Chứng khoán SSI (SSI): Việt Nam rộng cửa vào danh sách theo dõi nâng hạng MSCI trong tháng 6/2026
Theo đánh giá mới nhất từ SSI Research, thị trường Việt Nam đang có những lợi thế vượt trội so với các nước trong khu vực về cấu trúc và sự minh bạch. Với các quy định pháp lý vừa được ban hành, khả năng Việt Nam được tổ chức MSCI đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6 tới là rất khả thi.
Lợi thế về sự minh bạch và cấu trúc sở hữu
Trong báo cáo chiến lược vừa công bố, Trung tâm Phân tích Chứng khoán SSI (SSI Research) nhận định mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam đã trở nên thực tế hơn bao giờ hết, với các mốc thời gian có thể định lượng được thay vì chỉ là kỳ vọng dài hạn. So sánh với các thị trường lân cận, Việt Nam đang cho thấy sự ổn định và hấp dẫn hơn về mặt cấu trúc.
Cụ thể, việc tổ chức MSCI rà soát lại cách tính tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) tại Indonesia đang khiến thị trường này đối mặt với rủi ro bị rút vốn, thậm chí có thể bị hạ cấp xuống nhóm Thị trường Cận biên. Điều này cho thấy các thị trường mới nổi đang bị soi xét kỹ hơn về tính minh bạch. Ngược lại, Việt Nam được đánh giá cao nhờ cấu trúc free-float lành mạnh và rõ ràng hơn, giúp hạn chế các rủi ro hệ thống tương tự.
SSI Research dự báo cột mốc quan trọng tiếp theo là khả năng Việt Nam được MSCI đưa vào "Danh sách theo dõi" (Watchlist) để nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6/2026. Các điều kiện cần thiết đang dần hội tụ đầy đủ: cơ chế giao dịch không ký quỹ trước (NPF) vận hành ổn định, mô hình bù trừ đối tác trung tâm (CCP) có tiến triển và việc mở rộng các sản phẩm phòng vệ rủi ro. Ngoài ra, tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL) cũng được cải thiện đáng kể trong giai đoạn 2025 – đầu 2026 nhờ sự xuất hiện của nhiều cổ phiếu vốn hóa lớn cho phép nhà đầu tư ngoại sở hữu 100%.
Gỡ vướng pháp lý bằng Thông tư 08/2026
Động lực chính thúc đẩy tiến trình nâng hạng đến từ các văn bản pháp lý mới. Ngày 3/2/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư 08/2026/TT-BTC sửa đổi các quy định về giao dịch và công bố thông tin. Văn bản này có hiệu lực ngay lập tức, tập trung giải quyết các điểm nghẽn về thanh toán để đáp ứng tiêu chí của tổ chức xếp hạng FTSE Russell vào tháng 9/2026.
Điểm đột phá của Thông tư này là cho phép nhà đầu tư nước ngoài đặt lệnh mua chứng khoán thông qua các công ty chứng khoán quốc tế mà không cần mở tài khoản trực tiếp tại Việt Nam. Quy trình này giúp giảm thiểu thủ tục hành chính, tiệm cận với thông lệ quốc tế, tạo thuận lợi tối đa cho dòng vốn ngoại.
Bên cạnh đó, Thông tư 08 cũng hoàn thiện cơ chế giao dịch không ký quỹ (NPF) một cách chặt chẽ hơn. Nhà đầu tư tổ chức nếu vi phạm nghĩa vụ thanh toán sẽ bị tạm dừng giao dịch NPF từ 7 đến 180 phiên và buộc phải ký quỹ đủ 100% tiền khi đặt lệnh trong thời gian phạt. Đặc biệt, việc gỡ bỏ giới hạn danh sách cổ phiếu được giao dịch NPF đã mở đường cho các quỹ đầu tư chỉ số hoạt động hiệu quả hơn. Những thay đổi này không chỉ đáp ứng yêu cầu của FTSE Russell mà còn giải quyết trực tiếp các lo ngại của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường và độ tin cậy của hệ thống thanh toán Việt Nam.
