Kỷ nguyên hạ tầng mới với quy mô vốn tăng 150%
Năm 2026 được xác định là mốc giao thoa mang tính bước ngoặt giữa hai kế hoạch đầu tư trung hạn. Theo phân tích của VNDirect, giai đoạn 2026–2030, tổng nguồn lực dành cho đầu tư phát triển dự kiến đạt mốc 8,51 triệu tỷ đồng, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 150% so với con số 3,4 triệu tỷ đồng của giai đoạn 2020–2025. Trong đó, nguồn vốn từ khu vực Nhà nước đóng vai trò chủ đạo với giá trị ước tính 8,31 triệu tỷ đồng (tương đương khoảng 314,7 tỷ USD).
Dòng vốn khổng lồ này sẽ được phân bổ tập trung cho các dự án hạ tầng quy mô lớn, tạo trục kết nối chiến lược liên vùng giữa 34 tỉnh thành trên cả nước. Ngay trong năm 2026, thị trường sẽ chứng kiến sự hoàn thiện của nhiều công trình trọng điểm như cao tốc Bắc – Nam (giai đoạn 2), sân bay Long Thành (giai đoạn 1) cùng các tuyến đường vành đai 3 và 4 tại hai đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TP.HCM.
Tiếp nối đà tăng trưởng, giai đoạn 2026–2027 sẽ là thời điểm khởi công của hàng loạt siêu dự án gồm đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, sân bay Long Thành (giai đoạn 2) và hệ thống đường sắt đô thị (Metro) mở rộng. Khối lượng công việc gia tăng đột biến đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực tài chính và năng lực thi công từ các đơn vị tham gia.
Đường sắt tốc độ cao và Metro: Động lực tăng trưởng chính
Trong danh mục đầu tư công giai đoạn tới, dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam được xác định là "xương sống" của hệ thống hạ tầng quốc gia. Tuyến đường có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố (tính theo đơn vị hành chính mới). Với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 67 tỷ USD, dự án dự kiến sẽ chính thức khởi công trước ngày 31/12/2026 và hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Ở lĩnh vực hàng không, sân bay Long Thành tiếp tục là tâm điểm với quy mô 5.000 ha và tổng vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD chia làm ba giai đoạn. Theo tiến độ, giai đoạn 1 sẽ đưa vào vận hành thương mại ngay trong nửa đầu năm 2026, đồng thời các thủ tục cho giai đoạn tiếp theo đang được gấp rút triển khai.
Đối với giao thông đô thị, áp lực giải tỏa ùn tắc và thúc đẩy đô thị hóa đặt trọng trách lớn lên hệ thống Metro. Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị trước năm 2030 với vốn đầu tư 53 tỷ USD. Tương tự, TP.HCM cũng lên kế hoạch phát triển 232 km Metro với nhu cầu vốn khoảng 19,7 tỷ USD.
Hạ tầng đường bộ cũng không nằm ngoài xu hướng mở rộng với kế hoạch bổ sung 2.000 km đường cao tốc và nâng cấp 3.500 km quốc lộ trong 5 năm tới. Các tuyến vành đai trọng điểm và gần 400 km đường ven biển cũng nằm trong danh mục ưu tiên hoàn thành.
Cơ hội cho nhóm cổ phiếu đầu tư công
VNDirect đánh giá làn sóng đầu tư này sẽ tạo ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho các doanh nghiệp niêm yết thuộc nhóm xây dựng hạ tầng và vật liệu xây dựng.
Cụ thể, ở nhóm nhà thầu thi công, các tên tuổi lớn với năng lực đã được kiểm chứng như Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex - VCG), Tổng Công ty Xây dựng Số 1 (CC1), Công ty Cổ phần Fecon (FCN), Tập đoàn Cienco4 (C4G), Tập đoàn Đèo Cả (HHV) và Công ty Cổ phần Lizen (LCG) được dự báo sẽ có nhiều cơ hội trúng thầu các gói thầu quy mô lớn.
Đối với nhóm cung ứng vật liệu, nhu cầu sắt thép, đá và xi măng tăng cao sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho các doanh nghiệp đầu ngành như Tập đoàn Hòa Phát (HPG), Khoáng sản và Xây dựng Bình Dương (KSB), Xây dựng và Sản xuất Vật liệu xây dựng Biên Hòa (VLB), Xi măng Bỉm Sơn (BCC) và Hóa dầu Petrolimex (PLC - mảng nhựa đường).
Chiến lược phát triển hạ tầng giai đoạn 2026–2030 không chỉ là công cụ hỗ trợ tăng trưởng GDP mà còn là chất xúc tác quan trọng, định hình lại vị thế của các doanh nghiệp trong ngành và tạo lực đẩy bền vững cho thị trường vốn trong thập kỷ tới.