Tòa án Mỹ bác đơn kiện Amazon, Gilimex (GIL) bị kiểm toán ngoại trừ khoản tồn kho 800 tỷ đồng

Rủi ro từ khối tài sản tồn kho chưa trích lập dự phòng

Công ty TNHH Dịch vụ tư vấn tài chính kế toán và kiểm toán phía Nam vừa phát hành báo cáo tài chính bán niên 2026 đã soát xét của Công ty Cổ phần Sản xuất Kinh doanh Xuất nhập khẩu Bình Thạnh (Mã chứng khoán: GIL). Điểm nhấn quan trọng nhất trong báo cáo là ý kiến ngoại trừ của đơn vị kiểm toán liên quan đến vụ kiện giữa doanh nghiệp và đối tác Amazon. Phía kiểm toán cho biết đến thời điểm phát hành báo cáo, vụ việc vẫn đang trong quá trình tố tụng và công ty đang thực hiện các quyền pháp lý bao gồm quyền kháng cáo. Tuy nhiên, doanh nghiệp chưa tiến hành trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho đối với lượng hàng hóa phục vụ cho đối tác này tính đến ngày 30/06/2026.

Việc thiếu số liệu trích lập khiến tổ chức kiểm toán không thể ước tính tổn thất và đánh giá giá trị có thể thu hồi để xác định giá trị thuần của khối tài sản liên quan đến vụ kiện. Theo chia sẻ từ ban lãnh đạo Gilimex tại kỳ họp cổ đông thường niên 2023, công ty đang ghi nhận khoảng 800 tỷ đồng hàng tồn kho liên quan đến Amazon. Khoảng 90% khối lượng này là thành phẩm được sản xuất theo tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật riêng của đối tác Mỹ, khiến khả năng thanh lý hoặc tìm kiếm khách hàng thay thế gặp rất nhiều khó khăn. Hiện tại, toàn bộ lượng hàng hóa này vẫn được doanh nghiệp bảo quản chờ phương án xử lý thương mại phù hợp.

Khối tài sản tồn đọng này là hệ quả trực tiếp từ vụ kiện được Gilimex khởi xướng vào cuối năm 2022 để đòi bồi thường 280 triệu USD, tương đương 7.100 tỷ đồng. Doanh nghiệp cáo buộc Amazon vi phạm hợp đồng, vi phạm nghĩa vụ ủy thác và có hành vi thương mại không công bằng khi đột ngột thu hẹp các đơn đặt hàng. Trước đó, tổ chức này đã rót nguồn vốn rất lớn vào việc mở rộng năng lực sản xuất và tích trữ nguyên liệu thô để phục vụ riêng cho tập đoàn thương mại điện tử Mỹ. Bất lợi pháp lý xuất hiện vào ngày 10/07/2026 khi công ty nhận được phán quyết từ Tòa án Quận liên bang Mỹ khu vực Nam New York bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện.

Lợi nhuận bán niên cải thiện nhưng tiến độ kế hoạch còn xa

Bỏ qua những rủi ro sổ sách chưa được định lượng, hoạt động kinh doanh cốt lõi của Gilimex trong sáu tháng đầu năm 2026 bắt đầu ghi nhận sự phục hồi. Tổng doanh thu của công ty đạt 447,1 tỷ đồng, tăng 75,4% so với số liệu ghi nhận cùng kỳ năm trước. Sự cải thiện về dòng thu giúp lợi nhuận sau thuế đảo chiều từ mức lỗ 69,6 tỷ đồng của nửa đầu năm ngoái lên mức lãi 20,95 tỷ đồng. Kết quả này phản ánh những nỗ lực tái cấu trúc hoạt động sản xuất sau cú sốc đứt gãy đơn hàng từ đối tác chiến lược.

Dù bức tranh tài chính đã có lãi trở lại, tốc độ phục hồi hiện vẫn chưa theo kịp các chỉ tiêu do Đại hội đồng cổ đông giao phó. Trong năm 2026, Gilimex đặt kế hoạch tổng doanh thu 1.600 tỷ đồng và kỳ vọng mức lợi nhuận sau thuế đạt 150 tỷ đồng. Đối chiếu với kết quả 20,95 tỷ đồng vừa đạt được trong nửa đầu năm, doanh nghiệp dệt may này mới chỉ hoàn thành 14% kế hoạch lợi nhuận cả năm.

Áp lực kinh doanh trong hai quý cuối năm 2026 được dự báo sẽ tiếp tục đè nặng lên ban điều hành. Doanh nghiệp vừa phải tìm kiếm các đơn hàng mới bù đắp năng lực sản xuất dư thừa, vừa phải giải quyết dứt điểm những vướng mắc pháp lý kéo dài tại thị trường quốc tế. Cùng với đó, rủi ro trích lập dự phòng cho khối lượng tồn kho 800 tỷ đồng vẫn luôn hiện hữu, có thể tác động trực tiếp và làm bào mòn đáng kể kết quả lợi nhuận trong các kỳ kế toán tiếp theo.