Chứng khoán Việt Nam chờ đón tỷ USD dòng vốn ngoại từ đợt nâng hạng FTSE Russell

Ước tính quy mô dòng vốn và lộ trình hoàn thiện hành lang pháp lý

Dữ liệu từ Chứng khoán Maybank cho thấy tiến trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo bộ chỉ số FTSE Russell đang đi đúng kế hoạch. Dựa trên số liệu chốt năm 2024, tỷ trọng của Việt Nam trong rổ FTSE EM All Cap Index dự kiến đạt mức 0,4% với 28 mã cổ phiếu đáp ứng các tiêu chí chọn lọc. Ở tỷ lệ này, quy mô dòng vốn thụ động dự kiến chảy vào thị trường dao động từ 0,8 đến 1 tỷ USD. Dòng vốn chủ động được dự báo sẽ đạt mức cao gấp năm lần con số trên. Các chuyên gia phân tích đánh giá tỷ trọng chỉ số và số lượng cổ phiếu đạt tiêu chuẩn sẽ tăng dần theo thời gian, tương đồng với quỹ đạo phát triển của các thị trường mới được nâng hạng trước đó như Trung Quốc, Saudi Arabia hay Kuwait.

Lộ trình này được củng cố bởi ba sự thay đổi lớn về quy định giao dịch, bao gồm việc áp dụng cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước (từ tháng 11/2024), hủy bỏ quy định công bố thông tin đại chúng đối với các giao dịch thất bại và áp dụng mô hình môi giới toàn cầu từ tháng 2/2026. Theo kế hoạch làm việc, FTSE Russell sẽ tổng hợp ý kiến phản hồi của nhà đầu tư về mô hình môi giới toàn cầu trong kỳ rà soát tháng 3/2026 để chốt lộ trình triển khai chính thức. Khả năng cao việc áp dụng sẽ được chia thành nhiều giai đoạn, khởi động từ tháng 9/2026.

Kiểm soát rủi ro minh bạch thông tin và xử lý nút thắt giới hạn sở hữu

Liên quan đến các rủi ro phát sinh, thị trường quốc tế vừa ghi nhận sự kiện FTSE Russell tạm dừng việc thêm mới, loại bỏ và điều chỉnh tỷ trọng cổ phiếu của Indonesia trong kỳ rà soát tháng 3/2026. Sự việc này đặt ra vấn đề về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và tính minh bạch trong cơ cấu cổ đông đối với các quốc gia đang chờ nâng hạng. Dù vậy, giới chuyên môn đánh giá rủi ro tương tự tại Việt Nam hiện nằm trong ngưỡng kiểm soát an toàn. Các quy định về ngưỡng công bố thông tin sở hữu cổ đông tại thị trường trong nước đã cơ bản tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế, đặc biệt các quy định áp dụng cho nhóm ngành ngân hàng còn khắt khe hơn. Yêu cầu mức tối thiểu về tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng cũng chỉ thấp hơn một mức không đáng kể so với mặt bằng chung trong khu vực.

Báo cáo của Maybank nhấn mạnh việc nâng hạng thị trường là nhiệm vụ kinh tế trọng tâm của nhà điều hành. Do đó, hệ thống quy định sẽ tiếp tục được nới lỏng theo hướng có lợi cho nhà đầu tư ngoại, tập trung xử lý các rào cản về giới hạn sở hữu nước ngoài (FOL), minh bạch tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và thiết lập đối tác bù trừ trung tâm (CCP). Những sự điều chỉnh này sẽ trực tiếp hỗ trợ gia tăng tỷ trọng và mở rộng danh sách cổ phiếu Việt Nam trong rổ chỉ số thị trường mới nổi.