Chuyển đổi sang nộp thuế kê khai: Hộ kinh doanh có bị truy thu khi doanh thu tăng vọt?

Khánh Minh

Trước lo ngại của cộng đồng hộ kinh doanh về rủi ro bị truy thu thuế hoặc xử phạt khi chuyển đổi từ mô hình thuế khoán sang kê khai nếu doanh thu ghi nhận sự gia tăng đột biến, đại diện ngành thuế khẳng định quan điểm xuyên suốt trong giai đoạn đầu là tập trung hỗ trợ và hướng dẫn tuân thủ, không đặt nặng vấn đề chế tài.

Không đặt nặng truy thu, tập trung hỗ trợ chuẩn hóa quy trình

Tại tọa đàm "Chính sách Thuế đối với hộ kinh doanh" của VTV1 vừa diễn ra, vấn đề được cộng đồng hộ kinh doanh quan tâm hàng đầu là rủi ro pháp lý khi chuyển đổi phương thức quản lý thuế. Cụ thể, nhiều hộ kinh doanh lo ngại rằng khi chuyển từ nộp thuế khoán sang phương pháp kê khai, nếu số liệu doanh thu thực tế tăng mạnh so với mức khoán trước đây, họ có thể đối diện với việc bị cơ quan thuế truy thu hoặc xử phạt vi phạm hành chính.

Giải đáp vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế) cho biết cần phân định rõ ràng giữa hai giai đoạn. Đối với thời gian nộp thuế theo phương pháp khoán trước đây, mức thuế đã được cơ quan chức năng thông báo và hộ kinh doanh đã hoàn thành nghĩa vụ nộp ngân sách, do đó số liệu này được xem là đã hoàn tất. Bước sang giai đoạn chuyển đổi, ngành thuế xác định mục tiêu trọng tâm là hỗ trợ hộ cá nhân kinh doanh làm quen, nắm bắt quy trình và chuyển dần từ phương pháp khoán sang kê khai một cách thuận lợi. Cơ quan thuế khẳng định không đặt nặng vấn đề truy thu hay xử phạt trong thời gian đầu triển khai, trừ các trường hợp cố tình gian lận hóa đơn hoặc trốn thuế có hệ thống nhằm đảm bảo sự công bằng trong môi trường kinh doanh.

Bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế).
Bà Nguyễn Thị Thu, Trưởng Ban Nghiệp vụ Thuế (Cục Thuế).

Để hiện thực hóa cam kết hỗ trợ, hệ thống phần mềm quản lý thuế đang được nâng cấp đồng bộ nhằm tương thích với hạ tầng công nghệ thông tin của người nộp thuế. Các tính năng mới được bổ sung bao gồm việc tự động nhắc nhở hộ kinh doanh về thời hạn nộp thuế, cảnh báo các rủi ro kê khai sai lệch hoặc thiếu sót so với dữ liệu hóa đơn điện tử. Các công cụ này giúp người nộp thuế chủ động kiểm soát và tuân thủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước, giảm thiểu các sai sót không đáng có dẫn đến rủi ro bị phạt.

Chiến dịch 60 ngày đêm và giải pháp hỗ trợ phân lớp theo đối tượng

Nhận diện rõ những thách thức mà hộ kinh doanh gặp phải khi thay đổi thói quen nộp thuế đã tồn tại nhiều năm, ngành thuế đang triển khai chiến dịch cao điểm 60 ngày đêm để tập trung nguồn lực hỗ trợ quá trình chuyển đổi. Chiến dịch này hướng tới hai mục tiêu cốt lõi là giúp người nộp thuế nắm vững hành lang pháp lý mới và thành thạo trong việc vận hành các ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ kê khai thuế.

Điểm nổi bật trong chiến lược hỗ trợ lần này là việc phân loại chi tiết đối tượng quản lý. Cơ quan thuế đã tiến hành rà soát toàn bộ dữ liệu hộ kinh doanh trên phạm vi toàn quốc (hiện tại Việt Nam có 34 tỉnh thành sau sáp nhập), phân nhóm dựa trên tiêu chí ngành nghề và độ tuổi để thiết kế giải pháp phù hợp. Đối với nhóm hộ kinh doanh lớn tuổi, vốn gặp hạn chế trong việc tiếp cận công nghệ và văn bản chính sách, cơ quan thuế áp dụng phương thức tiếp cận trực tiếp. Các tài liệu hướng dẫn được biên soạn lại dưới dạng tờ rơi ngắn gọn, dễ hiểu, kết hợp với việc tổ chức các đoàn công tác xuống tận cơ sở kinh doanh để hướng dẫn thao tác từng bước.

Ngược lại, với nhóm hộ kinh doanh trẻ tuổi, công tác tuyên truyền được đẩy mạnh trên các nền tảng số. Thông tin chính sách và hướng dẫn kỹ thuật được chuyển tải qua các mạng xã hội phổ biến như Facebook, Zalo hay các video ngắn, giúp nhóm này dễ dàng tiếp nhận và trở thành cầu nối lan tỏa thông tin đến cộng đồng. Ngoài ra, để tối ưu hóa chi phí tuân thủ cho người dân, ngành thuế đã thiết lập cơ chế phối hợp với hệ thống ngân hàng thương mại và các nhà cung cấp giải pháp phần mềm kế toán, hóa đơn điện tử. Sự hợp tác này giúp hộ kinh doanh tiếp cận được các công cụ quản lý tài chính và thuế với chi phí hợp lý nhất, đảm bảo ngay cả những hộ không có bộ phận kế toán chuyên nghiệp vẫn có thể làm chủ công nghệ và quy định mới.

Tin Cùng Chuyên Mục