Việt Nam được ADB nâng dự báo tăng trưởng 2026 lên 7,8%

AI và xuất khẩu công nghệ tạo lực đỡ

Trong báo cáo cập nhật Triển vọng Phát triển châu Á công bố ngày 23/9, ADB nâng dự báo tăng trưởng của nhóm các nền kinh tế đang phát triển tại Đông Nam Á lên 4,7% trong năm 2026, từ mức 4,6% đưa ra hồi tháng 7. Dự báo năm 2027 cũng được điều chỉnh lên 4,9%, so với 4,8% trước đó.

Nếu tính toàn bộ khu vực Đông Nam Á, bao gồm Singapore, ADB dự báo tăng trưởng đạt 4,7% trong cả năm 2026 và 2027. Việc nâng dự báo diễn ra trong bối cảnh khu vực phải đối mặt với nhiều sức ép từ bên ngoài. Xung đột tại Trung Đông và Nga - Ukraine khiến chi phí năng lượng duy trì ở mức cao, trong khi El Nino diễn biến phức tạp có nguy cơ ảnh hưởng đến nông nghiệp và hoạt động sản xuất điện. Tuy nhiên, nhu cầu mạnh mẽ liên quan đến sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo lực đối trọng đáng kể, đặc biệt đối với các nền kinh tế xuất khẩu công nghệ.

Albert Park, chuyên gia kinh tế trưởng của ADB, cho biết xuất khẩu ròng của khu vực vẫn duy trì ổn định nhờ nhu cầu đối với thiết bị điện tử và các sản phẩm liên quan đến AI. Theo ông Park, phần lớn phần cứng phục vụ làn sóng AI, từ chip bán dẫn đến vật liệu xây dựng trung tâm dữ liệu, được sản xuất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, qua đó giúp các nền kinh tế trong khu vực hưởng lợi từ sự gia tăng nhu cầu.

Việt Nam được nâng mạnh dự báo tăng trưởng

Trong số các nền kinh tế lớn tại Đông Nam Á, Việt Nam là một trong những trường hợp được ADB điều chỉnh tăng dự báo đáng kể. ADB nâng dự báo tăng trưởng của Việt Nam năm 2026 lên 7,8%, từ mức 7,2% trong báo cáo tháng 7. Dự báo năm 2027 cũng được nâng lên 7,6%, so với 7% trước đó.

Theo ADB, triển vọng này được hỗ trợ bởi hoạt động đầu tư mạnh mẽ hơn và các biện pháp kích thích tài khóa. Malaysia cũng được điều chỉnh tăng đáng kể, với tăng trưởng năm 2026 dự kiến đạt 4,9%, so với 4,6% trước đó; năm 2027 đạt 4,7%, tăng từ 4,5%. Dự báo tăng trưởng của Thái Lan năm 2026 được nâng từ 1,8% lên 2%, nhưng năm 2027 lại giảm nhẹ từ 2% xuống 1,9%.

Trong khi đó, triển vọng của Indonesia được giữ nguyên ở mức 5,2% cho cả hai năm. Philippines là trường hợp bị điều chỉnh giảm. ADB hạ dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 3,8% xuống 3,3% và năm 2027 từ 5,3% xuống 5,1%. Đối với toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang phát triển, ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 thêm 0,1 điểm phần trăm lên 5%, trong khi giữ nguyên dự báo năm 2027 ở mức 5,1%.

El Nino có thể gây tác động lớn hơn trong năm 2027

Dù triển vọng tăng trưởng được cải thiện, ADB cảnh báo cán cân rủi ro vẫn nghiêng về phía tiêu cực do cú sốc năng lượng có thể xảy ra đồng thời với El Nino mạnh hơn. Châu Á - Thái Bình Dương được đánh giá là một trong những khu vực có nguy cơ chịu thiệt hại kinh tế vĩ mô lớn từ hiện tượng thời tiết này do phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp dựa vào lượng mưa, thủy điện và các mặt hàng xuất khẩu nhạy cảm với khí hậu.

ADB dự báo El Nino năm nay có thể trở thành một trong những đợt mạnh nhất từng được ghi nhận, tiếp tục gia tăng cường độ đến cuối năm 2026 và đạt đỉnh vào khoảng tháng 11. Do tác động kinh tế thường có độ trễ, ADB cho rằng ảnh hưởng lớn nhất của El Nino có thể xuất hiện trong năm 2027.

Roshen Fernando, chuyên gia kinh tế tại ADB, nhận định các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nông nghiệp sẽ đối mặt với rủi ro cao hơn. Nông nghiệp thường là lĩnh vực chịu ảnh hưởng đầu tiên khi lượng mưa suy giảm, trong đó năng suất lúa tại Philippines và Việt Nam có thể chịu tác động đáng kể. Nhiệt độ cao và nguồn thức ăn chăn nuôi hạn chế cũng có thể gây sức ép lên ngành chăn nuôi và thủy sản.

Bên cạnh đó, các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thủy điện có nguy cơ chịu tác động kép khi nguồn nước suy giảm, đồng thời chi phí sản xuất điện tăng lên. ADB lưu ý những cú sốc này có thể truyền dẫn vào giá tiêu dùng nhưng với độ trễ nhất định.

Giá dầu cao đẩy dự báo lạm phát lên

Rủi ro khí hậu diễn ra trong bối cảnh thị trường năng lượng cũng đang tạo thêm áp lực lên lạm phát. ADB nâng dự báo lạm phát của nhóm các nền kinh tế đang phát triển tại Đông Nam Á lên 4% trong năm 2026 và 3,3% trong năm 2027, từ các mức tương ứng 3,9% và 2,9% trong báo cáo tháng 7. ADB dự báo giá dầu Brent bình quân ở mức 90 USD/thùng trong năm 2026 và 78 USD/thùng vào năm 2027, trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tái diễn và nguồn cung bị gián đoạn.

Không chỉ dầu thô, các sản phẩm dầu tinh chế cũng chịu ảnh hưởng mạnh. Theo báo cáo, giá giao ngay tại Singapore của xăng, nhiên liệu tàu biển, nhiên liệu máy bay và dầu diesel đã tăng nhanh hơn giá dầu thô kể từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát. Điều này có thể làm gia tăng áp lực chi phí đối với các nền kinh tế trong khu vực, đặc biệt khi nguồn cung năng lượng bị gián đoạn kéo dài.

ADB khuyến nghị giữ dư địa tài khóa

Trước các cú sốc có thể xảy ra đồng thời, ADB cho rằng các chính phủ trong khu vực cần duy trì dư địa tài khóa và ưu tiên hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương.

Albert Park khuyến nghị chính phủ tập trung hỗ trợ tài khóa và an sinh xã hội cho những đối tượng chịu tác động lớn nhất, đồng thời tránh làm suy giảm dư địa tài khóa thông qua các chương trình trợ cấp dàn trải.

Về dài hạn, ADB cho rằng các nền kinh tế cần giảm những điểm yếu mang tính cấu trúc bằng cách đẩy nhanh chuyển đổi sang năng lượng tái tạo và duy trì nền tài chính công lành mạnh. Theo ADB, việc củng cố những nền tảng này sẽ tạo thêm dư địa để chính phủ và ngân hàng trung ương ứng phó khi các cú sốc kinh tế mới xuất hiện.