợi nhuận gộp. Hoạt động tài chính trong kỳ có sự biến động lớn khi doanh thu đạt gần 131 tỷ đồng (gấp 2,1 lần) nhưng chi phí tài chính cũng đội lên mức 334 tỷ đồng (gấp 2,3 lần). Trụ đỡ chính cho lợi nhuận đến từ phần lãi trong công ty liên doanh liên kết với gần 390 tỷ đồng. Khấu trừ các chi phí, IPA báo lãi sau thuế hợp nhất 225 tỷ đồng, tăng 56% so với cùng kỳ năm 2025.

Trái ngược với bức tranh hợp nhất, báo cáo tài chính riêng lẻ đã soát xét của công ty mẹ IPA lại ghi nhận khoản lỗ sau thuế gần 11 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm, suy giảm nghiêm trọng so với khoản lãi gần 342 tỷ đồng của cùng kỳ năm trước. Giải trình về vấn đề này, doanh nghiệp cho biết nguyên nhân cốt lõi dẫn đến thua lỗ là sự sụt giảm của doanh thu hoạt động tài chính kết hợp với áp lực gia tăng từ chi phí tài chính. Ngoài ra, vào ngày 5/6/2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ra quyết định xử phạt IPA số tiền 65 triệu đồng do lỗi kỹ thuật không chi tiết hóa đầy đủ danh mục sử dụng vốn tại Báo cáo tình hình sử dụng vốn trái phiếu.

Gần đây nhất, vào ngày 24/8, IPA đã hoàn tất đợt phát hành hơn 32 triệu cổ phiếu thưởng cho 2.958 cổ đông theo tỷ lệ 100:15. Với tổng giá trị phát hành tính theo mệnh giá đạt gần 320,8 tỷ đồng được trích từ nguồn lợi nhuận sau thuế chưa phân phối năm 2025, vốn điều lệ của doanh nghiệp đã chính thức tăng từ mức hơn 2.138 tỷ đồng lên hơn 2.459 tỷ đồng.