Áp lực lạm phát bủa vây, chuyên gia dự báo mặt bằng lãi suất khó hạ nhiệt trước năm 2027

Tiền gửi duy trì mức sinh lời cao khi dư địa nới lỏng thu hẹp

Báo cáo phân tích mới nhất từ Công ty Chứng khoán VNDirect đưa ra kỳ vọng mặt bằng lãi suất chỉ bắt đầu hạ nhiệt rõ nét từ đầu năm 2027. Khi đó, những tác động tiêu cực từ môi trường tài chính quốc tế suy giảm, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Ngân hàng Nhà nước trong việc điều hành chính sách tiền tệ. Dự báo này cho thấy góc nhìn thận trọng hơn so với thời điểm cách đây một tháng, khi Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) chưa quyết định nâng lãi suất điều hành thêm 25 điểm cơ bản.

Đồng quan điểm, Bộ phận Phân tích kinh tế và thị trường tài chính của Ngân hàng Techcombank đánh giá dư địa giảm lãi suất hiện nay không còn nhiều. Nhóm phân tích giữ nguyên dự báo lãi suất huy động chủ yếu đi ngang từ nay đến cuối năm. Sự cẩn trọng này xuất phát từ việc lạm phát đang chịu áp lực tăng trở lại. Bình quân 8 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng tăng 4,45% so với cùng kỳ, trong khi lạm phát cơ bản ở mức 4,42%, tiến rất gần mục tiêu kiểm soát 4,5%. Đồng thời, nhu cầu vốn tiếp tục ở mức cao để phục vụ các dự án hạ tầng và đầu tư quy mô lớn, buộc các tổ chức tín dụng phải duy trì khả năng huy động.

Thực tế giao dịch trên thị trường cho thấy người gửi tiền vẫn đang hưởng mức sinh lời hấp dẫn. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước ghi nhận trong tháng 8, lãi suất tiền gửi cao nhất kỳ hạn 6 đến 12 tháng chạm mốc 8%, còn kỳ hạn dài hơn 24 tháng lên 8,1%. Trên thị trường, nhiều nhà băng áp dụng chính sách cộng thêm lãi suất, đưa mức huy động phổ biến lên 8,5% đến 9,3% một năm cho kỳ hạn 6 tháng. Các nhà băng cũng chấp nhận chi phí vốn cao hơn để huy động qua chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu với mức 8,7% đến 10%.

Chi phí đầu vào tăng cao trực tiếp kéo lãi suất cho vay bình quân tháng 8 lên mức 10,7%, tăng gần 2 điểm phần trăm so với cuối năm ngoái. Mức lãi suất thấp hiện chỉ được áp dụng khống chế ở mức trần 4% đối với các khoản cho vay ngắn hạn thuộc nhóm lĩnh vực ưu tiên như xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp vừa và nhỏ theo đúng quy định.

Thách thức từ biến số Fed và ưu tiên ổn định thanh khoản

Thanh khoản hệ thống ngân hàng đang phát đi những tín hiệu cải thiện nhưng giới chuyên môn đánh giá chưa thực sự bền vững. Công ty Chứng khoán VNDirect phân tích, các biện pháp hỗ trợ của cơ quan điều hành bao gồm thay đổi cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi và nới tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn đang dần phát huy hiệu quả. Dù vậy, các quy định mới có hiệu lực khoảng hai tháng nên tác động giải phóng thanh khoản chưa phản ánh đầy đủ vào mặt bằng lãi suất. Điểm sáng là trong tháng 8, ngân sách đã đảo chiều sang chi vượt thu sau thời gian dài tích lũy tiền tại Kho bạc Nhà nước, tạo thêm lực đỡ cho hệ thống.

Biến số lớn nhất đối với lãi suất trong nước hiện nay là chính sách tiền tệ của Fed. Giám đốc Khối Nghiên cứu thị trường và Kinh tế toàn cầu Ngân hàng UOB Singapore, ông Suan Teck Kin, dự báo Fed có thể thực hiện thêm hai đợt tăng lãi suất vào tháng 12/2026 và quý đầu năm 2027. Quyết định này sẽ tạo thêm áp lực lớn lên tỷ giá và thanh khoản hệ thống khi chênh lệch lãi suất giữa USD và tiền đồng tiếp tục nới rộng. Tiến sĩ Cấn Văn Lực và nhóm chuyên gia Viện Nghiên cứu Kinh tế BIDV cũng cảnh báo dư địa giảm lãi suất cho vay trong ngắn hạn trở nên khó khăn hơn trước biến động của các đồng ngoại tệ mạnh.

Đứng trước các rủi ro vĩ mô, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ tiếp tục ưu tiên sự ổn định thay vì cắt giảm lãi suất. Hiện tại, lãi suất tái cấp vốn vẫn duy trì ở mức 4,5% một năm, trong khi trần lãi suất huy động kỳ hạn dưới 6 tháng là 4,75%. Các chuyên gia tài chính cho rằng công cụ phù hợp nhất để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế lúc này là chính sách tài khóa. Việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư sẽ mang lại tác động tích cực, giảm bớt sự phụ thuộc quá lớn vào công cụ tín dụng ngân hàng.