Đầu Xuân, trò chuyện cùng Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu

“Pháp luật là niềm đam mê của tôi”

PV: Thưa Thứ trưởng, được biết, Thứ trưởng đang tích cực chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 trên cương vị người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội. Thứ trưởng có thể cho biết đâu là động lực để ông ứng cử?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Được sinh ra trong một gia đình có cha mẹ đều là giáo viên nhưng ngay từ nhỏ, tôi đã có niềm đam mê với pháp luật và sớm quyết tâm theo đuổi lĩnh vực này. Tôi được đào tạo cơ bản về pháp luật ở trình độ cử nhân và tiến sỹ luật tại Liên - Xô (nay là Liên bang Nga).

Trong gần 30 năm công tác, tôi đã có cơ hội làm việc trong nhiều lĩnh vực như đào tạo, nghiên cứu khoa học, quản lý nhà nước, xây dựng và thi hành pháp luật và trải qua nhiều vị trí công tác; như giảng viên Trường Đại học Đại học Luật Hà Nội, Trưởng khoa Đào tạo Thẩm phán, Phó Chánh văn phòng Bộ Tư pháp, Giám đốc Học viện Tư pháp, Hiệu trưởng Trường Đại học Luật Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tư pháp, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương và hiện nay là Thứ trưởng Bộ Tư pháp.

Quá trình công tác đã giúp tôi tích lũy được nhiều kiến thức, kinh nghiệm thực tiễn trong công tác xây dựng pháp luật, tổ chức thi hành pháp luật; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực pháp luật, quản lý nhà nước và nghiên cứu, hoạch định chính sách phát triển đất nước.

Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, kỷ nguyên phát triển giàu mạnh của dân tộc. Để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm, Đảng và Nhà nước ta tiếp tục đặt “đột phá mạnh mẽ về thể chế phát triển” lên vị trí hàng đầu trong ba đột phá chiến lược. Nghị quyết Đại hội XIV cũng đã xác định rõ các định hướng chiến lược lớn tiếp tục xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển nhanh và bền vững đất nước, trong đó thể chế chính trị là then chốt, thể chế kinh tế là trọng tâm, các thể chế khác là rất quan trọng.

Vì vậy, tôi ứng cử đại biểu Quốc hội với mong muốn sẽ mang những kiến thức chuyên môn và kinh nghiệm đã tích lũy được sau 30 năm công tác để đóng góp tích cực và thiết thực, hiệu quả vào công tác lập pháp của Quốc hội, góp phần hiện thực hoá mục tiêu xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo.

Cà Mau có tiềm năng to lớn về phát triển kinh tế biển

- Được biết, ông đã được Hội đồng bầu cử quốc gia giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại tỉnh Cà Mau. Đây là địa bàn có những đặc thù gì, thưa Thứ trưởng?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Tôi vinh dự được Hội đồng bầu cử quốc gia giới thiệu ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại tỉnh Cà Mau - vùng đất cực Nam của Tổ quốc, nơi có vị trí địa chính trị đặc biệt quan trọng, vùng đất giàu truyền thống cách mạng, có bản sắc văn hóa phong phú, đa dạng; con người hào phóng, khoáng đạt, thẳng thắn, trọng nghĩa khí.

Sau khi thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, hợp nhất tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau (cũ), tỉnh Cà Mau hiện có quy mô diện tích khoảng 7.942 km² với hơn 2,6 triệu dân, là nơi sinh sống của 28 dân tộc anh em và có đời sống tín ngưỡng, tôn giáo phong phú, góp phần tạo nên bản sắc văn hóa đa dạng, giàu truyền thống của vùng đất cực Nam Tổ quốc.

