Logo

Đề xuất cơ chế giải thể doanh nghiệp rút gọn, giảm hồ sơ và tăng trách nhiệm cá nhân

Hà Anh

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi Luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi để khu vực doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và thu hút đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, các quy định mới hướng tới cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thuận lợi, an toàn và minh bạch.

Bộ Tài chính đang đề xuất xây dựng Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) nhằm tiếp tục hoàn thiện khung khổ pháp lý về thành lập, tổ chức và hoạt động của doanh nghiệp theo hướng đồng bộ, minh bạch và khả thi.

Theo Bộ Tài chính, việc sửa đổi Luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi để khu vực doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, nâng cao năng lực cạnh tranh, thúc đẩy phát triển doanh nghiệp và thu hút đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Đồng thời, các quy định mới hướng tới cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh theo hướng thuận lợi, an toàn và minh bạch.

Việc sửa đổi cũng nhằm bảo đảm tính cấp thiết, kịp thời, đầy đủ, đồng bộ, thống nhất và hiệu quả của hệ thống pháp luật, đồng thời thực thi các cam kết quốc tế của Việt Nam, trong đó có Kế hoạch hành động quốc gia thực hiện cam kết của Chính phủ về trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.

Đề xuất 5 nhóm chính sách trọng tâm

Dự thảo Luật Doanh nghiệp (sửa đổi) tiếp tục kế thừa các quy định đang phát huy hiệu quả trong thực tiễn, trên cơ sở tổng kết thi hành Luật Doanh nghiệp năm 2020, được sửa đổi, bổ sung vào các năm 2022 và 2025. Các quy định được kế thừa liên quan đến thành lập, tổ chức quản lý, tổ chức lại, giải thể và hoạt động của các loại hình doanh nghiệp gồm công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh và doanh nghiệp tư nhân, cùng các quy định về nhóm công ty.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề xuất sửa đổi các quy định về nguyên tắc chung trong thành lập, hoạt động doanh nghiệp và đồng bộ hóa hệ thống pháp luật; cải cách thủ tục hành chính trong quá trình gia nhập, tổ chức lại và rút lui khỏi thị trường; nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả quản trị doanh nghiệp. Cơ quan này cũng định hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp dựa trên dữ liệu, phân tích rủi ro, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số.

Trên cơ sở đó, 5 nhóm chính sách trọng tâm được đề xuất gồm:

Thứ nhất, hoàn thiện các nguyên tắc chung về thành lập, tổ chức và hoạt động doanh nghiệp, đồng thời đồng bộ hóa hệ thống pháp luật.

Thứ hai, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong quá trình gia nhập thị trường, nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Thứ ba, hoàn thiện cơ chế tạm ngừng kinh doanh, giải thể doanh nghiệp theo hướng đơn giản hóa thủ tục, phân luồng rủi ro và tăng cường bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân liên quan.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả quản trị doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với thông lệ quốc tế.

Thứ năm, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với doanh nghiệp thông qua đánh giá hiệu quả và quản trị rủi ro dựa trên dữ liệu.

Có thể hình thành cơ chế giải thể rút gọn

Trong nhóm chính sách liên quan đến tạm ngừng kinh doanh và giải thể doanh nghiệp, Bộ Tài chính đề xuất luật hóa quy định về thời hạn tạm ngừng kinh doanh liên tiếp tối đa, nghĩa vụ thông báo tiếp tục kinh doanh và hệ quả pháp lý khi doanh nghiệp không tuân thủ. Mục tiêu là tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất và ổn định cho việc thực hiện.

Đối với giải thể doanh nghiệp, Bộ Tài chính đề xuất giữ nguyên điều kiện hiện hành: doanh nghiệp chỉ được giải thể khi bảo đảm thanh toán hết các khoản nợ, nghĩa vụ tài sản và không đang trong quá trình giải quyết tranh chấp tại Tòa án hoặc Trọng tài. Quá trình giải thể cũng phải bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, Nhà nước và các chủ nợ. Tuy nhiên, trên nguyên tắc này, thủ tục giải thể được đề xuất cải cách theo hướng giảm hồ sơ và phân loại doanh nghiệp dựa trên mức độ rủi ro.

Cụ thể, Bộ Tài chính nghiên cứu cắt giảm thành phần hồ sơ và quy trình thực hiện thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa cơ quan đăng ký kinh doanh với cơ quan thuế, bảo hiểm xã hội, hải quan, Tòa án, cơ quan thi hành án và các cơ quan có thẩm quyền khác nếu có.

Theo hướng này, doanh nghiệp sẽ không phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất thiết lập cơ chế giải thể rút gọn đối với những doanh nghiệp đáp ứng một số tiêu chí cụ thể được xác định trên cơ sở đối chiếu và khai thác dữ liệu giữa các cơ quan.

Nếu không đáp ứng các tiêu chí này, doanh nghiệp sẽ thực hiện theo quy trình giải thể thông thường. Các tiêu chí và trình tự thực hiện dự kiến được giao Chính phủ quy định.

Bên cạnh việc đơn giản hóa thủ tục, Bộ Tài chính cũng đề xuất tăng cường bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động, Nhà nước, chủ nợ và bên thứ ba thông qua việc hoàn thiện quy định về trách nhiệm của cá nhân có liên quan trong quá trình giải thể doanh nghiệp.