Thiếu hụt chip nhớ, doanh số smartphone toàn cầu 2026 có thể giảm 12,9%

Theo Bloomberg, thị trường smartphone toàn cầu được dự báo sẽ suy giảm mạnh 12,9% trong năm 2026 do tình trạng thiếu hụt chip nhớ nghiêm trọng chưa từng có tiền lệ, theo báo cáo mới nhất từ International Data Corporation (IDC). Các chuyên gia nhận định đây là “một cuộc khủng hoảng không giống bất kỳ giai đoạn nào trước đây”.

Bản dự báo mới đánh dấu sự điều chỉnh giảm sâu so với các ước tính trước đó, phản ánh tác động lan rộng của cuộc khủng hoảng nguồn cung bộ nhớ đang ảnh hưởng đến toàn bộ ngành công nghiệp điện tử. Nhu cầu về bộ nhớ hiệu năng cao phục vụ các tác vụ trí tuệ nhân tạo (AI) đã làm cạn kiệt nguồn cung toàn cầu và dự kiến tình trạng này sẽ kéo dài ít nhất đến giữa năm 2027.

IDC hiện dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu trong năm 2026 chỉ đạt khoảng 1,1 tỷ thiết bị, giảm mạnh so với mức 1,26 tỷ máy của năm trước, qua đó xóa bỏ thành quả tăng trưởng dần trong nhiều năm qua.

Doanh nghiệp buộc tái cấu trúc chiến lược sản phẩm

Trước áp lực chi phí linh kiện leo thang, các nhà sản xuất smartphone đang phải điều chỉnh chiến lược. Nhiều hãng cắt giảm cấu hình sản phẩm, loại bỏ các mẫu máy giá rẻ có biên lợi nhuận thấp và đẩy mạnh phân khúc cao cấp nhằm bù đắp chi phí.

Bà Nabila Popal, Giám đốc Nghiên cứu Cấp cao của IDC, nhận định: “Nếu so sánh, các mức thuế quan hay thậm chí khủng hoảng đại dịch trước đây cũng trở nên nhỏ bé. Khi cuộc khủng hoảng này kết thúc, thị trường smartphone sẽ thay đổi hoàn toàn về quy mô, giá bán trung bình và cục diện cạnh tranh”.

Một hãng nghiên cứu khác là Counterpoint Research cũng đưa ra dự báo ảm đạm tương tự. Theo đó, doanh số smartphone toàn cầu năm 2026 có thể giảm 12,4%, do “cú sốc nguồn cung toàn diện” liên quan đến chip nhớ. Ông Yang Wang, chuyên gia phân tích của Counterpoint, cho rằng 2026 có thể trở thành “năm tồi tệ nhất trong lịch sử ngành smartphone”.

Giá DRAM và NAND tăng vọt, biên lợi nhuận bị bào mòn

Giá chip nhớ tăng mạnh, bao gồm DRAM (xử lý tác vụ) và NAND (lưu trữ dữ liệu), đang tạo áp lực lớn lên biên lợi nhuận vốn đã mỏng của nhiều thương hiệu Android.

Các nhà sản xuất Trung Quốc như Xiaomi Corporation và OPPO đang cạnh tranh khốc liệt để giành thị phần, đặc biệt tại thị trường nội địa. Họ đầu tư mạnh vào linh kiện cao cấp nhằm nâng cao hình ảnh thương hiệu trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, các mẫu máy giá rẻ của họ lại chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, bởi chi phí bộ nhớ chiếm tỷ trọng lớn trong cấu thành giá thành sản phẩm.

Phân khúc cao cấp chống chịu tốt hơn

Các dòng smartphone cao cấp, trong đó có phần lớn danh mục iPhone của Apple Inc., được dự báo sẽ chống chịu tốt hơn trước khủng hoảng. Tuy nhiên, ngay cả các tập đoàn lớn như Xiaomi hay Lenovo Group cũng đã cảnh báo khả năng tăng giá bán tới người tiêu dùng.

Giới phân tích cho rằng tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài sang năm 2027. Ngay cả khi nguồn cung được phục hồi, cấu trúc giá cũ nhiều khả năng sẽ không còn được thiết lập lại như trước.