Bộ Tài chính đề xuất quy định chi tiết 33 dịch vụ chứng khoán do Nhà nước định giá của VNX và VSDC
Bộ Tài chính cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư quy định chi tiết về đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của 13 dịch vụ thuộc Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và 20 dịch vụ thuộc Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC). Quy định này là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện công tác định giá nhà nước một cách minh bạch và hiệu quả.
Cơ sở pháp lý rà soát và chuẩn hóa dịch vụ chứng khoán
Thực hiện theo các quy định của Luật Giá năm 2023 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá năm 2025, các dịch vụ trong lĩnh vực chứng khoán của VNX, VSDC cùng các công ty con trực thuộc đều nằm trong Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá.
Thực tế triển khai pháp luật hiện hành cho thấy quy định mới chỉ dừng lại ở tên gọi chung của dịch vụ, thiếu vắng các tiêu chuẩn cụ thể về đặc điểm kinh tế - kỹ thuật. Sự thiếu hụt các đặc điểm cơ bản này gây khó khăn cho công tác quản lý. Dự thảo Thông tư được xây dựng để cụ thể hóa thông tin dịch vụ, phục vụ trực tiếp cho công tác định giá nhà nước một cách chính xác. Các dịch vụ đưa vào dự thảo đều mang tính chất thiết yếu, có tính độc quyền hoặc hoạt động trong thị trường cạnh tranh hạn chế, tác động trực tiếp đến sự vận hành của thị trường chứng khoán và nền kinh tế vĩ mô.
Chi tiết 13 dịch vụ của VNX và công ty con
Dự thảo quy định cụ thể 13 phân loại dịch vụ chính thuộc thẩm quyền của Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các đơn vị trực thuộc. Các dịch vụ này tập trung vào khâu vận hành, quản lý niêm yết và tổ chức giao dịch:
Quản lý và kết nối: Quản lý thành viên; Kết nối giao dịch trực tuyến; Sử dụng thiết bị đầu cuối.
Niêm yết và giao dịch cơ sở: Đăng ký niêm yết (lần đầu và thay đổi); Quản lý niêm yết (cổ phiếu, trái phiếu doanh nghiệp, chứng chỉ quỹ); Giao dịch cơ sở.
Đấu giá và đấu thầu: Đấu giá, chào bán cạnh tranh, dựng sổ; Đấu thầu phát hành, mua lại và hoán đổi các loại công cụ nợ (trái phiếu Chính phủ, công trái, trái phiếu bảo lãnh, trái phiếu chính quyền địa phương).
Thị trường phái sinh: Đăng ký thành viên; Quản lý thành viên; Giao dịch chứng khoán phái sinh.
Chi tiết 20 dịch vụ của VSDC và công ty con
Khối lượng dịch vụ do Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam đảm nhận chiếm số lượng lớn hơn với 20 phân loại, tập trung vào khâu hậu giao dịch, bảo đảm quyền lợi tài sản và thanh toán bù trừ:
Lưu ký và quản lý chứng khoán: Quản lý thành viên lưu ký; Đăng ký, hủy hoặc điều chỉnh thông tin chứng khoán; Lưu ký; Chuyển khoản; Thực hiện quyền; Chuyển quyền sở hữu ngoài hệ thống.
Hỗ trợ giao dịch và thanh toán: Xử lý lỗi sau giao dịch; Vay và cho vay chứng khoán qua hệ thống VSDC; Thanh toán gốc, lãi, tiền mua lại trái phiếu Chính phủ và tín phiếu kho bạc.
Quản lý tài sản bảo đảm: Đăng ký biện pháp bảo đảm đối với chứng khoán lưu ký; Phong tỏa chứng khoán theo yêu cầu.
Bù trừ và phái sinh: Đăng ký và quản lý thành viên bù trừ (cơ sở và phái sinh); Bù trừ chứng khoán cơ sở; Bù trừ chứng khoán phái sinh; Quản lý tài sản ký quỹ; Sửa lỗi sau giao dịch phái sinh.
Phạm vi cung cấp của từng dịch vụ được thiết kế chặt chẽ dựa trên quy định của pháp luật chứng khoán, quy chế nghiệp vụ hiện hành của các đơn vị cung cấp và thực tiễn triển khai trên thị trường.
