JPMorgan cảnh báo siêu El Nino có thể đẩy lạm phát toàn cầu tăng tốc trong năm 2027

Nguy cơ xuất hiện một trong những đợt El Nino mạnh nhất nhiều thập kỷ

Theo báo cáo mới nhất của JPMorgan, hiện tượng El Nino đang phát triển nhanh hơn dự báo và có khả năng trở thành một trong những đợt mạnh nhất trong nhiều thập kỷ. Các mô hình dự báo hiện cho thấy xác suất 81% El Nino sẽ phát triển thành hiện tượng "rất mạnh" hoặc "siêu mạnh" vào cuối năm nay. Đồng thời, khả năng hiện tượng thời tiết này kéo dài sang năm 2027 lên tới 97%.

Nếu kịch bản này xảy ra, nguy cơ gián đoạn sản xuất nông nghiệp và chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu sẽ gia tăng đáng kể, kéo theo áp lực mới đối với lạm phát trong bối cảnh giá năng lượng vẫn ở mức cao.

Giá lương thực có thể tăng mạnh khi El Nino kết hợp giá năng lượng leo thang

JPMorgan ước tính một đợt siêu El Nino có thể khiến lạm phát lương thực toàn cầu tăng khoảng 0,7% ở thời điểm đỉnh, với tác động thường xuất hiện sau khoảng 4-8 tháng kể từ khi cú sốc thời tiết bắt đầu. Tuy nhiên, rủi ro sẽ lớn hơn nếu hiện tượng thời tiết cực đoan diễn ra cùng lúc với giá năng lượng tăng cao do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.

Giá dầu, nhiên liệu diesel, phân bón và bao bì thực phẩm tăng sẽ khuếch đại chi phí sản xuất nông nghiệp, khiến tác động lên lạm phát lương thực toàn cầu có thể tăng lên khoảng 1,3-1,5 điểm phần trăm, gần gấp đôi so với kịch bản chỉ có El Nino.

Theo các chuyên gia của JPMorgan, nếu lạm phát giá lương thực tăng lên khoảng 5% trong nửa đầu năm 2027, lạm phát toàn phần toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 0,6%, đồng thời làm chậm tiến trình hạ nhiệt lạm phát khoảng 0,3% trong cả năm.

Các nền kinh tế mới nổi đối mặt rủi ro lớn nhất

JPMorgan nhận định các thị trường mới nổi sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề hơn so với các nền kinh tế phát triển do thực phẩm chiếm tỷ trọng lớn trong rổ tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI), đồng thời hoạt động nông nghiệp cũng nhạy cảm hơn với biến động thời tiết. Trong đó, Ấn Độ, Indonesia, Brazil và Colombia được đánh giá là những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước cú sốc giá lương thực. Tại châu Á, Đài Loan và Hàn Quốc cũng có nguy cơ chịu áp lực lạm phát thực phẩm đáng kể.

Ngược lại, tại châu Âu và nhiều nền kinh tế phát triển khác, tác động trực tiếp từ El Nino được dự báo sẽ hạn chế hơn. Đối với các quốc gia này, chi phí năng lượng tăng cao nhiều khả năng sẽ là yếu tố chính khiến giá thực phẩm leo thang.

Nguồn cung lương thực hiện vẫn là yếu tố hỗ trợ

Dù đưa ra cảnh báo về rủi ro, JPMorgan cho rằng bối cảnh hiện nay vẫn thuận lợi hơn so với các chu kỳ El Nino lớn trước đây.

Ngân hàng này cho biết dự trữ ngũ cốc toàn cầu hiện ở mức tương đối dồi dào, lượng gạo dự trữ tại châu Á vẫn ổn định và lạm phát lương thực trên phạm vi toàn cầu đang ở mức thấp hơn so với giai đoạn khủng hoảng trước. Tuy nhiên, nếu El Nino kéo dài đúng như dự báo trong khi giá năng lượng tiếp tục neo cao, thế giới có thể phải đối mặt với một cú sốc mới về giá thực phẩm.

Theo JPMorgan, khi đó lạm phát lương thực sẽ trở thành yếu tố tạo ra sự khác biệt đáng kể về diễn biến lạm phát giữa các quốc gia và khu vực, đồng thời có thể ảnh hưởng đến định hướng chính sách tiền tệ của nhiều ngân hàng trung ương trong năm 2027.