Kim ngạch xuất nhập khẩu Việt Nam đạt 930 tỷ USD: Những nỗ lực không ngừng!

Kim ngạch XNK Việt Nam đạt 930 tỷ USD trong năm 2025 được đánh giá là điểm sáng hiếm hoi trong bối cảnh biến động kinh tế toàn cầu. Xin ông cho biết,  kết quả này đến từ những nỗ lực nào?

Việc tổng kim ngạch XNK đạt 930 tỷ USD là một dấu mốc mới, có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là kết quả của sự nỗ lực không ngừng từ cộng đồng doanh nghiệp cũng như sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Chính phủ và sự vào cuộc của các Bộ, ngành và địa phương. Cụ thể, ngay từ đầu năm (ngày 5/2/2025) Chính phủ có Nghị quyết số 25/NQ-CP về mục tiêu tăng trưởng các ngành, lĩnh vực và địa phương bảo đảm mục tiêu tăng trưởng cả nước năm 2025 đạt 8% trở lên, theo đó đặt mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu (XK) hàng hoá năm 2025 đạt trên 12%. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 29/CT-TTg ngày 23/9/2025 về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thúc đẩy XNK, phát triển thị trường ngoài nước và Công điện số 221/CĐ-TTg ngày 19/11/2025 về tập trung ưu tiên giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy XK.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Bộ Công Thương cũng đã có các chỉ thị, quyết định về việc thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thúc đẩy XNK, phát triển thị trường ngoài nước, từ đó các đơn vị chức năng liên quan, các doanh nghiệp đã tận dụng cơ hội thị trường và mang lại kết quả kỷ lục với tổng kim ngạch năm 2025 đạt 930 tỷ USD. Trong đó, XK ước đạt trên 470 tỷ USD, tăng 16% so với năm 2024, khẳng định vị thế của Việt Nam là một trong những nền kinh tế có độ mở cao và là điểm sáng trong thương mại toàn cầu.

Cục trưởng có thể phân tích cụ thể hơn về những điểm sáng trong xuất khẩu của Việt Nam hiện nay?

Có thể thấy, kim ngạch XK tăng trưởng cao ở mức hai con số với sự phục hồi tích cực của các nhóm hàng XK chủ lực. Năm 2025, kim ngạch XK đạt 470 tỷ USD (vượt xa mức 405,9 tỷ USD của năm 2024), tăng 16% so với năm 2024 (năm 2024 tăng 14,4%), đây là mức tăng trưởng khá cao so với nhiều nước trong khu vực ASEAN và châu Á. Trong đó, XK tăng mạnh ở nhóm hàng công nghiệp chế biến (tăng 16,9%) đã thúc đẩy các sản xuất công nghiệp tăng trưởng mạnh.

Đáng chú ý, cơ cấu hàng hóa XK tiếp tục cải thiện theo hướng tích cực, giảm hàm lượng xuất khẩu thô, tăng XK sản phẩm chế biến, sản phẩm công nghiệp, tạo điều kiện cho hàng hóa Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi sản xuất và cung ứng toàn cầu. Nhóm công nghiệp chế biến phục hồi mạnh, là động lực đóng góp chính vào kim ngạch XK chung của cả nước (chiếm gần 85%).

Đặc biệt, các nhóm hàng XK chủ lực tiếp tục phục hồi nhanh, lấy lại đà tăng trưởng (một số mặt hàng tăng trưởng cao ở mức hai con số), trong đó có 8 mặt hàng trong nhóm này ghi nhận kim ngạch XK vượt mốc 10 tỷ USD gồm: Máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện ước đạt 106,6 tỷ USD; Máy móc, thiết bị, dụng cụ, phụ tùng khác ước đạt 58 tỷ USD; Điện thoại và linh kiện ước đạt 57 tỷ USD; Hàng dệt may ước đạt 39 tỷ USD; Giày dép các loại ước đạt 24 tỷ USD; Phương tiện vận tải và phụ tùng ước đạt 17,3 tỷ USD; Gỗ và sản phẩm gỗ ước đạt 17 tỷ USD, tăng 4,5%.

Bên cạnh đó, việc XK của Việt Nam tăng tại các thị trường có yêu cầu cao về chất lượng như Hoa Kỳ, Canada, Australia, Nhật Bản, EU... cho thấy XK của nước ta không chỉ tăng trưởng về chiều rộng mà đã có những cải thiện rõ nét về chiều sâu.

Tuy nhiên cũng phải thừa nhận, hoạt động XK mặc dù phục hồi tăng trưởng nhanh nhưng chưa bền vững, chịu nhiều tác động bởi các yếu tố bên ngoài. Phần lớn kim ngạch XK của nước ta do các doanh nghiệp FDI mang lại nhưng XK của các doanh nghiệp này phụ thuộc nhiều vào chuỗi cung ứng toàn cầu và chưa tạo được hiệu ứng lan tỏa, thúc đẩy doanh nghiệp trong nước tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cơ cấu thị trường XK tuy đã được chuyển dịch nhưng còn phụ thuộc vào một số thị trường lớn, chủ yếu với các quốc gia như Đông Bắc Á, Hoa Kỳ, ASEAN,  EU khi kim ngạch XK của nước ta tới 4 khu vực thị trường này chiếm gần 80% tổng kim ngạch XK cả nước. Điều này dẫn tới rủi ro khi nhu cầu hoặc chính sách thương mại tại các thị trường này có biến động. Đồng thời, XK một số mặt hàng chủ lực của nước ta còn tập trung vào một số thị trường chủ yếu như Hoa Kỳ chiếm khoảng 45% kim ngạch XK hàng dệt may của Việt Nam; 3 thị trường Trung Quốc, Hoa Kỳ, Nhật Bản chiếm khoảng 50% tổng kim ngạch XK thủy sản cả nước…

Năm 2026 dự báo kinh tế thế giới sẽ còn nhiều biến động khó lường. Theo ông, chúng ta cần làm gì để tiếp đà thắng lợi kỷ lục của năm 2025, giữ vững kim ngạch XNK năm 2026 và các năm sau, đồng thời tăng trưởng XK bền vững?

Kết quả tăng trưởng XNK sẽ là một trong ba trụ cột đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng 2 con số của năm 2026. Do đó, Cục Xuất nhập khẩu đề xuất một số giải pháp nhằm giữ vững kim ngạch XNK. Cụ thể như cần tiếp tục hoàn thiện thể chế và cải cách thủ tục hành chính; Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý Nhà nước về XNK; Giảm chi phí logistics; Đơn giản hóa quy trình kiểm tra chuyên ngành.

Bên cạnh đó cần đẩy mạnh khai thác hiệu quả các hiệp định tự do mang lại; Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế quan; Hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng quy tắc xuất xứ; Thúc đẩy việc sửa đổi, đàm phán các hiệp định tự do mới; Đồng thời đa dạng hóa thị trường và sản phẩm XK; Mở rộng XK sang các thị trường tiềm năng; Thúc đẩy phát triển các ngành hàng mới có giá trị cao; Tăng cường xúc tiến thương mại theo hướng chuyên nghiệp, hiệu quả.

Ngoài ra cần thúc đẩy chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, hỗ trợ doanh nghiệp áp dụng tiêu chuẩn môi trường, tiết kiệm năng lượng; Ứng dụng nền tảng số trong thương mại; Phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới; Tăng cường năng lực dự báo và cảnh báo thị trường; Kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với các vụ kiện phòng vệ thương mại, bảo vệ quyền lợi chính đáng của các doanh nghiệp trong giao dịch thương mại quốc tế.

Trân trọng cảm ơn ông!