Hà Nội: Đầu tư hạ tầng để nâng chất lượng sống, thúc đẩy tăng trưởng

Giải quyết triệt để những điểm nghẽn, nâng cao chất lượng sống của người dân

Trong quá trình phát triển của một đô thị đặc biệt với quy mô dân số lớn và tốc độ đô thị hóa nhanh như Hà Nội, hạ tầng luôn là một trong những yếu tố có ý nghĩa quyết định. Hạ tầng không chỉ là những con đường, cây cầu, tuyến đường sắt hay các công trình cấp, thoát nước, mà còn trực tiếp quyết định chất lượng cuộc sống của người dân, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và khả năng mở rộng không gian phát triển của Thủ đô.

Chào mừng kỷ niệm 81 năm Ngày Quốc khánh 2/9, TP Hà Nội vừa tổ chức lễ khởi công, khánh thành 17 dự án, công trình tiêu biểu với tổng mức đầu tư khoảng 397.018 tỷ đồng. Các công trình được triển khai trên nhiều lĩnh vực, từ giao thông, thoát nước đến đường sắt, phát triển đô thị và chỉnh trang cảnh quan.

Nhìn vào danh mục các dự án, có thể thấy rõ hai nhóm công việc trọng tâm mà Hà Nội đang tập trung thực hiện. Một mặt là xử lý những vấn đề hạ tầng đã và đang tác động trực tiếp đến đời sống người dân; mặt khác là đầu tư các công trình có tính chiến lược nhằm mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô trong những năm tới.

Trong nhóm 11 dự án, công trình được khánh thành, thông xe kỹ thuật, đáng chú ý có Đường Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục với tổng mức đầu tư 7.211 tỷ đồng. Đây là công trình giao thông quan trọng, góp phần từng bước khép kín tuyến vành đai trong cùng của khu vực nội đô lịch sử.

Với chiều dài hơn 2,2km và quy mô mặt cắt ngang 50m, công trình không đơn thuần tạo thêm một tuyến đường mới. Quan trọng hơn, việc hoàn thành dự án giúp tăng cường kết nối theo hướng Đông - Tây, giảm áp lực lên hệ thống giao thông hiện hữu, đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng tăng của người dân và tạo động lực phát triển mới cho khu vực.

Nếu giao thông là một trong những “mạch máu” của đô thị, thì hệ thống thoát nước chính là yếu tố bảo đảm cho khả năng vận hành an toàn và bền vững của TP, góp phần giải quyết một trong 5 “điểm nghẽn” đang được TP tập trung giải quyết.

Trong đợt này, Hà Nội đã đưa vào vận hành 10 công trình hạ tầng kỹ thuật cấp, thoát nước có tổng mức đầu tư 6.159 tỷ đồng, bổ sung khoảng 78 ha mặt nước hồ điều hòa cho TP. Trong đó, chỉ riêng 5 hồ điều hòa mới gồm Phú Đô, Đồng Bông 2, Thụy Phương 2, Yên Nghĩa 1 và Yên Nghĩa 2 có tổng dung tích chứa khoảng 3,4 triệu m³ nước. Các công trình cùng hệ thống kênh, trạm bơm, hồ và đường ống thoát nước được triển khai nhằm nâng cao năng lực trữ, tiêu thoát nước, xử lý úng ngập cục bộ.

Thực tế vận hành bước đầu cho thấy các công trình đã phát huy hiệu quả ngay trong mùa mưa năm nay, góp phần giảm độ sâu và thời gian ngập tại nhiều khu vực; một số “điểm đen” về úng ngập đã không còn tình trạng ngập trong đợt ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4.

Có thể thấy, việc đồng thời tập trung vào giao thông, chống ngập và cải thiện hạ tầng kỹ thuật phản ánh cách tiếp cận lấy chất lượng sống của người dân làm một trong những thước đo quan trọng của hiệu quả đầu tư. Khi hạ tầng được cải thiện, những thay đổi đầu tiên sẽ được cảm nhận trong chính cuộc sống thường nhật của hàng triệu người dân Thủ đô.

