Bộ Xây dựng đề xuất rút ngắn tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng

Bộ Xây dựng vừa trình Thủ tướng và đề nghị báo cáo Quốc hội chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng nhằm tối ưu hiệu quả khai thác và đáp ứng nhu cầu vận tải mới.

Tờ trình nêu đề xuất ga Nam Hải Phòng được xác định là điểm cuối của tuyến chính thay cho ga Lạch Huyện như phương án trước. Theo phương án khai thác mới, tàu hàng sẽ được tập kết tại ga Nam Hải Phòng trước khi chạy trên tuyến chính đến Hà Nội và Lào Cai.

Nhờ đó, chiều dài tuyến chính giảm còn khoảng 362,9 km, ngắn hơn khoảng 27 km so với phương án đã được Quốc hội thông qua trước đây, đồng thời bổ sung các tuyến nhánh để bảo đảm kết nối với hệ thống cảng biển.

Bộ Xây dựng cũng đề xuất bổ sung xây dựng đoạn đường sắt Yên Viên - Gia Lâm dài khoảng 8,4 km và cải tạo ga Gia Lâm nhằm kết nối trực tiếp với tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, giúp hành khách từ trung tâm Hà Nội rút ngắn di chuyển, mang lại lợi ích kinh tế lớn.

Theo tính toán, phương án này giúp hành khách tiết kiệm khoảng 8 phút di chuyển, đồng thời tăng khả năng kết nối với tuyến Hà Nội - Hải Phòng hiện hữu và các tuyến đường sắt đô thị, góp phần giảm áp lực giao thông đường bộ và thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng kiến nghị bổ sung một số đoạn tuyến nhánh kết nối với mạng lưới đường sắt quốc gia hiện hữu, gồm đoạn nối với ga Lào Cai dài khoảng 0,5 km, đoạn kết nối với tuyến Hà Nội - Thái Nguyên dài khoảng 2,7 km và đoạn kết nối với tuyến Yên Viên - Lào Cai khổ 1.000 mm dài khoảng 4,1 km. Các đoạn kết nối này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả khai thác toàn mạng lưới, giảm chi phí trung chuyển và xếp dỡ hàng hóa.

Một nội dung khác là Bộ Xây dựng đề xuất đầu tư ngay đường đôi trên đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng thay cho phương án đường đơn. Theo dự báo nhu cầu vận tải, nếu chỉ đầu tư đường đơn, đoạn tuyến này sẽ sớm quá tải và phải mở rộng từ khoảng năm 2041.

Trong khi đó, đầu tư đồng bộ ngay từ đầu được đánh giá giúp tiết kiệm gần 12.590 tỷ đồng, đồng thời không phải đầu tư hai ga kỹ thuật Kim Sơn và Quốc Tuấn, qua đó giảm khoảng 115 ha diện tích sử dụng đất.

Nếu được cấp có thẩm quyền chấp thuận, dự án sẽ đầu tư mới toàn tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435 mm, vận chuyển hỗn hợp hành khách và hàng hóa. Tuyến chính được thiết kế đường đơn, riêng đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn Yên Viên - Gia Lâm đầu tư đường đôi.

Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h trên tuyến chính từ ga Lào Cai mới đến ga Nam Hải Phòng, 120 km/h đối với đoạn qua Hà Nội và 80 km/h trên các đoạn tuyến còn lại.

Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng được Quốc hội phê duyệt năm 2025, dài khoảng 417 km, trong đó tuyến chính dài 389 km, tuyến nhánh dài 27,9 km. Dự án có tổng vốn 203.231 tỷ đồng, tương đương 8,37 tỷ USD, khởi công trong năm 2025 và phấn đấu hoàn thành năm 2030.