Nhà dưới 15 m²/người có được mua nhà ở xã hội?

Ông N.T. D (Hà Nội) phản ánh tình trạng người dân có nhà ở chật hẹp nhưng gặp vướng mắc khi xin xác nhận diện tích nhà ở bình quân dưới 15 m2 sàn/người.

Theo ông D, hộ gia đình, cá nhân thông thường, không thuộc lực lượng vũ trang, nếu đang sở hữu nhà nhưng diện tích bình quân thấp hơn mức trên có được xác định là đáp ứng điều kiện về nhà ở để mua nhà ở xã hội hay không? Đồng thời, cơ quan nào có thẩm quyền kiểm tra và xác nhận diện tích nhà ở cho người dân?

Liên quan đến nội dung trên, Bộ Xây dựng cho biết, Luật Nhà ở năm 2023 quy định điều kiện về nhà ở đối với người mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Theo đó, các đối tượng thuộc khoản 1, 4, 5, 6, 7, 8, 9 và 10 Điều 76 của Luật Nhà ở phải chưa có nhà ở thuộc sở hữu tại tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương nơi có dự án nhà ở xã hội. Trường hợp đã có nhà ở thuộc sở hữu tại địa phương nhưng diện tích nhà ở bình quân đầu người thấp hơn mức diện tích nhà ở tối thiểu thì vẫn đáp ứng điều kiện về nhà ở để được mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Với mốc 15 m2 sàn/người không phải điều kiện áp dụng chung tất cả mọi người đang sở hữu nhà ở. Người có nhà chật hẹp trước hết phải thuộc nhóm đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội theo quy định.

Quy định này nhằm xác định trường hợp người dân dù đã có nhà nhưng điều kiện chỗ ở vẫn chưa bảo đảm diện tích tối thiểu, từ đó có thể được xem xét tiếp cận chính sách nhà ở xã hội nếu đáp ứng các điều kiện khác.

Theo Nghị định 100/2024, những trường hợp được hưởng chính sách có nhà ở nhưng diện tích bình quân đầu người thấp hơn 15 m2 sàn sẽ được xác định trên cơ sở những người đăng ký thường trú tại căn nhà đó. Các thành viên được tính gồm người đứng đơn, vợ hoặc chồng, cha mẹ nếu có và các con nếu có.

Điểm đáng chú ý là người dân không phải tự xác nhận diện tích nhà ở của mình. Nghị định 100/2024 đã quy định rõ trách nhiệm của UBND cấp xã. Trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày nhận được đơn đề nghị xác nhận diện tích nhà ở bình quân đầu người, UBND cấp xã thực hiện việc xác nhận đối với trường hợp có nhà ở nhưng diện tích bình quân thấp hơn 15 m2 sàn/người.

Bộ Xây dựng cũng cho biết, Mẫu số 03 ban hành kèm Thông tư 05/2024 đã hướng dẫn giấy tờ chứng minh điều kiện về nhà ở đối với trường hợp đã có nhà nhưng diện tích bình quân dưới 15 m2 sàn/người.

Tại phần chú thích của mẫu, các nhóm đối tượng được liệt kê để công dân đối chiếu và kê khai phù hợp với trường hợp của mình.