Logo

Hạ tầng cầu và đường sắt đô thị mở rộng không gian phát triển phía Đông Hà Nội

PV

Tiến độ triển khai nhóm 7 dự án cầu vượt sông Hồng cùng 5 tuyến đường sắt đô thị khởi công trong năm 2026 đang tạo trục kết nối mới cho khu vực phía Đông Hà Nội, tác động trực tiếp đến định hướng phân bố dân cư và lựa chọn nhà ở.

Theo Báo cáo số 821/BC-SXD ngày 6/11/2026 của Sở Xây dựng Hà Nội, tiến độ thi công nhóm 7 dự án cầu vượt sông Hồng ghi nhận nhiều chuyển biến rõ nét. Trong đó, cầu Trần Hưng Đạo kết nối khu vực trung tâm với khu vực Long Biên đạt 54,2% giá trị xây lắp theo hợp đồng, dẫn đầu về tỷ lệ thực hiện trong nhóm dự án. Cầu Tứ Liên kết nối khu vực Tây Hồ với khu vực Đông Anh đạt 26,85% giá trị xây lắp tính đến hết tháng 10/2026.

Danh mục 7 công trình cầu vượt sông Hồng gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở. Cùng với hạ tầng cầu đường bộ, ngày 22/6/2026, thành phố đã khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14. Thành phố cũng đang tổ chức công khai lấy ý kiến cộng đồng đối với phương án hướng tuyến và vị trí 28 nhà ga ưu tiên của 5 tuyến đường sắt đô thị này để làm cơ sở hoàn thiện hồ sơ quy hoạch. Khi hoàn thành, hệ thống công trình giao thông này sẽ tăng cường khả năng liên kết giữa khu vực trung tâm với khu vực Long Biên, Gia Lâm, Đông Anh của Hà Nội và khu vực Văn Giang thuộc tỉnh Hưng Yên.

Đường sắt đô thị được kỳ vọng đóng vai trò quan trọng trong kết nối các cực phát triển của Hà Nội. (Ảnh: Pexels)

Đường sắt đô thị định hình khung quy hoạch và mô hình TOD

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Hà Nội xác định phát triển mạng lưới 18 tuyến đường sắt đô thị với tổng chiều dài gần 1.000 km. Quy hoạch cũng đề ra hệ thống điểm phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) phân thành 3 cấp độ. Cụ thể, mạng lưới gồm từ 5 đến 10 điểm cấp quốc gia và vùng, từ 20 đến 30 điểm cấp thành phố, cùng 120 đến 150 điểm cấp khu vực.

Tại hội thảo về phát triển và tái thiết các khu vực đô thị xung quanh nhà ga đường sắt theo mô hình TOD tại Hà Nội diễn ra giữa tháng 10/2026, ThS.KTS Lưu Quang Huy, Viện trưởng Viện Quy hoạch xây dựng Hà Nội đánh giá đường sắt đô thị đóng vai trò khung xương chiến lược. Theo ông Huy, việc đầu tư đồng bộ mạng lưới đường sắt đô thị sẽ là cơ sở hiện thực hóa cấu trúc 9 cực, 9 trục và 9 trung tâm của Thủ đô trong dài hạn.

Tác động tới phân bố dân cư và tiêu chí lựa chọn nhà ở

Sự mở rộng của các cây cầu vượt sông Hồng và hệ thống nhà ga tạo điều kiện hình thành các cực đô thị mới ở khu vực bờ Đông. Để một khu vực phát triển ổn định, địa bàn quanh đầu cầu và nhà ga cần hội tụ đồng thời cộng đồng dân cư sinh sống, cơ hội việc làm và hệ thống dịch vụ thiết yếu. Khi quy mô dân số đạt mức đủ lớn, các hoạt động thương mại có nguồn khách hàng ổn định và các tuyến vận tải công cộng bảo đảm lưu lượng hành khách thường xuyên. Với đặc thù bố trí được nhiều hộ gia đình trên cùng một diện tích đất, loại hình căn hộ cao tầng phù hợp với mô hình đô thị nén xung quanh các đầu mối giao thông.

Khi khả năng di chuyển từ bờ Đông vào trung tâm được rút ngắn, các gia đình trẻ có thêm phương án an cư gần đầu cầu hoặc nhà ga thay vì tập trung hoàn toàn trong khu vực nội đô cũ. Việc chọn vị trí nhà ở lúc này không chỉ dựa trên khoảng cách địa lý mà còn tính toán thời gian kết nối thực tế tới nơi làm việc, trường học, công viên và cơ sở thương mại.

Trong giai đoạn thành phố đang tham vấn cộng đồng về quy hoạch chi tiết quanh 28 nhà ga ưu tiên và tiếp tục thi công các dự án cầu, người mua nhà ở thực cần cân nhắc kỹ giữa hai nhóm lựa chọn. Các khu đô thị đã có cư dân sinh sống, hạ tầng giao thông hiện hữu và tiện ích đi vào vận hành đáp ứng ngay nhu cầu sinh hoạt hằng ngày, đồng thời giúp người mua dễ dàng kiểm chứng năng lực quản lý vận hành thực tế thông qua cảnh quan, an ninh và chất lượng dịch vụ. Trong khi đó, những khu vực phát triển mới theo quy hoạch TOD cần thêm thời gian hoàn thiện thủ tục pháp lý và đồng bộ hạ tầng xã hội trước khi hình thành mật độ dân cư ổn định.