Mở rộng không gian phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới

Nếu nhóm các công trình đã hoàn thành tập trung giải quyết những yêu cầu cấp thiết của hiện tại, thì 6 dự án, công trình được khởi công cho thấy tầm nhìn dài hạn của Hà Nội trong việc chuẩn bị không gian và năng lực phát triển mới.

Trong đó, Dự án thành phần 2 - đầu tư xây dựng đường Vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La - Văn Phú đến cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ có tổng mức đầu tư 5.610 tỷ đồng, chiều dài khoảng 10,7km, quy mô 6 làn xe cơ giới và 2 đường song hành, dự kiến hoàn thành vào năm 2027.

Dự án được kỳ vọng từng bước hoàn thiện hệ thống hạ tầng giao thông khung theo quy hoạch, tăng khả năng kết nối, liên thông giữa các khu vực, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân và lưu thông hàng hóa.

Cùng với đường bộ, Hà Nội cũng khởi công hai dự án đường sắt quốc gia, gồm tuyến đường sắt Vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn và dự án cải dịch tuyến đường sắt Hà Nội - TP Hồ Chí Minh đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi.

Hai dự án được xác định có ý nghĩa quan trọng trong việc tăng cường kết nối, mở rộng không gian đô thị, kết nối các hành lang kinh tế và nâng cao năng lực logistics của khu vực Bắc Bộ.

Việc đầu tư đồng thời vào hạ tầng đường bộ và đường sắt cho thấy cách tiếp cận tổng thể trong phát triển mạng lưới giao thông. Nếu các tuyến đường bộ tạo sự kết nối linh hoạt trong không gian đô thị và vùng, thì đường sắt sẽ góp phần nâng cao năng lực vận tải hàng hóa, kết nối các trung tâm kinh tế và tạo động lực cho phát triển logistics.

Bên cạnh đó, các dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị Vĩnh Hưng; khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh và xã Tam Hưng; cải tạo, phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ cũng thể hiện hướng đi kết hợp giữa phát triển không gian mới với nâng cao chất lượng không gian sống và phát huy những giá trị đặc trưng của Thủ đô.

Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với Hà Nội. Bởi, một Thủ đô hiện đại không chỉ được đánh giá bằng số lượng các tòa nhà hay chiều rộng của những tuyến đường, mà còn bởi khả năng gìn giữ và phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan tự nhiên trong quá trình phát triển.

Vì vậy, đầu tư vào hạ tầng giao thông, đô thị, cảnh quan và không gian công cộng cũng đồng thời tạo thêm điều kiện để phát triển du lịch, dịch vụ và công nghiệp văn hóa. Khi các giá trị tự nhiên và di sản được kết nối tốt hơn với đời sống đô thị hiện đại, chính những giá trị ấy có thể trở thành nguồn lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội.

Biến đầu tư thành năng lực phát triển

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú cho biết, ngoài 17 dự án, công trình tiêu biểu nêu trên, để chào mừng Quốc khánh mùng 2/9, các sở, ngành, chủ đầu tư, nhà đầu tư cũng đã đăng ký khởi công, khánh thành khoảng 37 dự án, công trình với tổng mức đầu tư 4.216 tỷ đồng trên nhiều lĩnh vực khác nhau như hạ tầng, văn hoá, giáo dục, thuỷ lợi, nhà ở xã hội.

Chào mừng ngày Giải phóng Thủ đô 10/10, TP Hà Nội cũng dự kiến tổ chức khởi công, khánh thành 94 dự án với tổng mức đầu tư 45.385 tỷ đồng. TP lựa chọn 10 dự án, công trình tiêu biểu, có tổng mức đầu tư 22.508 tỷ đồng để tổ chức Lễ khởi công, khánh thành.

Chào mừng các dịp còn lại trong năm 2026, các sở, ngành của TP, UBND các xã phường, cũng như các Ban Quản lý dự án chuyên ngành có kế hoạch tổ chức khởi công khánh thành khoảng 193 dự án, công trình với tổng mức đầu tư 202.785 tỷ đồng.

Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Nguyễn Ngọc Tú nhấn mạnh, với số lượng lớn các công trình khánh thành, khởi công trong năm 2026 nói chung và kỷ niệm dịp Quốc khánh mùng 2/9, 10/10 nói riêng sẽ có những tác động tích cực góp phần phát triển kinh tế - xã hội Thủ đô.

