Đề án 30.000 tỷ đồng: Cơ hội mới của Hồ Tây

Nhiều năm nay, cảnh quan ven Hồ Tây đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi các vấn nạn rác thải, nước thải, tập kết vật liệu xây dựng, rác thải mọi nơi… Dọc các tuyến đường Trích Sài, Nguyễn Đình Thi, Vệ Hồ…, nhiều khu vực mặt nước bị ô nhiễm nghiêm trọng: nước nổi váng đục ngầu, rác thải trôi nổi, lềnh bềnh.

Hiện tượng cá chết hàng loạt xảy ra suốt thời gian dài vừa qua là lời cảnh báo rõ nét về chất lượng nước suy giảm. Dù thành phố đã thực hiện nạo vét lòng hồ và xử lý một số cửa xả thải, nhưng do hệ thống hạ tầng kỹ thuật quanh hồ chưa được đầu tư đồng bộ, tình trạng ô nhiễm vẫn kéo dài.

Bác Đỗ Văn Thạch (quận Đống Đa, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi đã tập thể dục quanh Hồ Tây hơn 20 năm, nhưng nay hồ ngày càng ô nhiễm. Buổi sáng muốn hít thở không khí trong lành mà mùi hôi bốc lên từ khắp nơi, rất khó chịu.”

Dọc ven hồ, nhiều công trình bỏ hoang, du thuyền cũ kỹ, nhà nổi xiêu vẹo với khung sắt han gỉ đã tạo nên “góc chết” u ám trên mặt hồ. Những di tích bị lãng quên vẫn “neo đậu” trên mặt hồ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan sinh thái tại Hồ Tây vốn vẫn được ví như “nàng thơ” của tao nhân mặc khách.

Không gian công cộng ven hồ cũng đang bị thu hẹp dần. Nhiều đoạn vỉa hè bị chiếm dụng để kinh doanh, trông giữ xe tự phát hoặc tập kết vật liệu xây dựng.

Anh Trần Mạnh (phường Tây Hồ) chia sẻ: “Muốn tìm một khoảng không gian  ven hồ rộng rãi để người lớn đi dạo, chạy bộ,trẻ thơ vui chơi cũng rất khó. Vỉa hè nhiều chỗ hẹp, thiếu không gian cho người đi bộ.”

Dù sở hữu diện tích mặt nước rộng lớn, Hồ Tây lại thiếu các quảng trường nhỏ, công viên sinh thái ven hồ hay không gian sinh hoạt chung. Các hoạt động cộng đồng diễn ra rời rạc, manh mún, chưa xứng tầm trở thành một điểm hẹn văn hóa.

Áp lực giao thông cũng là nỗi ám ảnh của người dân. Vào  khung giờ cao điểm, các tuyến đường bao quanh hồ Tây thường xuyên ùn tắc, dòng xe cơ giới dày đặc không chỉ gây quá tải hạ tầng mà còn phá vỡ sự bình lặng nơi đây.

Chị Thu Hà (công nhân vệ sinh tại phố Trích Sài) cho biết: “Cứ giờ cao điểm là tắc đường quanh hồ. Lòng đường hẹp, chỉ cần một xe ô tô quay đầu hay xe quét rác đi vào là cả dòng xe bị chặn. Tình trạng ùn tắc kéo dài cả cây số.”

Trước thực trạng trên, Hà Nội đang đẩy mạnh triển khai Dự án cải tạo cảnh quan khu vực ven Hồ Tây với mục tiêu đưa Hồ Tây trở thành trung tâm văn hóa, du lịch và kinh tế sáng tạo bền vững của Thủ đô Hà Nội; khai thác hiệu quả các giá trị đặc sắc về cảnh quan, lịch sử, văn hóa và sinh thái của Hồ Tây, gắn kết chặt chẽ với khu phố cổ, khu phố cũ và không gian sông Hồng. Với tổng mức đầu tư sơ bộ hơn 30.000 tỷ đồng, dự án tập trung xử lý  tình trạng ô nhiễm môi trường, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, cải tạo và mở rộng các tuyến đường ven hồ, xây dựng bãi đỗ xe ngầm, từng bước trả lại không gian thông thoáng cho người đi bộ và sinh hoạt cộng đồng. Hệ thống công viên hoa bốn mùa cùng việc chỉnh trang cảnh quan sẽ bổ sung các không gian xanh, phục vụ nhu cầu đi bộ, ngắm cảnh và trải nghiệm văn hóa của cư dân và du khách.

Ở tầm nhìn dài hạn, Hồ Tây được định hướng trở thành điểm đến văn hóa mang tầm quốc tế, nơi di sản được bảo tồn và tôn vinh , tạo nền tảng cho phát triển công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo của thủ đô.

Chuỗi lễ hội quy mô lớn được thiết kế để làm rõ bản sắc riêng của Hồ Tây, từ nghi lễ truyền thống đến hoạt động làng nghề. Các chương trình nghệ thuật thực cảnh tái hiện lịch sử – văn hóa sống động, hòa hợp giá trị hiện đại, tạo điểm nhấn trải nghiệm và gia tăng giá trị cho toàn bộ không gian ven hồ.

Đề án được kỳ vọng không chỉ phục hồi hệ sinh thái và nâng cao chất lượng môi trường, mà còn tái định vị toàn diện giá trị văn hóa – cảnh quan của Hồ Tây dựa trên nền tảng di sản, sáng tạo và phát triển bền vững của Thủ đô trong dài hạn.