Moody's Ratings: Tín dụng tư nhân bùng nổ, AI và hạ tầng trở thành 'thỏi nam châm' hút vốn

Tín dụng tư nhân ngày càng giữ vai trò quan trọng

Sau nhiều năm tăng trưởng mạnh, thị trường tín dụng tư nhân (private credit) đã phát triển thành một ngành có quy mô khoảng 2.000 tỷ USD và đang bước vào giai đoạn phát triển mới.

Theo Moody's Ratings, không chỉ quy mô mở rộng, thị trường còn chứng kiến sự thay đổi về đối tượng khách hàng, cấu trúc giao dịch cũng như mức độ kết nối với hệ thống tài chính toàn cầu.

Tín dụng tư nhân là hình thức cho vay được thực hiện bởi các quỹ đầu tư, công ty quản lý tài sản hoặc các tổ chức tài chính ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống, thay vì thông qua ngân hàng hoặc thị trường trái phiếu. Đây là kênh huy động vốn được nhiều doanh nghiệp lựa chọn khi cần các khoản tài trợ có cấu trúc linh hoạt hoặc quy mô lớn mà ngân hàng khó đáp ứng.

Dòng vốn chuyển sang các dự án AI và hạ tầng

Moody's cho biết trọng tâm của tín dụng tư nhân đang thay đổi đáng kể. Nếu trước đây các quỹ chủ yếu tài trợ cho các thương vụ mua bán và sáp nhập sử dụng đòn bẩy tài chính (leveraged buyout), thì hiện nay dòng vốn ngày càng hướng đến các doanh nghiệp quy mô lớn, có chất lượng tín dụng cao hơn và những dự án đầu tư dài hạn. Một trong những lĩnh vực thu hút vốn mạnh nhất là hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là nhóm dự án đòi hỏi lượng vốn rất lớn trong khi thị trường vốn truyền thống và hệ thống ngân hàng khó đáp ứng đầy đủ nhu cầu.

Riêng các doanh nghiệp điện lực tại Mỹ được Moody's ước tính sẽ cần khoảng 250 tỷ USD vốn đầu tư mỗi năm trong giai đoạn 2026-2028 để đáp ứng nhu cầu phát triển hạ tầng phục vụ AI. Khoảng trống tài trợ này đang tạo cơ hội cho các quỹ tín dụng tư nhân, vốn hiện đã đủ năng lực triển khai các thương vụ có giá trị lên tới hàng tỷ USD.

Cấu trúc giao dịch phức tạp hơn, rủi ro cũng lớn hơn

Việc tham gia ngày càng sâu vào các dự án hạ tầng và AI khiến các quỹ tín dụng tư nhân phải sử dụng nhiều mô hình tài chính phức tạp hơn. Theo Moody's, các cấu trúc như liên doanh (joint venture), công ty phục vụ mục đích đặc biệt (SPV) hay vốn lai giữa nợ và vốn chủ sở hữu (hybrid capital) đang ngày càng phổ biến nhằm đáp ứng nhu cầu vốn lớn và thời gian đầu tư kéo dài.

Tuy nhiên, điều này cũng khiến việc đánh giá rủi ro tín dụng trở nên khó khăn hơn. Nhiều nghĩa vụ tài chính có thể không được phản ánh trực tiếp trên bảng cân đối kế toán nhưng vẫn phát sinh thông qua các cam kết hoặc điều khoản trong hợp đồng.

Vì vậy, Moody's cho rằng việc đánh giá rủi ro hiện không còn chỉ dựa vào quy mô nợ vay mà cần xem xét toàn bộ cấu trúc giao dịch, cơ chế quản trị và các nghĩa vụ tài chính tiềm ẩn.

Liên kết ngày càng chặt với hệ thống tài chính truyền thống

Sự phát triển của tín dụng tư nhân cũng kéo theo mức độ kết nối ngày càng lớn với các định chế tài chính truyền thống.

Theo Moody's, các cơ quan quản lý hiện coi đây là một kênh có khả năng truyền dẫn rủi ro giữa ngân hàng, doanh nghiệp bảo hiểm, công ty quản lý tài sản và cả nhà đầu tư cá nhân. Một minh chứng rõ nét là mức độ tham gia ngày càng lớn của hệ thống ngân hàng.

Tại Mỹ, các ngân hàng hiện có khoảng 505 tỷ USD cam kết tài trợ cho các quỹ tín dụng tư nhân, trong đó 348 tỷ USD đã được giải ngân.

Ở châu Âu, tổng giá trị cam kết đạt khoảng 200 tỷ euro, với 120 tỷ euro đã được giải ngân. Đáng chú ý, 76% dư nợ cho vay của các ngân hàng châu Âu đối với lĩnh vực này tập trung ở 5 ngân hàng lớn nhất.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp bảo hiểm cũng đang tăng đầu tư vào tín dụng tư nhân nhằm tìm kiếm lợi suất cao hơn và đa dạng hóa danh mục tài sản.

Châu Á - Thái Bình Dương còn nhiều dư địa tăng trưởng

Theo Moody's, thị trường tín dụng tư nhân tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) đang phát triển theo một lộ trình khác so với Mỹ và châu Âu. Khu vực này hiện ít chịu tác động từ các rủi ro nổi bật như sản phẩm tín dụng tư nhân dành cho nhà đầu tư cá nhân hay sự tập trung quá lớn vào các doanh nghiệp phần mềm và AI. Tuy nhiên, APAC cũng đối mặt với những thách thức riêng như khung pháp lý phân mảnh và sự khác biệt về hệ thống pháp luật giữa các quốc gia.

Động lực tăng trưởng lớn nhất của tín dụng tư nhân tại khu vực đến từ khoảng trống tài trợ khi các ngân hàng ngày càng thận trọng trong hoạt động cho vay.

Mặc dù ngân hàng vẫn cung cấp hơn 80% nguồn vốn cho doanh nghiệp tại APAC, các quy định về an toàn vốn và quản trị rủi ro khiến nhiều tổ chức tín dụng hạn chế cấp vốn cho các khoản vay có cấu trúc phức tạp hoặc mức độ rủi ro cao.

Trong bối cảnh đó, các quỹ tín dụng tư nhân có cơ hội mở rộng hoạt động vào những phân khúc mà ngân hàng đang dần thu hẹp hiện diện. Đồng thời, quá trình đô thị hóa, dân số trẻ và nhu cầu đầu tư mạnh vào hạ tầng số, giao thông, năng lượng và bất động sản tiếp tục tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường trong những năm tới.