Cà Mau được thiên nhiên ưu đãi với hệ sinh thái đặc trưng của vùng đất ngập nước ven biển, rừng ngập mặn và rừng tràm U Minh Hạ - khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận - cùng các địa danh tiêu biểu như Mũi Cà Mau, Hòn Khoai…. Những giá trị tự nhiên, sinh thái và văn hóa đặc sắc đó không chỉ tạo nên bản sắc riêng của địa phương mà còn mở ra tiềm năng to lớn cho phát triển kinh tế biển, du lịch sinh thái và phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Nhân dân các dân tộc trong tỉnh đã có nhiều nỗ lực, cố gắng phát triển kinh tế, xã hội, đảm bảo quốc phòng – an ninh, xây dựng quê hương giàu mạnh; đời sống vật chất, văn hóa, tinh thần của nhân dân có nhiều cải thiện.

Tuy vậy, kinh tế, nhất là kinh tế biển, ven biển, du lịch phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của tỉnh, đầu tư phòng chống sạt lở bở biển, bở sông còn hạn chế; phát triển đô thị, vệ sinh môi trường có nơi chưa đảm bảo yêu cầu; hạ tầng giao thông trong tỉnh, kết nối vùng còn hạn chế…

Sẽ nỗ lực hết sức để thực hiện vai trò cầu nối giữa Nhân dân và Quốc hội

- Nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa XVI, Thứ trưởng dự định sẽ tập trung vào những công việc gì để thực hiện tốt vai trò người đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, đóng góp cho sự phát triển của đất nước nói chung và tỉnh Cà Mau nơi Thứ trưởng ứng cử?

Thứ trưởng Phan Chí Hiếu: Tôi luôn nhận thức sâu sắc về chức năng của Quốc hội trong thực hiện quyền lập hiến, quyền lập pháp, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát tối cao đối với hoạt động của Nhà nước. Qua đó, tôi càng thấm thía vai trò trung tâm, ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Quốc hội trong việc phản ánh ý chí, nguyện vọng của Nhân dân, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; trong đó, đại biểu Quốc hội giữ vai trò cầu nối quan trọng, đại diện cho Nhân dân tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và giám sát việc thực thi quyền lực nhà nước.

Trên tinh thần đó, với chuyên môn, năng lực và kinh nghiệm công tác, nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội khóa XVI, tôi sẽ phấn đấu, cố gắng thực hiện tốt những điều cử tri mong muốn, giải quyết được các tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân, tập trung vào những nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, thực hiện tốt trách nhiệm của đại biểu Quốc hội, gắn bó mật thiết và giữ mối liên hệ thường xuyên với cử tri; chủ động đa dạng hóa hình thức và linh hoạt thời gian tiếp xúc cử tri để tạo điều kiện thuận lợi cho cử tri và Nhân dân tham gia góp ý, phản ánh tâm tư, nguyện vọng. Tiếp nhận, nghiên cứu và phối hợp đề nghị các cơ quan có thẩm quyền giải quyết kiến nghị của cử tri, khiếu nại, tố cáo của công dân; đồng thời, theo dõi, đôn đốc việc giải quyết. Thường xuyên báo cáo với cử tri về hoạt động đại biểu của mình và chịu sự giám sát của cử tri, góp phần tăng cường sự gắn kết giữa Nhân dân với Quốc hội và các cơ quan nhà nước. 

Ngoài việc gần dân, sát dân để trực tiếp lắng nghe ý kiến, nguyện vọng của cử tri, tôi sẽ tích cực tham gia vào các hoạt động tại cơ quan dân cử ở tỉnh Cà Mau và các xã … để có thông tin bao quát, tổng thể và sát nhất về các tâm tư, nguyện vọng của cử tri. Đồng thời, tích cực phối hợp với các cơ quan, đoàn thể tại tỉnh Cà Mau trước hết tại các đơn vị hành chính thuộc đơn vị ứng cử để cùng tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho Nhân dân và cử tri để Nhân dân, cử tri hiểu rõ quyền lợi, nghĩa vụ của mình, nắm được quy trình, thẩm quyền giải quyết kiến nghị của cử tri, góp phần bảo đảm quyền lợi chính đáng của Nhân dân và cử tri.

