Thí điểm chế định luật sư công tại 8 Bộ, 10 địa phương trong 2 năm

Nghị quyết gồm 12 Điều quy định về các nguyên tắc hoạt động, tiêu chuẩn, phạm vi công việc, quyền và nghĩa vụ, quy trình giải quyết công việc và chế độ chính sách đối với luật sư công.

Nghị quyết nêu rõ: Việc thí điểm chế định luật sư công được tổ chức và thực hiện tại các Bộ: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng; UBNDcác tỉnh, thành phố: Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Khánh Hòa và Lâm Đồng.

Luật sư công hoạt động dựa trên nguyên tắc: Tuân thủ Hiến pháp và pháp luật; tuân theo Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam và chuẩn mực đạo đức của cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân; độc lập, trung thực, tôn trọng sự thật khách quan; chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công về hoạt động nghề nghiệp của mình.

Người muốn trở thành luật sư công phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau đây: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư theo quy định của Luật Luật sư; có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ, việc pháp lý phức tạp theo quy định của Chính phủ.

Nghị quyết quy định rõ phạm vi nhiệm vụ của luật sư công theo hướng tập trung vào các nhóm công việc trọng tâm, bao gồm: Tư vấn, đại diện và tham gia tố tụng, giải quyết các tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn pháp lý trong quá trình xây dựng, triển khai các dự án kinh tế - xã hội; tham gia giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc pháp lý khác theo quy định. Đồng thời, dự thảo Nghị quyết đã xác định rõ ranh giới chức năng, bảo đảm hoạt động của luật sư công không trùng lặp với hoạt động trợ giúp pháp lý hoặc công tác pháp chế của cơ quan, tổ chức.

Ngoài chế độ tiền lương theo quy định của pháp luật, luật sư công được hưởng hỗ trợ hằng tháng và các chế độ chính sách khác tương tự như đối với cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan thuộc lực lượng vũ trang có vị trí việc làm xây dựng pháp luật, pháp chế theo quy định của Nghị quyết số 197/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá trong xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật. Trường hợp luật sư công được hưởng đồng thời nhiều chính sách hỗ trợ hằng tháng thì chỉ được hưởng chính sách hỗ trợ cao nhất.

Trước đó, trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết, Bộ trưởng Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết: Việc xác định phạm vi thí điểm tại 8 Bộ và 10 địa phương được xây dựng trên cơ sở tiêu chí lựa chọn các cơ quan, địa phương có phạm vi quản lý rộng, tính chất công việc phức tạp, mức độ phát triển kinh tế - xã hội cao, qua đó có khả năng phát sinh nhiều vụ việc thuộc phạm vi hoạt động của luật sư công. Quy định này đồng thời thể chế hóa Kết luận số 23-KL/TW của Bộ Chính trị, bảo đảm tính thống nhất về chủ trương và định hướng chính sách.

“Với quy mô thí điểm nêu trên, cùng sự chỉ đạo tập trung của Chính phủ và trách nhiệm tổ chức thực hiện của các cơ quan liên quan, thời gian thí điểm 2 năm là phù hợp để theo dõi, đánh giá toàn diện hiệu quả của chế định luật sư công. Trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian thí điểm, Chính phủ sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền và trình Quốc hội xem xét, quyết định”, Bộ trưởng nêu rõ.

Về tiêu chuẩn của luật sư công, Bộ trưởng cho hay, việc quy định tiêu chuẩn có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc thường xuyên, trực tiếp trong lĩnh vực pháp luật là căn cứ quan trọng nhằm bảo đảm năng lực thực tiễn của người được bổ nhiệm làm luật sư công. Kinh nghiệm này cần gắn với các hoạt động như tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp, qua đó bảo đảm khả năng xử lý hiệu quả các nhiệm vụ được giao.

Bên cạnh đó, yêu cầu đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của luật sư theo quy định của Luật Luật sư là điều kiện cốt lõi nhằm chuyên nghiệp hóa đội ngũ luật sư công. Quy định này bảo đảm luật sư công có trình độ, kỹ năng nghề nghiệp tương đương luật sư hành nghề trong khu vực tư, đồng thời tuân thủ quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp, qua đó giữ vững tính liêm chính, độc lập chuyên môn và trách nhiệm nghề nghiệp.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định cụ thể việc hỗ trợ hằng tháng đối với luật sư công là người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước để phù hợp với chế độ tiền lương tại doanh nghiệp.