Chứng khoán Tiên Phong (TPS): Áp lực vĩ mô hạ nhiệt, thị trường chứng khoán chật vật tìm lực kéo

Áp lực lạm phát và lãi suất dần hạ nhiệt

Báo cáo chiến lược tháng 11/2026 của Công ty Cổ phần Chứng khoán Tiên Phong (mã chứng khoán ORS) đánh giá môi trường vĩ mô đang ghi nhận những tín hiệu tích cực hơn so với tháng trước. Theo đó, các yếu tố gây sức ép lên nền kinh tế như lạm phát, mặt bằng lãi suất và tỷ giá đều đang cho thấy xu hướng hạ nhiệt hoặc được kiểm soát ổn định. Dù vậy, nhóm phân tích cũng thận trọng nhận định những yếu tố này chỉ mới đóng vai trò giảm xóc cho thị trường chứng khoán chứ chưa đủ điều kiện để kích hoạt một đợt bứt phá bền vững.

Sự cải thiện rõ nét nhất đến từ diễn biến chỉ số giá tiêu dùng. Theo dữ liệu được TPS trích dẫn, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 ghi nhận mức tăng 5,09% so với cùng kỳ năm trước, gần như đi ngang so với số liệu của tháng 9. Điểm tích cực nhất nằm ở lạm phát cơ bản khi chỉ số này đã giảm xuống mức 4,04%, mức thấp nhất kể từ tháng 3/2026. Diễn biến này phản ánh thực tế áp lực tăng giá hiện tại chỉ cục bộ ở nhóm năng lượng, trong khi mặt bằng giá cả của phần lớn các nhóm hàng hóa và dịch vụ thiết yếu khác đang dần hạ nhiệt. Sự chuyển biến này được TPS đánh giá là tích cực hơn so với kỳ vọng, trực tiếp góp phần giảm áp lực lên các quyết sách tiền tệ và nới rộng dư địa điều hành kinh tế vĩ mô trong thời gian tới.

Song hành cùng lạm phát, mặt bằng lãi suất huy động trên thị trường cũng bắt đầu phát đi tín hiệu ngừng leo thang. Báo cáo cho biết, sau chỉ đạo điều hành của Ngân hàng Nhà nước vào ngày 19/10, biểu lãi suất huy động niêm yết tại các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên tại nhiều ngân hàng thương mại đã ghi nhận mức giảm khoảng 0,4 đến 0,5 điểm phần trăm. Tuy nhiên, sự điều chỉnh này diễn ra chưa đồng đều trên toàn hệ thống. Cụ thể, các sản phẩm lãi suất trực tuyến và chứng chỉ tiền gửi vẫn tiếp tục neo ở mức cao do nhu cầu huy động vốn của hệ thống ngân hàng vẫn còn rất lớn. Đáng chú ý, lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm kết thúc tháng 10 vẫn neo ở mức 4,58%, cho thấy tín hiệu nới lỏng chính sách tiền tệ vẫn chưa thực sự rõ ràng. Từ đó, TPS kỳ vọng mặt bằng lãi suất sẽ không tiếp tục tăng trong ngắn hạn, nhưng để biến chi phí vốn trở thành động lực thực sự thúc đẩy dòng tiền chảy vào chứng khoán thì xu hướng giảm lãi suất cần phải lan tỏa rõ nét hơn nữa.

Trên thị trường ngoại hối, tỷ giá VND/USD cũng ghi nhận những diễn biến tương đối thuận lợi. Tại ngày 30/10, tỷ giá bán USD niêm yết tại Vietcombank dừng ở mức 25.990 đồng, ghi nhận mức giảm 0,65% trong tháng và giảm 1,47% so với đầu năm. Ở chiều ngược lại, chỉ số DXY đo lường sức mạnh đồng bạc xanh trên thị trường quốc tế lại tăng lên mức 102,07 điểm. Việc tiền đồng vẫn duy trì được sự ổn định trước đà phục hồi mạnh mẽ của USD được xem là một điểm tựa quan trọng cho thị trường chứng khoán, giúp giải tỏa rủi ro tỷ giá cho dòng vốn đầu tư nước ngoài cũng như giảm áp lực cho các doanh nghiệp nhập khẩu. Tuy nhiên, TPS vẫn khuyến nghị nhà đầu tư cần theo dõi sát sao những biến động tỷ giá trên thị trường tự do.

Thanh khoản cạn kiệt và rủi ro thương mại phủ bóng

Trái ngược với những tín hiệu tích cực từ vĩ mô, thị trường chứng khoán đang phải đối mặt với rào cản rất lớn từ sự suy yếu của dòng tiền. Thống kê trong tháng 10 cho thấy giá trị khớp lệnh bình quân trên sàn HoSE đã sụt giảm 6,88% so với tháng trước, lùi về mức 12.380 tỷ đồng mỗi phiên. Theo đánh giá của TPS, thanh khoản thị trường hiện đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 13 tháng qua, phản ánh sự thận trọng tột độ của dòng tiền nội khối.

Áp lực lên điểm số càng trở nên nặng nề khi khối ngoại xả hàng ồ ạt. Tính chung trong tháng 10, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng tới 24.024 tỷ đồng trên sàn HoSE. Đây là mức bán ròng kỷ lục kể từ đầu năm 2026 và cao gần gấp 5 lần so với quy mô bán ròng của tháng 9. Việc dòng vốn ngoại xả hàng liên tục trong 20 phiên giao dịch đã đặt ra thách thức cực lớn cho khả năng hấp thụ nguồn cung của dòng tiền trong nước.

Ngoài yếu tố thanh khoản, báo cáo của TPS cũng nhấn mạnh rủi ro từ yếu tố thuế quan có thể tác động tiêu cực đến tâm lý thị trường trong tuần cuối cùng của tháng 11. Theo lịch trình, ngày 29/11 sẽ là thời hạn chót để phía Mỹ công bố kết luận cuộc điều tra Mục 301 liên quan đến vấn đề sở hữu trí tuệ đối với Việt Nam. Mặc dù các tiến trình đàm phán thương mại song phương về cơ bản đã hoàn tất, nguy cơ xuất hiện các biện pháp áp thuế bổ sung vẫn chưa thể được loại trừ hoàn toàn. TPS cảnh báo nhóm cổ phiếu thuộc các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, đồ gỗ và thủy sản sẽ là những đối tượng nhạy cảm nhất trước các quyết định về thuế quan, bởi doanh nghiệp có nguy cơ phải chia sẻ gánh nặng chi phí với đối tác hoặc chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận.

Về kịch bản cho kết quả điều tra, nhóm phân tích đưa ra ba khả năng. Khả năng cao nhất với xác suất 50% là hai bên đạt được thỏa thuận hoặc tiếp tục gia hạn điều tra. Khả năng áp thuế có mục tiêu chiếm xác suất 35%, trong khi kịch bản áp thuế trên diện rộng được định giá xác suất ở mức 15%. TPS nhận định, tác động của các luồng thông tin về thuế quan lên tâm lý chung của giới đầu tư trên thị trường nhiều khả năng sẽ diễn biến phức tạp và có sức ảnh hưởng lớn hơn cả những tác động trực tiếp đến lợi nhuận cốt lõi của doanh nghiệp. Tổng thể, dù rủi ro vĩ mô đang có dấu hiệu hạ nhiệt, thị trường chứng khoán vẫn cần phải chờ đợi sự cải thiện rõ rệt hơn về thanh khoản và chi phí vốn mới có cơ sở để thiết lập một xu hướng tăng trưởng vững chắc.