Bảo đảm đủ sách giáo khoa, không để ảnh hưởng việc dạy và học

Nhà xuất bản Giáo dục nói gì về thiếu SGK?

Chiều 9/9, tại trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu chủ trì cuộc họp về tình hình in, phát hành và cung ứng sách giáo khoa phục vụ năm học 2026-2027.

Dù các bộ, ngành, địa phương và Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đã nỗ lực chuẩn bị các điều kiện phục vụ năm học mới trong bối cảnh có nhiều thay đổi. Tuy nhiên, những bất cập trong khâu cung ứng sách giáo khoa được dư luận phản ánh cho thấy cần đánh giá lại toàn bộ quy trình, từ dự báo nhu cầu, đặt hàng, sản xuất đến phát hành, phân phối

Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu yêu cầu các bộ, ngành, cơ quan liên quan báo cáo cụ thể thực trạng cung ứng sách giáo khoa; làm rõ những khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân khách quan, chủ quan và đề xuất giải pháp khắc phục.

Phó Thủ tướng lưu ý cần xác định rõ quy trình đưa sách giáo khoa ra thị trường; đánh giá năng lực của hệ thống đại lý, nhà sách trong việc đưa sách đến vùng sâu, vùng xa; làm rõ trách nhiệm của các đại lý trong cung ứng sách, cơ cấu giá sách giáo khoa cũng như cơ chế mua sắm, đấu thầu tài sản công đối với mặt hàng này.

Theo báo cáo của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đến ngày 9/9, đơn vị đã phát hành 235,6 triệu bản sách giáo khoa và 84 triệu bản sách bài tập, sách tham khảo. Tuy nhiên, tại một số địa bàn vẫn xảy ra tình trạng thiếu sách cục bộ. Nguyên nhân được xác định liên quan đến việc gián đoạn kênh đăng ký mua bán sách tại các cơ sở giáo dục, cùng những vướng mắc trong lộ trình và quá trình vận hành hệ thống cung ứng.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng cho rằng việc chưa bảo đảm đủ sách giáo khoa cho học sinh cho thấy vẫn còn bất cập trong công tác dự báo nhu cầu, đặt hàng, sản xuất, dự trữ, điều phối và phân phối. Theo Phó Thủ tướng, sách giáo khoa cần được quản lý như một mặt hàng thiết yếu, đặc thù. Trong đó, không đặt nặng yếu tố lợi nhuận mà quan trọng nhất là bảo đảm cung cấp kịp thời, đầy đủ cho học sinh, với giá cả được Nhà nước quản lý chặt chẽ.

Thiết lập cơ chế phản ứng nhanh, kiểm soát giá, siết chặt phân phối

Phó Thủ tướng giao Bộ GD&ĐT chủ trì, phối hợp với các địa phương, chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát, xác định cụ thể từng địa bàn, số lượng sách còn thiếu và những nơi đang tồn dư. Trên cơ sở đó, tổ chức in bổ sung, điều chuyển, cung ứng kịp thời, bảo đảm mọi học sinh có đủ sách giáo khoa, tuyệt đối không để tình trạng thiếu sách ảnh hưởng đến việc dạy và học.

Bộ GD&ĐT được yêu cầu phối hợp với các nhà cung cấp, đại lý công khai các điểm bán còn hàng, số điện thoại hỗ trợ, đường dây nóng và kênh đặt hàng trực tuyến. Đồng thời, cung cấp thông tin về địa chỉ khai thác sách giáo khoa và tài liệu điện tử để phụ huynh, học sinh thuận tiện tiếp cận.

Đáng chú ý, Bộ GD&ĐT sẽ thành lập Tổ công tác phản ứng nhanh, có bộ phận thường trực 24/7 để tiếp nhận phản ánh và điều phối sách đến những địa bàn, điểm trường đang thiếu. Số điện thoại tiếp nhận phản ánh cũng được công khai nhằm kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.

Về lâu dài, Bộ GD&ĐT được giao rà soát toàn diện công tác quản lý nhà nước đối với sách giáo khoa, từ xác định nhu cầu, tổ chức sản xuất, dự trữ, phát hành, phân phối đến kiểm tra, giám sát. Cùng với đó là đánh giá mạng lưới, phương thức phát hành và cơ chế điều chuyển sách giữa các địa phương; xây dựng phương án dự phòng hợp lý, tránh phụ thuộc hoàn toàn vào số lượng đặt mua của các đơn vị trung gian.

Bộ GD&ĐT cũng chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam rà soát toàn bộ hệ thống đại lý, đơn vị phát hành trung gian; phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Công Thương và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện cơ chế quản lý sản xuất, dự trữ và phát hành sách giáo khoa.

Một yêu cầu khác được đặt ra là rà soát cơ chế quản lý giá và các yếu tố hình thành giá sách giáo khoa, bảo đảm giá được xác định công khai, minh bạch, hợp lý; đồng thời tiết giảm tối đa các chi phí trung gian không cần thiết.

Bộ Công Thương được giao chỉ đạo lực lượng quản lý thị trường tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh sách giáo khoa tại các đại lý, kịp thời báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh. Đồng thời, rà soát các vấn đề về cạnh tranh trong hệ thống phân phối; nếu phát hiện dấu hiệu hạn chế cạnh tranh hoặc hành vi vi phạm pháp luật về cạnh tranh thì xử lý theo thẩm quyền.

UBND các tỉnh, thành phố có trách nhiệm tổ chức kiểm tra đến từng cơ sở giáo dục, không để học sinh thiếu sách; phối hợp chặt chẽ với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam và các đơn vị phát hành trong vận chuyển, điều chuyển, cung ứng sách. Các địa phương cũng phải rà soát, tổng hợp chính xác nhu cầu sách giáo khoa trên địa bàn và gửi Bộ GD&ĐT.