Thứ hai, tham gia tích cực, trách nhiệm, chất lượng, hiệu quả vào các hoạt động của Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, của Quốc hội trong hoạt động lập pháp, giám sát tối cao và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Tôi sẽ phát huy kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm 30 năm trực tiếp tham gia công tác xây dựng pháp luật của bản thân, đồng thời lắng nghe ý kiến của Nhân dân và cử tri góp ý về các dự án luật, để kịp thời kiến nghị trực tiếp với cơ quan có thẩm quyền xem xét và có cơ chế tiếp thu, giải trình nhằm góp phần xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, dễ hiểu, dễ thực hiện, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình được thuận lợi nhất, để cán bộ, công chức có hành lang pháp lý rõ ràng trong thực thi công vụ.

Trong thời gian qua, công tác xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đã đạt được nhiều kết quả quan trọng; hệ thống pháp luật từng bước được hoàn thiện, ngày càng đầy đủ, đồng bộ hơn. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, hệ thống pháp luật hiện còn tình trạng chồng chéo, chưa thống nhất, chưa thật sự phù hợp với thực tiễn, trong một số trường hợp trở thành “điểm nghẽn” cản trở quá trình phát triển. Đảng, Nhà nước ta đã xác định thể chế là “điểm nghẽn của điểm nghẽn” và đang chủ trương đổi mới tư duy trong xây dựng và tổ chức thi hành. Chính vì vậy, tôi hy vọng việc được ứng cử và nếu được cử tri tín nhiệm bầu làm đại biểu Quốc hội là cơ hội để tôi tiếp tục đóng góp vào quá trình hoàn thiện thể chế, pháp luật, nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Thứ ba, là đại biểu của Trung ương giới thiệu ứng cử tại tỉnh Cà Mau, tôi sẽ thường xuyên theo dõi tình hình phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau và các xã trong tỉnh để cùng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau làm cầu nối với Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành Trung ương và các địa phương nhằm góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông mọi tiềm năng, cơ hội phát triển của tỉnh Cà Mau.

Tôi sẽ chủ động tham gia đóng góp ý kiến, đề xuất các giải pháp đầu tư ngân sách thực hiện hiệu quả các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Tỉnh, tập trung vào các chương trình, đề án, dự án trọng điểm, nhất là phát triển hạ tầng giao thông để sớm hoàn thiện các tuyến cao tốc, hạ tầng giao thông kết nối Cà Mau với các trung tâm kinh tế, giúp nâng cao giá trị nông - thủy sản địa phương; Cảng tổng hợp lưỡng dụng Hòn Khoai; các dự án chống sạt lở bờ biển, xâm nhập mặn – vấn đề sống còn của người dân Cà Mau; tập trung phát triển năng lượng tái tạo (điện gió, điện mặt trời...). Như lời Đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định: “Cà Mau dù xa về khoảng cách nhưng không xa về chính sách và sự quan tâm của Trung ương”.

Với khát vọng cống hiến và sự nhiệt huyết của một ứng cử viên lần đầu tham gia ứng cử, tôi tin tưởng rằng, cùng với sự quan tâm, ủng hộ và tín nhiệm của cử tri, tôi sẽ có thêm động lực để thực hiện hiệu quả Chương trình hành động đã đề ra, đáp ứng lòng mong mỏi của cử tri và Nhân dân trong tỉnh Cà Mau.

Là một đảng viên, một cán bộ công tác trong lĩnh vực pháp luật và quản lý nhà nước, tôi luôn nỗ lực rèn luyện, giữ gìn phẩm chất liêm chính, khách quan, lấy lợi ích và đặt lợi ích của Nhân dân, của đất nước lên trên hết, trước hết. Tôi mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, góp ý và tín nhiệm của cử tri để có điều kiện đóng góp vào hoạt động của Quốc hội, Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Cà  Mau, góp phần xây dựng tỉnh giàu mạnh, thực sự là “mũi tàu” tăng tốc rẽ sóng, vươn mình trở thành cực tăng trưởng quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước trong kỷ nguyên mới.

PV: Trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Hà Dung (thực hiện)