Việt Nam - Australia thúc đẩy đưa AI, bán dẫn ra thị trường

Chuyển cam kết hợp tác thành dự án có đầu ra

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, hợp tác quốc tế cần tạo ra những giá trị cụ thể thay vì chỉ dừng ở trao đổi kinh nghiệm. Đây là định hướng xuyên suốt tại Diễn đàn Hợp tác đầu tư, phát triển công nghệ số và trí tuệ nhân tạo Việt Nam - Australia, do Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Hội Trí thức và Chuyên gia Việt Nam - Australia (VASEA) tổ chức.

Diễn đàn tiếp nối hoạt động TechConnect Việt Nam - Australia ngày 10/8/2026 tại Đại học Công nghệ Sydney, trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Tại sự kiện này, Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo và VASEA đã ký Biên bản ghi nhớ hợp tác, tạo khuôn khổ thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam tiếp cận thị trường Australia.

Việc tổ chức Diễn đàn lần này nhằm cụ thể hóa các nội dung đã thống nhất, tạo điều kiện để cơ quan quản lý, chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và nhà đầu tư hai nước tìm kiếm đối tác, xác định nhu cầu và lựa chọn hướng hợp tác có khả năng triển khai.

Theo Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo Nguyễn Khắc Lịch, để hợp tác đi vào thực chất, cần có sự tham gia đồng bộ của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và các đối tác về đầu tư, thị trường. Các bên cần làm rõ năng lực, nhu cầu và thế mạnh của mình để xác định cơ hội hợp tác phù hợp.

Theo ông Nguyễn Khắc Lịch, những đề xuất cụ thể như tìm đối tác ứng dụng công nghệ, giải quyết bài toán trong sản xuất, phát triển chương trình đào tạo hay tìm đầu ra cho sản phẩm sẽ giúp đánh giá đúng khả năng phối hợp. Trên cơ sở đó, các bên có thể chuyển ý tưởng thành nhiệm vụ cụ thể, xác định trách nhiệm và tiếp tục triển khai sau Diễn đàn.

Việt Nam có nhu cầu ứng dụng công nghệ rộng lớn, đội ngũ kỹ sư và doanh nghiệp đang tích cực mở rộng hoạt động quốc tế. Trong khi đó, Australia có hệ thống trường đại học, cơ sở nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo giàu tiềm năng. Sự bổ trợ này mở ra cơ hội kết nối nghiên cứu với sản xuất, đào tạo nhân lực và phát triển thị trường.

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Xuân Định khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của Việt Nam. Vì vậy, hợp tác quốc tế cần góp phần giúp doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu và đào tạo tiếp cận tri thức, nâng cao năng lực công nghệ, phát triển sản phẩm đáp ứng nhu cầu thị trường và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Thứ trưởng đề nghị các đơn vị lựa chọn dự án xuất phát từ nhu cầu thực tế, có đối tác sẵn sàng tham gia và xác định rõ mục tiêu, nguồn lực, tiêu chí đánh giá ngay từ đầu. Với dự án nâng cao năng suất, cần có số liệu ban đầu để đo lường mức cải thiện; với sản phẩm mới, phải làm rõ đối tượng sử dụng, yêu cầu chất lượng và điều kiện thương mại hóa.

Cách tiếp cận này nhằm bảo đảm nguồn lực nghiên cứu và đầu tư được sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng hợp tác chỉ dừng ở trao đổi thông tin hoặc nghiên cứu mà chưa tạo ra sản phẩm, dịch vụ có khả năng ứng dụng. Kết quả thực hiện sẽ là căn cứ để các bên quyết định tiếp tục đầu tư, điều chỉnh phương án hoặc mở rộng quy mô dự án.

Kết nối AI, bán dẫn với thị trường và đầu tư

Trong các lĩnh vực hợp tác ưu tiên, AI và bán dẫn được đặt trong mối liên hệ chặt chẽ với nhu cầu doanh nghiệp, phát triển nhân lực và khả năng thương mại hóa. Đối với AI, các chương trình cần chú trọng chất lượng dữ liệu, độ tin cậy và khả năng kiểm soát kết quả. Với bán dẫn, những hướng có thể xem xét gồm thiết kế chip, kiểm chứng thiết kế, hỗ trợ sản xuất thử và đo kiểm, căn cứ vào năng lực và nhu cầu thực tế của các bên.

Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng nhấn mạnh yêu cầu gắn nghiên cứu, phát triển sản phẩm với đào tạo nhân lực. Viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp cần tham gia từ khâu xác định bài toán để công nghệ được phát triển sát yêu cầu thực tiễn, đồng thời hình thành đội ngũ đủ năng lực vận hành và hoàn thiện sản phẩm. Việc trao đổi chuyên gia, đào tạo kỹ sư và hướng dẫn nghiên cứu cần gắn với nhiệm vụ cụ thể trong từng dự án.

Bên cạnh đó, các bên cần thống nhất từ đầu về quyền sở hữu trí tuệ, sử dụng dữ liệu, trách nhiệm thử nghiệm và khai thác kết quả. Đây là những điều kiện quan trọng để bảo đảm quyền lợi của các chủ thể, tạo dựng niềm tin và thu hút đầu tư lâu dài.

Từ phía Australia, bà Renee Deschamps, Đại biện lâm thời Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, khẳng định Australia cam kết hợp tác với Việt Nam phát triển kinh tế số, thúc đẩy các công nghệ mới nổi và tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Theo bà Renee Deschamps, đổi mới sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp giữa Chính phủ, các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp. Chính phủ tạo môi trường chính sách thuận lợi, các cơ sở nghiên cứu phát triển ý tưởng, còn doanh nghiệp giữ vai trò đưa giải pháp ra thị trường. Sự kết nối giữa các chủ thể sẽ góp phần chuyển hóa tri thức thành sản phẩm và giá trị kinh tế.

Australia quan tâm mở rộng hợp tác với Việt Nam trong các lĩnh vực bán dẫn, AI, công nghệ tài chính và an ninh mạng. Đại diện Đại sứ quán Australia đồng thời nhấn mạnh vai trò của hạ tầng số và hệ thống dữ liệu đối với phát triển kinh tế số, kỳ vọng doanh nghiệp, trường đại học và viện nghiên cứu hai nước hình thành thêm các quan hệ đối tác, cụ thể hóa cơ hội đầu tư.

Một điểm nhấn của Diễn đàn là ra mắt nền tảng V-bridge, do Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo phối hợp với Tập đoàn FPT và VASEA xây dựng. Nền tảng hướng tới hỗ trợ doanh nghiệp và các tổ chức trong hệ sinh thái công nghệ Việt Nam - Australia tìm kiếm đối tác, duy trì kết nối và phát triển cơ hội hợp tác sau sự kiện.

Để nền tảng phát huy hiệu quả, Thứ trưởng Lê Xuân Định đề nghị các đơn vị liên quan xây dựng phương án vận hành, xác định đầu mối hỗ trợ và tiêu chí đánh giá. Thông tin về năng lực công nghệ, nhu cầu thị trường và cơ hội hợp tác cần được cập nhật, kiểm chứng; các đối tác cũng cần được hỗ trợ trao đổi về kỹ thuật, thương mại, đầu tư và tháo gỡ khó khăn phát sinh.

Hiệu quả của V-bridge không chỉ nằm ở số lượng kết nối mà cần được thể hiện qua những cuộc làm việc cụ thể, đề xuất dự án, hoạt động thử nghiệm chung, hợp đồng và cơ hội đầu tư được hình thành. Qua đó, doanh nghiệp Việt Nam có thêm điều kiện tiếp cận đối tác, khách hàng Australia; doanh nghiệp Australia cũng có thể tìm kiếm cơ sở nghiên cứu, đội ngũ phát triển và đối tác tại Việt Nam.

Cùng với nền tảng này, Diễn đàn tổ chức hai phiên tọa đàm về hợp tác AI, bán dẫn và đổi mới sáng tạo; kết nối công nghệ với thị trường, đầu tư, thương mại hóa sản phẩm và mở rộng hoạt động doanh nghiệp.

Để các nội dung hợp tác được triển khai sau Diễn đàn, Thứ trưởng Lê Xuân Định giao Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị thuộc Bộ, VASEA, FPT, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp xây dựng kế hoạch thực hiện Biên bản ghi nhớ. Kế hoạch cần xác định dự án ưu tiên, đối tác tham gia, trách nhiệm từng bên, nguồn lực dự kiến, sản phẩm đầu ra và các mốc đánh giá. Cục có trách nhiệm theo dõi tiến độ, tổng hợp vướng mắc và báo cáo Bộ những vấn đề cần chỉ đạo.

Bộ KH&CN sẽ chỉ đạo các đơn vị hướng dẫn chính sách, kết nối nguồn lực và phối hợp tháo gỡ khó khăn trong phạm vi thẩm quyền, phù hợp quy định pháp luật và điều kiện của từng dự án. Thứ trưởng cũng mong muốn VASEA cùng cộng đồng trí thức, chuyên gia Việt Nam tại Australia tiếp tục phát huy vai trò cầu nối trong tìm kiếm đối tác, xây dựng và triển khai các chương trình hợp tác, tận dụng sự am hiểu môi trường nghiên cứu và kinh doanh của hai nước để rút ngắn quá trình đưa ý tưởng vào thực tiễn.

Một trong những trọng tâm của Diễn đàn là kết nối doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam với đối tác, khách hàng và nhà đầu tư Australia. Thông qua các hoạt động giới thiệu sản phẩm, trao đổi nhu cầu và tìm kiếm đối tác, doanh nghiệp hai nước có cơ hội mở rộng hợp tác trong nghiên cứu, phát triển, chuyển giao công nghệ và kinh doanh quốc tế.

Khoảng 10 sản phẩm công nghệ số Make in Viet Nam và sản phẩm của Australia được trưng bày tại sự kiện, tạo điều kiện để doanh nghiệp quảng bá năng lực, giới thiệu giải pháp và tìm kiếm cơ hội hợp tác phù hợp với nhu cầu thị trường.

Với thông điệp “Từ đối thoại đến kết nối, từ đổi mới sáng tạo đến đầu tư”, Diễn đàn Hợp tác đầu tư, phát triển công nghệ số và trí tuệ nhân tạo Việt Nam - Australia được kỳ vọng tạo bước chuyển từ cam kết sang hành động, từ kết nối nguồn lực đến hình thành các dự án có khả năng thương mại hóa, mở rộng thị trường và thu hút đầu tư. Qua đó, hợp tác công nghệ giữa hai nước không chỉ tạo thêm động lực cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ, tăng sức cạnh tranh và thúc đẩy Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu.