Đà Nẵng hướng tới trở thành trung tâm logistics mạnh của khu vực

Hình thành các trung tâm logistics

Hiện tại, Đà Nẵng đang phát triển trên 3 lĩnh vực: du lịch, công nghiệp công nghệ cao và kinh tế biển. Trong đó, địa phương chú trọng lĩnh vực mũi nhọn là cảng biển và hàng không gắn với dịch vụ logistics.

Chi tiết hơn, ông Đặng Nam Sơn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng phân tích, vị trí địa lý của Đà Nẵng nằm ở trung điểm của cả nước, là đầu mối giao thông quan trọng về đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường hàng không. Theo ông Sơn, thời gian qua địa phương đã có nhiều kế hoạch thúc đẩy hạ tầng giao thông quy mô, các công trình lớn đáp ứng nhu cầu giao thông và đem lại những diễn biến rõ nét. Tuy vậy, hoạt động logistics tại Đà Nẵng vẫn còn một số điều cần cải thiện so với nhu cầu thực tế phát triển.

Theo quy hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2045 tổng diện tích quy hoạch ngành logistics là 229ha với 5 trung tâm logistics tập trung chính được bố trí tại các đầu mối giao thông khu công nghiệp, cụm công nghiệp bao gồm cảng Liên Chiểu (69ha), trung tâm logistics đường bộ Hòa Nhơn (54ha), trung tâm logistics đường sắt Hòa Liên (10ha), cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng (8ha) và trung tâm logistics tại Khu công nghệ cao (20ha). Trong đó cảng Liên Chiểu được quy hoạch có thể đón tàu lớn nhất thế giới 200.000DWT (18.000 Teu). Đây là dự án quy mô, góp phần đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm logistics lớn nhất miền Trung - Tây Nguyên và thu hút được nguồn hàng lớn từ hành lang kinh tế Đông - Tây.

Ngoài ra, Đà Nẵng dự kiến sẽ phát triển nhiều trung tâm logistics nhỏ lẻ và kho bãi để hỗ trợ các trung tâm logistics tập trung và phân phối hàng hóa cho thành phố cùng các vùng lân cận với diện tích 65ha vào năm 2045. “Thành phố sẽ xây dựng hệ thống giao thông kết nối với các trung tâm logistics với các trục giao thông chính Bắc - Nam. Về cảng biển, Đà Nẵng sẽ phát triển cảng Liên Chiểu thành cảng hàng hóa container gắn với tổ chức không gian đô thị tại khu vực và chuyển đổi cảng Tiên Sa thành cảng du lịch, bến du thuyển, quân sự, đầu tư xây dựng các trạm trung chuyển hàng hóa, container”, ông Đặng Nam Sơn thông tin.

Rộng hơn nữa, ông Phan Thái Bình, Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng cho biết, thành phố cũng định hướng đẩy mạnh chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu và ứng dụng công nghệ trong logistics; ưu tiên phát triển logistics hàng không, logistics lạnh, logistics phục vụ thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics nông sản và các dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Vị lãnh đạo TP Đà Nẵng quả quyết, mục tiêu của địa phương không chỉ là thu hút hàng hóa về thành phố mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để hàng hóa từ Đà Nẵng và khu vực miền Trung đi nhanh hơn, xa hơn, hiệu quả hơn đến các thị trường quốc tế. Hơn hết, Đà Nẵng hướng tới là điểm kết nối trong mạng lưới chuỗi cung ứng Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, liên kết các thị trường Đông Bắc Á, Đông Nam Á với Nam Á, Trung Đông và châu Âu.

Cũng theo Phó Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, TP đang nghiên cứu mở rộng không gian phát triển Khu thương mại tự do về phía Nam, gắn với các đầu mối hạ tầng, khu sản xuất và logistics của khu vực. Qua đó mở rộng không gian phát triển sản xuất - thương mại - logistics và tăng cường khả năng kết nối của TP với các chuỗi cung ứng trong nước và quốc tế.

