Ngành xây dựng năm 2025: Lãi ròng tăng vọt 93%, rộng cửa đón sóng đầu tư công 2026

Doanh thu kỷ lục đi kèm thách thức về dòng tiền nợ đọng

Theo số liệu thống kê từ 99 doanh nghiệp xây dựng niêm yết trên các sàn chứng khoán, tổng doanh thu năm 2025 đạt mức kỷ lục hơn 186.900 tỷ đồng, ghi nhận mức tăng 16% so với năm trước. Điểm sáng lớn nhất nằm ở mức lợi nhuận ròng vượt 10.100 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ tăng trưởng lên tới 93%. Biên lợi nhuận gộp toàn ngành tiếp tục duy trì ổn định trong dải 9,5% đến 11,3% xuyên suốt một thập kỷ qua. Khối các doanh nghiệp quy mô lớn đóng vai trò dẫn dắt đà phục hồi chung. Tổng Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (mã chứng khoán: VCG) trở thành đơn vị có lợi nhuận dẫn đầu ngành với con số kỷ lục gần 3.933 tỷ đồng, hưởng lợi từ nguồn thu thoái vốn dự án Cát Bà Amatina. Công ty Cổ phần Xây dựng Coteccons (mã chứng khoán: CTD) báo lãi gần 523 tỷ đồng trong nửa đầu năm tài chính 2026, đồng thời đưa quy mô hợp đồng chuyển tiếp (backlog) chạm mốc lịch sử 62.500 tỷ đồng. Tập đoàn PC1 (mã chứng khoán: PC1) và Tổng Công ty Sông Đà (mã chứng khoán: SJG) cũng khép lại năm tài chính với mức lợi nhuận tăng trưởng bằng lần.

Dù gặt hái kết quả kinh doanh rực rỡ, cấu trúc tài chính của nhóm ngành xây lắp vẫn chịu sức ép lớn từ chu kỳ thanh toán. Tính đến cuối năm 2025, tổng giá trị phải thu ngắn hạn của 99 doanh nghiệp chạm ngưỡng 137.800 tỷ đồng, tăng 22% so với thời điểm đầu năm. Tỷ trọng lớn nhất trong số này đến từ các khoản phải thu khách hàng, đòi hỏi các đơn vị thầu phải có biện pháp quản trị rủi ro dòng tiền chặt chẽ trong giai đoạn thi công tiếp theo.

Dư địa bứt phá từ các siêu dự án hạ tầng giao thông

Triển vọng của các doanh nghiệp xây lắp trong năm 2026 tiếp tục được củng cố bởi kế hoạch giải ngân đầu tư công quy mô lớn. Bộ Xây dựng được giao tổng kế hoạch vốn hơn 133.800 tỷ đồng. Nguồn lực này ưu tiên phân bổ cho các dự án hạ tầng trọng điểm, tiêu biểu là dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng với tổng mức đầu tư ngân sách phân bổ hơn 101.700 tỷ đồng. Các tổ chức phân tích đánh giá 2026 là năm bản lề của chu kỳ đầu tư công trung hạn 2026-2030. Nhiều dự án chiến lược như tuyến đường sắt Hà Nội - Hạ Long, Metro Bến Thành - Cần Giờ dự kiến khởi công, nối tiếp mục tiêu hoàn thiện 3.000 km đường bộ cao tốc trên toàn quốc.

Những điểm nghẽn về công tác giải phóng mặt bằng hay định giá đất đai gây chậm trễ tiến độ trong năm cũ được kỳ vọng sẽ giải quyết triệt để nhờ hệ thống quy định mới từ Luật Đất đai và Luật Đầu tư công sửa đổi. Những yếu tố thuận lợi về pháp lý và chính sách dự báo sẽ thúc đẩy quy mô giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 lên mức 930.000 tỷ đồng. Nguồn cung dự án dồi dào mở ra dư địa tăng trưởng khối lượng công việc khổng lồ, tạo nền tảng vững chắc cho nhóm nhà thầu xây dựng niêm yết củng cố doanh thu và gia tăng lợi nhuận trong chu kỳ mới.