Tập đoàn Nhật Bản Nissha rút khỏi USM Healthcare sau ba tháng sáp nhập

Phát hiện sai phạm kế toán trong quá trình sáp nhập

Ngày 04/09/2026, Hội đồng quản trị Nissha Co., Ltd., một tập đoàn niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo, chính thức công bố quyết định thoái toàn bộ vốn khỏi USM Healthcare. Thương vụ chuyển nhượng 60% cổ phần được thực hiện với bà Võ Xuân Bội Lâm, Thành viên Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc của USM Healthcare, đưa cơ cấu sở hữu của doanh nghiệp trở về tay cổ đông sáng lập.

Quyết định thoái vốn diễn ra chỉ hơn ba tháng kể từ khi Nissha hoàn tất thủ tục mua lại USM Healthcare vào ngày 20/05/2026. Ban đầu, Nissha kỳ vọng thương vụ này sẽ giúp tập đoàn mở rộng mảng sản xuất theo hợp đồng thiết bị y tế tại Đông Nam Á. Tuy nhiên, quá trình tích hợp hậu sáp nhập đã bộc lộ nhiều vấn đề nghiêm trọng. Đầu tháng 8/2026, Nissha phải xin hoãn công bố báo cáo tài chính bán niên sau khi phát hiện USM Healthcare tồn tại các xử lý kế toán không phù hợp, chủ yếu liên quan đến các giao dịch vòng.

Tập đoàn Nhật Bản đã thuê chuyên gia bên ngoài tiến hành điều tra độc lập, đồng thời khẳng định các sai phạm này do cán bộ nhân viên USM thực hiện trước thời điểm sáp nhập và hoàn toàn không liên quan đến Nissha. Đánh giá lại khả năng hiện thực hóa các mục tiêu ban đầu, Nissha kết luận việc tiếp tục nắm giữ USM Healthcare sẽ không mang lại giá trị cho tập đoàn và quyết định rút lui. Giá trị chuyển nhượng không được công bố theo điều khoản bảo mật. Giao dịch dự kiến chia làm hai đợt, với 50% cổ phần được chuyển nhượng trong tháng 9/2026 và 10% còn lại dự kiến hoàn tất trong khoảng thời gian từ tháng 9/2027 đến tháng 9/2028.

Góc nhìn trái chiều về nguyên nhân đổ vỡ từ phía doanh nghiệp Việt

Trong khi phía Nissha nêu rõ nguyên nhân rút lui là do những sai phạm về tài chính, USM Healthcare lại đưa ra một cách giải thích khác trong thông cáo báo chí phát đi ngày 08/09. Doanh nghiệp Việt Nam cho biết sự đổ vỡ xuất phát từ việc các bên không tìm được tiếng nói chung trong vấn đề quản trị, điều hành và định hướng phát triển dài hạn.

Đại diện USM Healthcare nhấn mạnh rằng các cổ đông sáng lập đã chủ động đề xuất mua lại cổ phần từ Nissha để sớm khôi phục quyền tự quyết đối với doanh nghiệp. Theo thông cáo, sự thành công của một thương vụ mua bán và sáp nhập không chỉ dựa trên tiềm lực tài chính mà còn đòi hỏi sự đồng thuận về triết lý quản trị, tốc độ ra quyết định và cách tiếp cận thị trường.

USM Healthcare được thành lập năm 2012 tại Khu Công nghệ cao Thành phố Hồ Chí Minh, là đơn vị duy nhất tại Việt Nam sở hữu chuỗi hoạt động từ nghiên cứu, thiết kế đến sản xuất stent mạch máu. Số liệu tài chính công bố trước khi Nissha tiến hành điều tra cho thấy doanh thu của USM liên tục tăng trưởng trong ba năm qua, từ 267 tỷ đồng năm 2023 lên 417 tỷ đồng năm 2025. Tuy nhiên, lợi nhuận ròng lại có sự biến động lớn, giảm từ 13 tỷ đồng năm 2023 xuống 1,48 tỷ đồng năm 2024 trước khi tăng vọt lên 28 tỷ đồng vào năm 2025. Phía USM khẳng định sau khi hoàn tất mua lại cổ phần, ban điều hành sẽ tiếp tục tìm kiếm các đối tác chiến lược am hiểu văn hóa kinh doanh nội địa để mở rộng thị trường và đẩy mạnh xuất khẩu.