Logo

Chuẩn hóa thủ tục thỏa thuận song phương về thuế, bảo đảm minh bạch cho người nộp thuế

Khánh Xuân

Cục Thuế vừa ban hành Quyết định số 1491/QĐ-CT về Quy trình nội bộ xử lý thủ tục thỏa thuận song phương (MAP), xác lập cơ chế phối hợp thống nhất giữa các đơn vị quản lý trực tiếp người nộp thuế. Quy định mới nhấn mạnh nguyên tắc giải quyết độc lập, không tạo thêm thủ tục hành chính và ấn định mục tiêu xử lý hồ sơ song phương trong 24 tháng để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế trong các giao dịch xuyên biên giới.

Bảo đảm tính độc lập và không đặt rào cản tiếp cận thủ tục MAP

Theo Quyết định số 1491/QĐ-CT của Cục Thuế, Quy trình nội bộ xử lý thủ tục thỏa thuận song phương quy định cụ thể trách nhiệm, trình tự và phương thức phối hợp giữa các đơn vị quản lý trực tiếp người nộp thuế. Trong thực thi các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần mà Việt Nam đã ký kết và có hiệu lực, MAP đóng vai trò là cơ chế giải quyết các trường hợp đánh thuế không phù hợp với quy định của Hiệp định thông qua trao đổi trực tiếp giữa nhà chức trách có thẩm quyền của các bên ký kết.

Nguyên tắc nền tảng của quy trình mới là bảo đảm sự độc lập và khách quan xuyên suốt quá trình xem xét, giải quyết hồ sơ. Cơ quan thuế căn cứ hoàn toàn vào bản chất, tình tiết và dữ liệu thực tế của từng vụ việc, không để kết quả bị chi phối bởi mục tiêu duy trì số điều chỉnh thuế trước đó hay tối đa hóa số thu ngân sách nhà nước. Để thực thi nguyên tắc này, công chức đã trực tiếp tham gia kiểm tra hoặc xác định nghĩa vụ thuế liên quan đến hồ sơ MAP sẽ không được tham gia quyết định, giải quyết vụ việc đó. Phạm vi rà soát cũng chỉ tập trung vào nội dung áp dụng và giải thích Hiệp định thuế, không thực hiện kiểm tra lại toàn bộ nghĩa vụ thuế của người nộp thuế.

Cùng với tính độc lập, cơ quan Thuế cam kết bảo đảm quyền tiếp cận và không đặt ra rào cản đối với người nộp thuế. Quy trình quy định rõ cơ quan chức năng không được từ chối tiếp nhận hồ sơ MAP chỉ vì vụ việc liên quan đến giao dịch liên kết, phát sinh bất đồng về điều kiện áp dụng Hiệp định hoặc nghĩa vụ thuế đã được kiểm tra trước đó, ngoại trừ các trường hợp từ chối theo quy định của Hiệp định và Điều 58 Thông tư số 95/2026/TT-BTC. Văn bản khẳng định đây là quy trình nghiệp vụ nội bộ, không làm phát sinh thêm thành phần hồ sơ, điều kiện, quyền, nghĩa vụ hay thủ tục hành chính đối với người nộp thuế ngoài quy định của Hiệp định thuế và pháp luật hiện hành.

Cụ thể hóa mốc thời hạn 24 tháng và thực thi điều chỉnh thuế trong 3 tháng

Quyết định số 1491/QĐ-CT chuẩn hóa toàn bộ lộ trình xử lý hồ sơ MAP qua các bước gồm tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ, nghiên cứu, phân tích hồ sơ, khảo sát thực tế khi cần thiết, xây dựng bản quan điểm, lập phương án đàm phán, trao đổi với cơ quan thuế bên ký kết và tổ chức thực hiện kết quả thỏa thuận.

Ngay từ khâu tiếp nhận và kiểm tra ban đầu, quy trình ấn định mốc thời gian thực hiện rõ ràng đối với từng nguồn hồ sơ. Thời hạn tiếp nhận và kiểm tra ban đầu là 1 tháng đối với hồ sơ do người nộp thuế là đối tượng cư trú tại Việt Nam gửi đến, trong khi hồ sơ chuyển từ cơ quan Thuế bên ký kết có thời hạn xử lý ban đầu là 7 ngày. Sau khi xác định hồ sơ đủ điều kiện, đơn vị chủ trì có trách nhiệm nghiên cứu, thu thập thông tin, phân tích các vấn đề liên quan và xây dựng phương án giải quyết trình lãnh đạo Cục Thuế phê duyệt.

Đối với thủ tục MAP song phương, hai bên nỗ lực hoàn tất việc giải quyết vụ việc trong thời hạn mục tiêu 24 tháng kể từ ngày bắt đầu theo quy định. Hoạt động trao đổi và đàm phán giữa nhà chức trách các nước được triển khai linh hoạt thông qua hình thức trực tiếp, trực tuyến hoặc bằng văn bản. Khi hai bên đạt được thỏa thuận và có sự chấp thuận bằng văn bản của người nộp thuế, kết quả MAP sẽ được ký kết, thông báo và đưa vào thực thi. Cơ quan Thuế quản lý trực tiếp chịu trách nhiệm điều chỉnh cơ sở tính thuế theo hướng dẫn của Cục Thuế, đặt mục tiêu hoàn thành trong thời hạn 3 tháng kể từ ngày người nộp thuế chấp thuận kết quả.

Bên cạnh lộ trình xử lý minh bạch, quy trình thiết lập cơ chế quản lý, lưu trữ và bảo mật chặt chẽ đối với thông tin trao đổi giữa nhà chức trách có thẩm quyền của các nước, đồng thời thực hiện thống kê và báo cáo kết quả MAP theo khung báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD). Việc chuẩn hóa quy trình giúp thống nhất hoạt động xử lý hồ sơ MAP trong toàn ngành Thuế, nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề thuế phát sinh từ giao dịch xuyên biên giới và bảo đảm thực thi hiệu quả các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần.

Tin Cùng Chuyên Mục