Nhà nghiên cứu Anthropic cảnh báo AI gây thất nghiệp vĩnh viễn trên diện rộng, thị trường lao động bắt đầu chững tuyển người trẻ
Nhà nghiên cứu tại Anthropic cảnh báo trí tuệ nhân tạo (AI) có thể vượt chuyên gia vào cuối năm 2027 và đẩy phần lớn lao động toàn cầu vào nguy cơ thất nghiệp dài hạn. Trong khi dữ liệu tại Mỹ chưa ghi nhận tỷ lệ thất nghiệp tăng đột biến, hoạt động tuyển dụng nhân sự trẻ ở nhóm ngành chịu tác động đã bắt đầu chậm lại.
Dự báo AI vượt chuyên gia từ cuối năm 2027, độ trễ triển khai phụ thuộc vào hạ tầng vật lý
Trong cuộc phỏng vấn với Palisade Research, ông Tao Lin, nhà nghiên cứu thuộc nhóm phát triển các biện pháp bảo vệ cho mô hình AI Claude của Anthropic, đưa ra dự báo thận trọng về triển vọng việc làm toàn cầu. Ông nhận định khả năng rất cao là gần như toàn bộ người lao động trên Trái Đất sẽ rơi vào trạng thái không thể tìm được việc làm vĩnh viễn. Khi trí tuệ nhân tạo lần lượt đảm nhiệm các nghề nghiệp khác nhau, người lao động ban đầu mất việc làm hiện tại có thể tạm thời chuyển sang công việc mới, nhưng những vị trí thay thế này cũng sẽ đối mặt với áp lực đào thải tương tự khi công nghệ tiếp tục tiến bộ, buộc con người phải dựa vào trợ cấp của chính phủ để duy trì cuộc sống.
Về khung thời gian, ông Tao Lin ước tính thế giới còn khoảng 1,3 năm trước khi xuất hiện các hệ thống AI vượt năng lực con người trên diện rộng, tương ứng khoảng cuối năm 2027. Theo mô tả của nhà nghiên cứu này, các hệ thống mới có thể đạt trình độ ngang bằng hoặc vượt qua những chuyên gia giỏi nhất trong phần lớn lĩnh vực chuyên môn, từ lập trình phần mềm đến sản xuất phim ảnh.
Tuy nhiên, đại diện nhóm nghiên cứu của Anthropic phân định rõ giữa thời điểm công nghệ đủ năng lực xử lý công việc và thời điểm nền kinh tế thực sự thay thế lực lượng lao động. Giữa hai cột mốc này tồn tại một khoảng trễ đáng kể, đặc biệt tại các lĩnh vực đòi hỏi thao tác trong môi trường vật lý. Dù phần mềm có thể đảm nhiệm nhiều tác vụ trí óc, việc thay thế con người trong hoạt động sản xuất và dịch vụ trực tiếp đòi hỏi nguồn cung robot, hệ thống nhà máy tự động cùng hạ tầng hỗ trợ quy mô lớn, vốn cần nhiều thời gian để xây dựng và triển khai. Trước đánh giá cho rằng tốc độ phát triển công nghệ hiện vượt quá khả năng thích nghi an toàn của xã hội, ông Lin đề xuất giảm nhịp độ nghiên cứu AI tiên tiến xuống còn khoảng một phần tư để tạo thêm thời gian xây dựng các rào cản kỹ thuật và chính sách công phù hợp.
Tác động thực tế tại Mỹ còn hạn chế, Anthropic cam kết 200 triệu USD nghiên cứu giải pháp kinh tế
Trái với kịch bản dài hạn do ông Tao Lin nêu ra, các số liệu thực nghiệm được Anthropic công bố vào tháng 3/2026 cho thấy tác động quan sát được lên thị trường lao động hiện vẫn ở mức hạn chế. Phân tích dữ liệu việc làm tại Mỹ chưa ghi nhận xu hướng gia tăng thất nghiệp mang tính hệ thống đối với nhóm lao động làm việc trong các ngành nghề có mức độ tiếp xúc cao với AI kể từ cuối năm 2022.
Dẫu vậy, báo cáo nghiên cứu đã phát hiện tín hiệu dịch chuyển ban đầu ở nhóm nhân sự mới gia nhập thị trường, khi tốc độ tuyển dụng lao động trẻ trong độ tuổi từ 22 đến 25 tại một số ngành nghề tiếp xúc nhiều với AI có dấu hiệu chậm lại. Nhóm nghiên cứu lưu ý kết quả này cần tiếp tục theo dõi thêm và chưa đủ cơ sở để khẳng định mọi biến động tuyển dụng đều xuất phát từ AI. Theo thống kê từ Anthropic, 68% lượt sử dụng Claude hiện tập trung vào nhóm tác vụ được đánh giá có thể hoàn thành nhanh gấp đôi trở lên nhờ mô hình ngôn ngữ, nhưng thực tế vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa năng lực hỗ trợ trên lý thuyết của công nghệ và mức độ ứng dụng trực tiếp trong quy trình làm việc của doanh nghiệp.
Trước những thay đổi tiềm ẩn đối với cơ cấu kinh tế và thị trường việc làm, Anthropic đang phân bổ nguồn lực tài chính để nghiên cứu giải pháp thích ứng ở cấp độ xã hội. Vào tháng 7/2026, doanh nghiệp công nghệ này đã công bố cam kết 200 triệu USD cho quỹ nghiên cứu tác động kinh tế của trí tuệ nhân tạo. Trọng tâm tài trợ của quỹ hướng vào việc cải cách cơ chế bảo hiểm thất nghiệp, xây dựng chính sách hỗ trợ thu nhập và triển khai các chương trình giúp người lao động chuyển đổi nghề nghiệp trước làn sóng tự động hóa.