Tháo gỡ “nút thắt” để Đà Nẵng thành hành lang xuyên biên giới

Dù có nhiều lợi thế để ngành logistics phát triển, song Đà Nẵng không phải là trung tâm sản xuất lớn như các địa phương ở hai đầu đất nước. Vì vậy, nếu chỉ dựa vào lượng hàng hóa phát sinh tại chỗ, rất khó để hình thành một trung tâm logistics có quy mô và sức cạnh tranh. Do đó, các chuyên gia cho rằng, Đà Nẵng chỉ có thể phát triển ngành logistics mạnh khi trở thành trung tâm trung chuyển hàng hóa quốc tế, chứ không thể chỉ là nơi hàng hóa đi qua.

Để tháo gỡ những “nút thắt”, hiện nay Đà Nẵng đang tập trung vào việc tận dụng tối đa cơ chế của Khu thương mại tự do và nghiên cứu các công cụ tạo thuận lợi thương mại mang tính quốc tế.

Theo ông Ngô Quang Mỹ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Logistics Đà Nẵng, phương án tối ưu nhất hiện nay là xe chở hàng được đi thẳng từ điểm xuất phát tại nước xuất khẩu đến điểm đến tại nước nhập khẩu. Tuy nhiên, nhiều tuyến vận tải vẫn phải chuyển tải tại cửa khẩu do phương tiện chưa được liên vận hoặc số lượng xe được cấp phép còn hạn chế. Từ đây, doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí bốc xếp, thời gian chờ đợi, đồng thời đối mặt với nguy cơ hư hỏng, thất thoát và khó kiểm soát chất lượng hàng hóa. Càng nhiều lần chuyển tải, hiệu quả vận tải xuyên biên giới càng giảm và chi phí càng tăng.

Ngoài ra, các thủ tục liên quan đến chính hàng hóa cũng khiến chuyến hàng chậm lại đáng kể. Do đó, vận tải xuyên biên giới chỉ thực sự hiệu quả khi giải quyết đồng thời bốn yếu tố gồm thời gian, chi phí, độ tin cậy và khả năng vận hành bền vững.

Về phương án tối ưu, ông Nguyễn Duy Minh, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam cho rằng, xu hướng hình thành các mạng lưới đa điểm (HUB) nhằm tăng cường khả năng kết nối và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng đang mở ra cơ hội cho Đà Nẵng. Với Đà Nẵng, ông Minh đề xuất thành phố phát triển các chức năng trung chuyển, phân phối và cung cấp dịch vụ logistics giá trị gia tăng, thay vì chỉ đóng vai trò là điểm đi hoặc điểm đến của hàng hóa. “Phải tìm được sự cân bằng giữa quản lý hiệu quả của Nhà nước và tạo thuận lợi thương mại thực chất cho doanh nghiệp; qua đó giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý và kiểm soát hàng hóa”, ông Minh nhận định.

Tương tự, TS Lê Quang Trung - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC) thông tin, việc Trung Quốc đưa Kênh đào Bình Lục vào khai thác mở thêm khả năng kết nối Nam Ninh với Vịnh Bắc Bộ (Việt Nam), giúp rút ngắn hơn 560km quãng đường vận chuyển đường thủy ra biển. Từ đó, nguồn hàng từ nội địa Trung Quốc có thêm khả năng tiếp cận hệ thống cảng biển Việt Nam, trong đó có khu vực miền Trung và Đà Nẵng. Với Đà Nẵng, không chỉ là tận dụng một tuyến kết nối mới, mà là chuyển khả năng kết nối thành dòng hàng ổn định. Từ đây cần thúc đẩy các tuyến container thường xuyên, định kỳ giữa Quảng Tây và Đà Nẵng, với tần suất và tải trọng ổn định; tăng cường hợp tác giữa doanh nghiệp cảng biển, hãng tàu và doanh nghiệp logistics để hình thành chuỗi dịch vụ đồng bộ.