Parkinson - nhận diện sớm, điều trị đúng để sống chủ động hơn mỗi ngày

Việc kết hợp điều trị thuốc, phục hồi chức năng và các phương pháp can thiệp chuyên sâu đang giúp người bệnh có thể sống chủ động trong thời gian dài nếu được phát hiện sớm và theo dõi phù hợp. Tuy nhiên, trên thực tế, các dấu hiệu ban đầu của bệnh Parkinson thường diễn ra âm thầm như run tay nhẹ, chậm vận động hoặc giảm linh hoạt trong sinh hoạt, dễ bị nhầm lẫn với thay đổi của tuổi tác. Điều này khiến nhiều trường hợp được chẩn đoán muộn, làm giảm hiệu quả điều trị và ảnh hưởng đến khả năng sinh hoạt độc lập của người bệnh.

 Nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng và đồng hành cùng người bệnh trong quá trình điều trị lâu dài, nhân Ngày Parkinson Thế giới, Trung tâm Truyền thông phối hợp cùng Đơn nguyên Rối loạn vận động - Khoa Thần kinh, Bệnh viện Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh (BV ĐHYD) tổ chức Chương trình sinh hoạt cộng đồng người bệnh Parkinson với chủ đề “Chẩn đoán và điều trị bệnh Parkinson”  . Chương trình không chỉ cung cấp kiến thức y khoa mà còn tạo không gian kết nối, giúp người bệnh và gia đình chia sẻ kinh nghiệm, nâng cao tinh thần và tuân thủ điều trị hiệu quả hơn.

Phát biểu khai mạc, BS CKII. Lê Minh – Ban Chuyên gia BV ĐHYD cho biết Parkinson là bệnh lý mạn tính, tiến triển chậm nhưng kéo dài, ảnh hưởng trực tiếp đến vận động và chất lượng cuộc sống. Theo Bác sĩ, trong hành trình điều trị Parkinson, người bệnh, gia đình và đội ngũ y tế luôn đóng vai trò gắn kết. Người bệnh cần hiểu đúng về bệnh và tuân thủ điều trị, thân nhân hỗ trợ về tâm lý và sinh hoạt, trong khi bác sĩ đóng vai trò hướng dẫn và điều chỉnh điều trị phù hợp. Sự phối hợp này là nền tảng quan trọng giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh Parkinson. 

Từ góc độ chuyên môn, ThS BS. Võ Ngọc Chung Khang – Khoa Thần kinh cho biết Parkinson là bệnh thoái hóa thần kinh tiến triển, thường gặp ở người lớn tuổi, với các triệu chứng vận động điển hình như run khi nghỉ, đơ cứng, chậm vận động và mất thăng bằng tư thế. Ở giai đoạn tiến triển, người bệnh có thể xuất hiện thêm các biến chứng vận động và triệu chứng ngoài vận động, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn. Chính vì vậy, nhận diện sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa rất quan trọng trong kiểm soát bệnh. 

Ở khía cạnh điều trị, ThS BS. Hà Ngọc Lê Uyên – Khoa Thần kinh cho biết Parkinson là bệnh lý mạn tính, hiện chưa thể điều trị khỏi hoàn toàn nên việc dùng thuốc cần được duy trì lâu dài và điều chỉnh theo từng giai đoạn bệnh. Người bệnh cần sử dụng thuốc đúng liều, đúng thời điểm và tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ, tránh tự ý thay đổi thuốc hoặc ngưng thuốc. Việc lựa chọn và phối hợp thuốc cần được cá thể hóa để đạt hiệu quả kiểm soát triệu chứng và duy trì khả năng sinh hoạt độc lập. 

Bên cạnh thuốc, phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng trong chăm sóc toàn diện người bệnh Parkinson. Theo CN. Bùi Đức Huy – Khoa Phục hồi chức năng, can thiệp phục hồi chức năng nên được thực hiện sớm và duy trì xuyên suốt quá trình điều trị. Các bài tập phù hợp giúp cải thiện dáng đi, thăng bằng, biên độ vận động và khả năng sinh hoạt hằng ngày, từ đó giúp người bệnh sống chủ động hơn và giảm nguy cơ té ngã.   

Trong quá trình điều trị, TS BS. Đặng Thị Huyền Thương – Khoa Thần kinh lưu ý người bệnh có thể gặp các biến chứng vận động do levodopa sau một thời gian sử dụng, như dao động vận động hoặc loạn động. Những thay đổi này ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống và cần được nhận diện sớm để điều chỉnh điều trị phù hợp, có thể bao gồm thay đổi chế độ dùng thuốc, phối hợp thuốc hoặc cân nhắc các phương pháp can thiệp chuyên sâu. 

Ở nhóm người bệnh phù hợp, phẫu thuật kích thích não sâu là một lựa chọn điều trị hiện đại. Theo TS BS. Trần Ngọc Tài – Phó Trưởng khoa Thần kinh, Trưởng đơn nguyên Rối loạn vận động, phương pháp này giúp điều chỉnh các tín hiệu thần kinh bị rối loạn, từ đó cải thiện các triệu chứng như run, đơ cứng, chậm vận động và dao động vận động. Việc lựa chọn đúng người bệnh và đúng thời điểm can thiệp có thể giúp cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống. 

Không chỉ dừng lại ở các nội dung chuyên môn, chương trình còn mang đến không gian kết nối đầy cảm xúc với các tiết mục văn nghệ do chính người bệnh Parkinson thể hiện, phần hướng dẫn bài tập cải thiện giọng nói, giao lưu hỏi đáp cùng chuyên gia và các hoạt động tương tác. Những hoạt động này giúp người bệnh không chỉ tiếp nhận kiến thức mà còn được sẻ chia, tiếp thêm tinh thần tích cực trong hành trình sống chung với bệnh.

Thông qua chương trình, Bệnh viện tiếp tục khẳng định vai trò đồng hành cùng người bệnh không chỉ trong điều trị mà còn trong giáo dục sức khỏe và hỗ trợ tinh thần. Khi được phát hiện sớm, điều trị đúng và duy trì lối sống phù hợp, người bệnh Parkinson hoàn toàn có thể sống tích cực, chủ động và ý nghĩa hơn mỗi ngày.