CPI tháng 9 tăng cao do giá xăng dầu và học phí tăng

Cụ thể, Cục Thống kê phân tích, so với tháng trước, CPI tháng 9/2026 tăng 0,62% (khu vực thành thị tăng 0,63%; khu vực nông thôn tăng 0,61%). Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 9 nhóm hàng tăng giá và 2 nhóm hàng giảm giá. Nổi bật nhất là nhóm giao thông tăng tới 3,97% so với tháng trước (tác động làm CPI chung tăng 0,40 điểm phần trăm), chủ yếu do chỉ số giá xăng tăng 9,39%; giá dầu diesel tăng 4,53% do ảnh hưởng của các đợt điều chỉnh giá xăng, dầu trong nước theo diễn biến giá thế giới; giá nhóm phụ tùng tăng 0,42%; giá dịch vụ bảo dưỡng phương tiện đi lại tăng 0,54%; giá học bằng lái xe tăng 1,24%; dịch vụ trông giữ xe tăng 0,17%; dịch vụ rửa xe, bơm xe tăng 0,10%.

Nhóm giáo dục cũng tăng 1,41% so với tháng trước (tác động làm CPI chung tăng 0,08 điểm phần trăm). Trong đó: Giá dịch vụ giáo dục tăng 1,60%; giá bút viết các loại tăng 0,62%; văn phòng phẩm, đồ dùng học tập khác tăng 0,59%; sản phẩm từ giấy tăng 0,55%...

Theo Cục Thống kê, CPI bình quân quý III/2026 tăng 4,80% so với cùng kỳ năm trước, trong đó: Chỉ số giá thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,32%; may mặc, mũ nón, giày dép tăng 2,24%; giáo dục tăng 3,44%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 3,55%; đồ uống và thuốc lá tăng 4,18%; hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,58%; hàng hóa và dịch vụ khác tăng 5,90%; nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,59%; giao thông tăng 7,73%. CPI bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó: Chỉ số giá nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,72%, tác động làm CPI chung tăng 1,69 điểm phần trăm; nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,68%, tác động tăng 1,52 điểm phần trăm; nhóm giao thông tăng 6,06%, tác động tăng 0,6 điểm phần trăm…

Giá vàng trong nước biến động cùng chiều với giá vàng thế giới. Bình quân giá vàng thế giới tháng 9 (tính đến ngày 25/9/2026) ở mức 4.434,45 USD/ounce, tăng 1,31% so với tháng 8, chủ yếu do đồng USD suy yếu, lợi suất trái phiếu Mỹ giảm và dòng vốn đầu tư vào các quỹ vàng tăng. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị làm gia tăng nhu cầu đối với tài sản trú ẩn an toàn. Trong nước, chỉ số giá vàng tháng 9 tăng 2,38% so với tháng trước; tăng 12,42% so với cùng kỳ năm trước; giảm 4,04% so với tháng 12/2025; bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 42,67% so với cùng kỳ năm trước.

Giá đô la Mỹ trong nước biến động cùng chiều với giá thế giới. Chỉ số USD bình quân trên thị trường quốc tế tháng 9 (tính đến ngày 25/9/2026) đạt mức 99,5 điểm, giảm 0,16 điểm so với tháng 8, trong bối cảnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ thay đổi và lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ giảm. Trong nước, chỉ số giá đô la Mỹ tháng Chín giảm 0,69% so với tháng trước; giảm 1,34% so với cùng kỳ năm trước; giảm 1,07% so với tháng 12/2025; bình quân 9 tháng năm 2026 tăng 1,01% so với cùng kỳ năm trước.

Theo bà Nguyễn Thu Oanh - Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê), áp lực đối với mặt bằng giá trong những tháng cuối năm vẫn khá rõ. Rủi ro đầu tiên đến từ giá năng lượng và nguyên, nhiên vật liệu thế giới trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị, nguy cơ gián đoạn các tuyến vận tải và chi phí logistics còn cao. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu dùng, sản xuất và dịch vụ thường tăng vào dịp cuối năm có thể tạo thêm sức ép lên một số nhóm hàng hóa, dịch vụ. Biến động giá nguyên liệu nhập khẩu, tỷ giá và chi phí vận chuyển cũng có thể tiếp tục truyền dẫn vào giá thành sản xuất trong nước. Tuy vậy, vẫn có những yếu tố giúp hạn chế áp lực tăng giá. Nguồn cung hàng hóa trong nước nhìn chung được bảo đảm; công tác điều hành giá các mặt hàng thiết yếu, nhất là xăng dầu và năng lượng, tiếp tục được thực hiện chủ động. Việc phối hợp giữa chính sách tài khóa, tiền tệ cùng các giải pháp ổn định thị trường cũng có vai trò quan trọng trong hạn chế tác động bất lợi từ bên ngoài.

Những tháng còn lại của năm, Cục Thống kê khuyến nghị cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu, năng lượng, lương thực, thực phẩm, vật liệu xây dựng, dịch vụ giáo dục và y tế; đồng thời chủ động bảo đảm nguồn cung và điều hành giá phù hợp, hạn chế tác động lan tỏa tới mặt bằng giá chung./.