Công nghiệp Việt Bắc TKV (MVB): Sắp chi hơn 110 tỷ đồng trả cổ tức giữa lúc 'hụt chuẩn' công ty đại chúng

Cổ đông nhà nước thu về phần lớn tiền cổ tức

Tổng Công ty Công nghiệp Việt Bắc TKV (mã chứng khoán MVB) vừa phát đi thông báo về ngày đăng ký cuối cùng để chốt danh sách cổ đông thực hiện quyền nhận cổ tức năm 2025. Cụ thể, ngày giao dịch không hưởng quyền được ấn định vào 09/11 tới đây. Doanh nghiệp dự kiến thanh toán cổ tức bằng tiền mặt với tỷ lệ 10,5%, tương đương việc cổ đông sở hữu một cổ phiếu sẽ được nhận 1.050 đồng. Thời gian chi trả chính thức được lên kế hoạch vào ngày 25/11.

Với quy mô vốn điều lệ 1.050 tỷ đồng tương ứng 105 triệu cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường, tổng công ty sẽ phải chi ra 110,25 tỷ đồng để hoàn tất đợt phân phối lợi nhuận này. Cơ cấu cổ đông hiện tại cho thấy Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (ThanVinacomin) đang là cổ đông lớn duy nhất nắm quyền chi phối tuyệt đối. Tổ chức này sở hữu hơn 103 triệu cổ phiếu, chiếm tỷ lệ 92% vốn điều lệ. Do đó, nếu đợt chi trả diễn ra thuận lợi, ThanVinacomin sẽ thu về khoản tiền mặt hơn 108 tỷ đồng.

Việc cổ đông nhà nước nắm giữ tỷ lệ sở hữu quá cô đặc đang đặt doanh nghiệp trước vấn đề pháp lý về tư cách niêm yết. Theo quy định tại Luật Chứng khoán hiện hành, một công ty cổ phần được công nhận là công ty đại chúng khi phải đồng thời đáp ứng hai điều kiện cơ bản gồm vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Dù hoàn toàn đáp ứng yêu cầu về quy mô vốn cũng như số lượng cổ đông, việc ThanVinacomin nắm tới 92% vốn đã khiến tỷ lệ sở hữu của nhóm cổ đông thiểu số rơi xuống mức 8%. Cơ cấu sở hữu này trực tiếp làm cho MVB không còn đảm bảo tiêu chí cốt lõi về tỷ lệ chuyển nhượng tự do tối thiểu đối với một công ty đại chúng.

Kinh doanh sa sút do gánh nặng chi phí đầu vào và sụt giảm sản lượng

Bức tranh tài chính của Công nghiệp Việt Bắc TKV trong quý III năm 2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa báo cáo công ty mẹ và báo cáo hợp nhất. Tính riêng tại công ty mẹ, lợi nhuận ròng đạt hơn 13 tỷ đồng, tăng 11% so với cùng kỳ năm trước. Sự gia tăng này chủ yếu xuất phát từ nguồn thu cổ tức của các công ty con tăng thêm 20,3 tỷ đồng. Tuy nhiên, xét trên bình diện toàn hệ thống, báo cáo hợp nhất lại ghi nhận mức lỗ sau thuế hơn 1 tỷ đồng, đánh dấu sự sụt giảm nghiêm trọng nếu so với khoản lãi gần 17 tỷ đồng đạt được vào quý III năm 2025.

Sự đi lùi trong quý III đã kéo tụt thành quả kinh doanh tích lũy từ đầu năm. Lũy kế 9 tháng năm 2026, lợi nhuận ròng của công ty mẹ chỉ đạt hơn 44 tỷ đồng, sụt giảm 70% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế hợp nhất cũng lao dốc 68%, lùi về mức hơn 63 tỷ đồng. Kết quả bết bát này phản ánh trực tiếp những khó khăn nội tại mà doanh nghiệp đang phải đối mặt trong hoạt động sản xuất kinh doanh thường xuyên.

Lý giải về sự sụt giảm nghiêm trọng này, ban lãnh đạo công ty cho biết nguyên nhân trực tiếp đến từ việc sản lượng tiêu thụ hai mặt hàng chủ lực là than và xi măng đều sụt giảm, kéo theo sự co hẹp của doanh thu tổng thể. Cùng lúc đó, giá cả các loại nguyên vật liệu và nhiên liệu đầu vào phục vụ sản xuất liên tục tăng cao đã đẩy giá vốn hàng bán phình to. Tác động kép từ việc hụt thu và đội chi phí đã trực tiếp ăn mòn biên lợi nhuận, khiến bức tranh tài chính 9 tháng đầu năm của doanh nghiệp suy yếu đi đáng kể.