Trong đó, ông Nguyễn Ngọc Tú chỉ ra, tổng mức đầu tư các công trình, dự án được khánh thành, khởi công trong 2 đợt cao điểm chào mừng Quốc khánh 2/9 và Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10 là khoảng 446.618 tỷ đồng, trong đó 80.222 tỷ đồng vốn ngân sách nhà nước sẽ được giải ngân theo tiến độ thi công được bố trí tập trung, không dàn trải, ưu tiên các công trình hạ tầng khung như Vành đai 1, Vành đai 2,5, Vành đai 3,5, Vành đai 4 và hai tuyến đường sắt quốc gia khi hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao năng lực cạnh tranh của Thủ đô cũng như Vùng Thủ đô.

Điểm nổi bật là 366.397 tỷ đồng vốn ngoài ngân sách được huy động trong tổng số 446.618 tỷ đồng của 148 dự án, chiếm khoảng 82% tổng mức đầu tư. Như vậy, một đồng vốn ngân sách TP bố trí đã dẫn dắt hơn 4,5 đồng vốn xã hội cùng đưa vào nền kinh tế. Đây là đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế xã hội của TP để đáp ứng yêu cầu tăng trưởng 2 con số của Trung ương.

Dòng vốn đầu tư được kích hoạt sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa đối với nền kinh tế. Đó là đơn hàng cho ngành sản xuất vật liệu xây dựng, hợp đồng cho các doanh nghiệp xây lắp, việc làm và thu nhập cho người lao động, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho ngân sách và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn.

Về dài hạn, giá trị lớn hơn nằm ở năng lực phát triển mới mà các công trình tạo ra. Các tuyến vành đai, đường sắt và dự án phát triển đô thị sau khi hoàn thành sẽ góp phần rút ngắn thời gian đi lại, giảm chi phí vận chuyển, nâng cao năng lực logistics và khả năng cạnh tranh của Hà Nội cũng như Vùng Thủ đô.

Đối với người dân, hiệu quả cũng được thể hiện rõ nét. Các công trình chống ngập, hồ điều hòa, kênh và trạm bơm trực tiếp nâng cao năng lực tiêu thoát nước. Hệ thống giao thông mới góp phần cải thiện khả năng kết nối và giảm áp lực lên mạng lưới hiện hữu. Các dự án phát triển đô thị, nhà ở tạo thêm nguồn cung và không gian an cư.

Đầu tư hạ tầng vì thế không đơn thuần là câu chuyện của những con số về vốn. Đích đến cuối cùng là tạo ra những thay đổi tích cực cho người dân, đồng thời xây dựng nền tảng bền vững cho tăng trưởng.

Một tuyến đường mới có thể mở ra một hành lang phát triển mới. Một hồ điều hòa có thể giảm thiểu nguy cơ ngập úng cho hàng nghìn hộ dân. Một tuyến đường sắt có thể kết nối các hành lang kinh tế và nâng cao năng lực logistics. Một dự án chỉnh trang đô thị có thể cải thiện diện mạo TP, đồng thời tạo ra những giá trị mới từ văn hóa, du lịch và dịch vụ.

Từ việc giải quyết những điểm nghẽn về giao thông, úng ngập đến đầu tư các tuyến vành đai, đường sắt và kiến tạo những không gian đô thị mới, Hà Nội đang từng bước hiện thực hóa một hướng đi rõ ràng: lấy đầu tư hạ tầng làm đòn bẩy nâng cao chất lượng sống và thúc đẩy tăng trưởng.

Khi nguồn lực được chuyển hóa thành những tuyến đường, công trình thoát nước, đường sắt và các không gian đô thị mới, giá trị của đầu tư sẽ không chỉ được thể hiện trên những con số tăng trưởng. Giá trị ấy sẽ được cảm nhận trong từng hành trình thuận tiện hơn, những khu vực bớt ngập, những không gian sống tốt hơn và những cơ hội phát triển mới được mở ra.

Đó chính là nền tảng để Hà Nội hướng tới một diện mạo phát triển mới - một Thủ đô không chỉ lớn hơn về quy mô, mạnh hơn về kinh tế, mà quan trọng hơn là ngày càng Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc.