Từ chối cơ chế thu phí linh hoạt, ứng dụng gọi xe Be Group công khai toàn bộ cấu trúc chia sẻ doanh thu

Chi tiết cấu trúc phân chia doanh thu và chính sách hạch toán

Ngày 15 tháng 09, khi tỷ lệ phân chia lợi ích trên từng chuyến xe công nghệ nhận được sự chú ý lớn từ dư luận, nền tảng sở hữu ứng dụng Be đã chính thức công khai toàn bộ cấu trúc doanh thu. Trọng tâm trong chính sách hoạt động của doanh nghiệp là việc duy trì tỷ lệ phân chia cố định và từ chối áp dụng cơ chế thu phí linh hoạt theo từng chuyến đi. Để minh chứng cho tính minh bạch, doanh nghiệp công bố chi tiết số liệu phân chia dựa trên tổng số tiền khách hàng chi trả thực tế, bao gồm cả phí nền tảng và phụ phí, thay vì chỉ đo lường trên giá cước cơ bản.

Cụ thể trên mỗi 100.000 đồng khách hàng thanh toán tại thị trường Hà Nội, đối tác tài xế nhận về 63,6% và được chuyển thẳng vào tài khoản theo ngày sau mỗi chuyến xe. Đơn vị chủ quản giữ lại 30,3% để phân bổ cho các chương trình thưởng, khuyến mãi, chi phí vận hành và thực hiện nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp trước khi hạch toán lợi nhuận. Phần thuế nộp hộ cho đối tác chiếm tỷ trọng 6,1%. Tại thị trường Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ tài xế thực nhận ở mức 69,4%, phần doanh nghiệp giữ lại là 23,9% và thuế nộp hộ chiếm 6,7%. Tỷ lệ này áp dụng đồng nhất cho cả dịch vụ xe hai bánh và xe bốn bánh, được giữ ổn định từ năm 2024 đến nay qua nhiều đợt biến động của thị trường.

Trong hệ thống vận hành nội bộ, doanh nghiệp áp dụng nguyên tắc hạch toán độc lập đối với các khoản khuyến mãi và tiền thưởng. Khoản chi phí khuyến mãi không bị khấu trừ vào phần chia sẻ của tài xế. Cụ thể, một chuyến xe có cước phí 100.000 đồng nhưng khách hàng được hưởng ưu đãi 10.000 đồng và chỉ thanh toán 90.000 đồng, thu nhập của người lao động vẫn được tính toán dựa trên mức cước gốc 100.000 đồng. Phần chênh lệch do công ty chủ động dùng ngân sách tự hạch toán.

Về chính sách phúc lợi, nền tảng triển khai trung bình 30 chương trình thưởng mỗi tuần với giá trị dao động từ 75.000 đồng đến 2 triệu đồng, tùy thuộc vào khu vực và mức độ hoạt động. Các khoản tiền này được tính toán hoàn toàn độc lập, có điều kiện đi kèm và không cộng gộp vào tỷ lệ chia sẻ doanh thu cố định đã công bố. Nền tảng cũng chủ trương không sử dụng hình thức phạt tiền làm công cụ quản lý hành chính, đảm bảo tỷ lệ phân chia thu nhập không bị thay đổi bởi lịch sử vi phạm. Các trường hợp vi phạm kỷ luật hoặc pháp luật nghiêm trọng sẽ bị xử lý bằng biện pháp tạm khóa tài khoản hoặc chấm dứt hợp đồng dựa trên kết quả xác minh.

Quan điểm điều tiết rủi ro và ba kiến nghị quản lý

Đánh giá về nguyên nhân cốt lõi tạo ra áp lực tài chính cho người lao động, đại diện doanh nghiệp nhận định vấn đề không nằm ở các tỷ lệ chiết khấu phổ biến như 20%, 25% hay 30%, mà xuất phát từ việc các chỉ số này biến động liên tục theo từng chuyến đi, khung giờ và cá nhân. Tại một số trường hợp cụ thể trên thị trường, tỷ lệ chiết khấu có thể chạm ngưỡng 55%. Sự thay đổi liên tục này khiến tài xế mất khả năng dự phóng thu nhập cá nhân để trang trải các chi phí sinh hoạt cố định như tiền nhà, chi phí học tập hay sửa chữa phương tiện.

Cơ chế thu phí linh hoạt là một công cụ hiệu quả để điều tiết cung cầu theo thời gian thực và tối ưu hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, phía công ty cho rằng việc thay đổi phí liên tục thực chất là hành vi đẩy toàn bộ rủi ro biến động thị trường về phía người lao động, nhóm có khả năng chịu đựng rủi ro thấp nhất. Với lợi thế sở hữu bảng cân đối kế toán, nguồn vốn lớn và đa dạng công cụ tài chính, các nền tảng công nghệ cần đóng vai trò là chốt chặn hấp thụ biến động thị trường, thay vì để rủi ro tác động trực tiếp lên sinh kế của đối tác.

Nhận định việc một nền tảng đơn lẻ tự minh bạch hóa thông tin là chưa đủ để giải quyết bài toán toàn ngành, doanh nghiệp đã chính thức gửi đề xuất ba nguyên tắc lên các cơ quan quản lý nhà nước. Thứ nhất, yêu cầu công khai đầy đủ cấu trúc phân chia dựa trên tổng số tiền khách hàng chi trả thay vì chỉ công bố một mức chiết khấu. Thứ hai, tỷ lệ chia sẻ cần được cố định, công bố trước và hạn chế thay đổi theo từng khung giờ để người lao động chủ động lập kế hoạch tài chính. Thứ ba, các đơn vị vận hành không được sử dụng hình thức phạt tiền làm công cụ quản lý, các biện pháp kỷ luật cần tách rời hoàn toàn khỏi tỷ lệ thu nhập của đối tác.

Lãnh đạo đơn vị hiện đang quản lý hệ sinh thái hơn 12 dịch vụ khẳng định sự ổn định trong thu nhập của hàng trăm nghìn lao động phổ thông chính là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển bền vững của mô hình kinh tế chia sẻ. Quan điểm này phản ánh trực tiếp trách nhiệm xã hội và an sinh của doanh nghiệp đối với lực lượng lao động. Nền tảng này cũng tuyên bố sẵn sàng tham gia phối hợp cùng các cơ quan chức năng để xây dựng hệ thống chuẩn mực chung cho toàn ngành vận tải công nghệ trong thời gian tới.