Trí tuệ nhân tạo kéo giảm 90% chi phí vận hành, 'vua son môi' Lý Giai Kỳ chỉ rõ lý do AI không thể chốt đơn

Trí tuệ nhân tạo giảm 90% chi phí vận hành lúc sức mua chững lại

Ngành bán lẻ thông qua video trực tiếp tại Trung Quốc đang phải đối diện với tình trạng tiêu dùng suy yếu. Các số liệu thống kê cho thấy doanh số bán lẻ tháng 8 của quốc gia này chỉ tăng 0,4% so với cùng kỳ năm trước, tiếp tục giảm so với mức tăng 0,6% được ghi nhận vào tháng 7. Tính chung trong 8 tháng đầu năm, mức tăng 1,1% phản ánh rõ rệt việc chi tiêu của các hộ gia đình đang chững lại. Dù tốc độ tăng trưởng chung chậm lại, thói quen mua sắm trực tuyến vẫn tiếp tục chiếm lĩnh thị trường, với tỷ trọng dự kiến đạt hơn 36% tổng doanh số bán lẻ vào năm 2025, tăng mạnh từ mức 18% của năm 2021.

Giai đoạn hiện tại, áp lực chi phí buộc các nhà bán lẻ tìm kiếm các giải pháp tối ưu hóa lợi nhuận. Trí tuệ nhân tạo nổi lên như một công cụ hiệu quả giúp cắt giảm chi phí nhanh chóng. Các nền tảng thương mại điện tử lớn ngày càng ưa chuộng người dẫn chương trình ảo do chi phí vận hành chỉ bằng một phần rất nhỏ so với việc thuê người thật. Từ tháng 12/2025, sàn thương mại điện tử JD.com đã cung cấp miễn phí dịch vụ người dẫn AI cho các chủ gian hàng. Nền tảng này báo cáo tỷ lệ sử dụng dịch vụ đã tăng vọt chỉ trong 3 tháng nhờ khả năng giúp nhà bán hàng giảm từ 80% đến 90% chi phí vận hành.

Bà Ashley Dudarenok, nhà sáng lập công ty tư vấn kỹ thuật số Chozan, đánh giá ngành thương mại điện tử trực tiếp vẫn tăng trưởng nhưng mức độ khó khăn đã tăng lên rất nhiều. Người bán hàng hiện phải cạnh tranh quyết liệt để thuyết phục người tiêu dùng chi tiền. Khách hàng ngày càng đặt ra nhiều kỳ vọng cao nhưng lại có xu hướng thắt chặt hầu bao.

Sự phát triển quá nhanh của công nghệ cũng kéo theo các quy định kiểm soát chặt chẽ từ cơ quan chức năng. Từ tháng 9/2025, các quy định yêu cầu phải gắn nhãn rõ ràng đối với nội dung do AI tạo ra chính thức có hiệu lực. Nền tảng Douyin cũng ban hành lệnh cấm các buổi phát sóng trực tiếp sử dụng hoàn toàn bằng AI và bắt buộc người bán phải công khai nếu có sử dụng người dẫn chương trình ảo. Nhiều người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội đã vấp phải làn sóng tẩy chay từ người tiêu dùng sau khi bị phát hiện dùng AI để thay thế bản thân xuất hiện trên màn hình.

Lý Giai Kỳ khẳng định yếu tố lòng tin giúp người thật giữ vững vị thế

Ông Lý Giai Kỳ, người bắt đầu sự nghiệp bán hàng trực tuyến từ năm 2016 và nổi tiếng với danh xưng "Vua son môi" sau khi chiến thắng tỷ phú Jack Ma trong một cuộc thi bán hàng năm 2018, hiện sở hữu hơn 100 triệu người theo dõi. Ông nhận định tốc độ tăng trưởng của ngành có thể không còn bùng nổ như 4 năm trước, nhưng đang bước vào một chu kỳ phát triển ổn định và lành mạnh hơn. Ông tin rằng lĩnh vực bán lẻ này sẽ tiếp tục phụ thuộc vào những người dẫn chương trình có kỹ năng thực thụ.

Đánh giá về sự trỗi dậy của công nghệ mới, ông Lý Giai Kỳ thừa nhận trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi ngành thương mại điện tử nhưng công nghệ này vẫn tồn tại những hạn chế cốt lõi. Ông nhận định AI chỉ là phiên bản sao chép của quá khứ, không có khả năng tự đưa ra những ý tưởng và góc nhìn mới mẻ như con người. Ông coi công nghệ này là một công cụ hỗ trợ để nâng cao hiệu suất làm việc, ví dụ như dùng phiên bản AI để duy trì tương tác với khách hàng vào ban đêm. Tuy nhiên, AI không thể thay thế quá trình suy nghĩ và kết nối cảm xúc của người dẫn chương trình thật trong việc tác động đến quyết định mua sắm của khách hàng.

Quan điểm này nhận được sự đồng thuận từ nhiều người làm nghề. Bà Lu Lin, một người dẫn chương trình tại công ty Romomo ở Thượng Hải, phân tích rằng AI vẫn gặp khó khăn lớn trong việc tạo dựng uy tín và đưa ra các nhận định mang tính cá nhân hóa. Khi khách hàng cung cấp số đo cơ thể, AI chỉ đưa ra được câu trả lời rập khuôn về kích cỡ quần áo. Trong khi đó, người bán hàng thật sẽ cung cấp các lời khuyên tinh tế, phù hợp với gu thẩm mỹ của từng người, từ đó xây dựng được lòng tin vững chắc. Bà Ashley Dudarenok cũng cho rằng khi nội dung do máy móc tạo ra tràn ngập thị trường, người tiêu dùng sẽ quay trở lại tìm kiếm sự chân thực từ những tương tác của con người.

Dù yếu tố con người vẫn đóng vai trò trung tâm, mô hình kinh doanh của ngành đang có sự dịch chuyển. Phó chủ tịch Romomo Zhang Junling nhận định khả năng sinh lời đang trở thành ưu tiên hàng đầu của các thương hiệu. Khi biên lợi nhuận bị thu hẹp, các công ty giảm dần sự phụ thuộc vào những người dẫn chương trình nổi tiếng có chi phí thù lao quá cao. Cuộc cạnh tranh trên thị trường hiện nay không chỉ phụ thuộc vào cá nhân người dẫn chương trình, mà đã chuyển sang chạy đua về quy mô hệ thống, ứng dụng công nghệ và năng lực vận hành chuỗi cung ứng.