Không bắt buộc ký cam kết khi kiểm định khí thải xe diesel

Thông tin được nêu tại công văn trả lời kiến nghị của Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam về phương pháp kiểm định khí thải xe diesel. Theo Cục ĐKVN, việc quy định ký cam kết nhằm tránh gây tâm lý lo ngại cho chủ xe hoặc hiểu lầm rằng cơ quan đăng kiểm thoái thác trách nhiệm.

Cơ quan đăng kiểm cho biết, việc ký cam kết hoàn toàn mang tính tự nguyện và chỉ là giải pháp tạm thời khi có nghi ngờ số vòng quay thực tế của động cơ có thể vượt quá giới hạn thiết kế, trong khi cơ sở đăng kiểm chưa có đủ dữ liệu đối chiếu từ nhà sản xuất.

Theo hướng dẫn, khi kiểm tra tốc độ vòng quay lớn nhất của động cơ, nếu kim vòng tua máy chạm “vùng đỏ”, đăng kiểm viên sẽ xử lý theo ba tình huống. Nếu xác định không vượt quá giới hạn thiết kế, vẫn tiếp tục kiểm tra khí thải. Nếu chưa có căn cứ xác định, đăng kiểm viên phải giải thích để chủ xe đưa phương tiện đi kiểm tra, điều chỉnh bộ điều tốc; chỉ khi chủ xe vẫn đề nghị kiểm định khí thải xe diesel và tự nguyện ký cam kết thì mới tiếp tục thực hiện. Trường hợp có căn cứ cho thấy vòng quay thực tế vượt quá thiết kế, cơ sở đăng kiểm sẽ từ chối kiểm định, kể cả khi chủ xe muốn ký cam kết.

Cục ĐKVN nhấn mạnh, việc ký cam kết chỉ áp dụng đúng trong trường hợp nêu trên. Nếu cơ sở đăng kiểm yêu cầu ký ngoài phạm vi hoặc không giải thích rõ lý do là thực hiện không đúng hướng dẫn.

Theo Cục ĐKVN, bản cam kết thực chất là thông báo xác nhận tình trạng kỹ thuật giữa cơ sở đăng kiểm và chủ xe đối với những phương tiện đã cũ, hệ thống điều tốc có dấu hiệu hoạt động không ổn định hoặc không có dữ liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất. Đây là bước minh bạch hóa các rủi ro kỹ thuật trước khi thực hiện phép thử.

Việc ký cam kết là quyền lựa chọn của chủ xe. Nếu chưa yên tâm về tình trạng kỹ thuật, chủ xe có thể tạm dừng kiểm định để đưa phương tiện đi bảo dưỡng, điều chỉnh trước khi quay lại kiểm định khí thải xe diesel.

Cục ĐKVN cũng khẳng định, việc ký cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của đăng kiểm viên và cơ sở đăng kiểm. Các đơn vị vẫn phải thực hiện nghiêm kiểm tra an toàn sơ bộ như kiểm tra nước làm mát, dầu bôi trơn, tiếng gõ bất thường. Nếu phát hiện dấu hiệu không bảo đảm, việc kiểm tra khí thải sẽ dừng lại để bảo vệ phương tiện, kể cả khi chủ xe đề nghị tiếp tục.

Về tổng thể, quy trình kiểm định khí thải xe diesel được xây dựng trên cơ sở tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7663:2007 (ISO 11614), Chỉ thị 2014/45/EU của châu Âu và khuyến nghị của Tổ chức Kiểm định ô tô quốc tế (CITA).

Theo Cục ĐKVN, quy trình này góp phần bảo đảm an toàn giao thông khi kiểm tra khả năng vận hành của động cơ; đồng thời mang lại hiệu quả kinh tế do tối ưu quá trình cháy, có thể giúp tiết kiệm từ 5% đến 10% chi phí nhiên liệu.

Bên cạnh đó, việc kiểm soát khí thải còn giúp giảm bụi mịn PM2.5, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường, đồng thời nâng cao chất lượng quản lý phương tiện.

Cục ĐKVN cho biết, quy trình không nhằm gây khó khăn mà là giải pháp bảo đảm an toàn cho phương tiện và sức khỏe cộng đồng, đồng thời mong muốn các doanh nghiệp vận tải hiểu đúng và phối hợp thực hiện.