Án phạt 810 triệu đồng 'chấn chỉnh' các nền tảng số: Cấm ép buộc người dùng giao nộp dữ liệu cá nhân

Ngăn chặn rủi ro từ các chính sách dữ liệu cài cắm, ép buộc

Thông tin từ Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia (Bộ Công Thương) cho biết qua công tác theo dõi thị trường, cơ quan này ghi nhận nhiều rủi ro tiềm ẩn trong cách thức triển khai chính sách dữ liệu của các doanh nghiệp công nghệ. Một số đơn vị yêu cầu người dùng phải đồng ý toàn bộ nội dung thu thập, sử dụng dữ liệu mới được tiếp tục sử dụng dịch vụ.

Bên cạnh đó, các quy định về phạm vi xử lý dữ liệu thường được thiết kế chung chung, chưa thể hiện rõ sự lựa chọn dành cho khách hàng. Nhiều nền tảng còn mặc định sẵn các ô đồng ý, làm giảm hoặc triệt tiêu quyền tự quyết thực chất của người tiêu dùng.

Cơ quan quản lý yêu cầu các đơn vị kinh doanh phải rà soát, hoàn thiện chính sách thu thập và sử dụng thông tin tuân thủ khắt khe Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Các tổ chức cung cấp nền tảng số cần bảo đảm tính minh bạch tuyệt đối về mục đích, phạm vi, thời hạn lưu trữ và biện pháp bảo vệ dữ liệu.

Doanh nghiệp có trách nhiệm thiết lập cơ chế rõ ràng để khách hàng quyết định việc cung cấp thông tin cho bên thứ ba và sử dụng dữ liệu cho các chiến dịch quảng cáo. Các đơn vị tuyệt đối không được coi việc đồng ý thu thập dữ liệu là điều kiện bắt buộc để giao kết hợp đồng cung cấp dịch vụ, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Các tổ chức cũng phải thực thi đầy đủ yêu cầu của người dùng khi họ muốn kiểm tra, chỉnh sửa, cập nhật hoặc hủy bỏ thông tin cá nhân.

Án phạt nghiêm khắc

Khuyến cáo của cơ quan chức năng được đưa ra ngay sau khi một án phạt lớn vừa được thi hành để chấn chỉnh thị trường. Đến cuối tháng 1/2026, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã chính thức ra quyết định xử phạt Công ty Cổ phần Tập đoàn VNG số tiền 810 triệu đồng do nhiều vi phạm trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Sự việc bắt nguồn từ đợt cập nhật điều khoản sử dụng của ứng dụng Zalo hồi cuối năm 2025. Tập đoàn này đã đưa ra chính sách quy định việc tiếp tục sử dụng tài khoản đồng nghĩa với việc cho phép thu thập và xử lý hàng loạt dữ liệu cá nhân nhạy cảm như số điện thoại, căn cước công dân, email và hình ảnh.

Điều khoản này lập tức gây tranh cãi lớn vì người dùng không được lựa chọn riêng biệt từng hạng mục. Nếu không chấp thuận toàn bộ, khách hàng sẽ bị từ chối quyền truy cập và sử dụng dịch vụ.

Cơ quan chức năng xác định VNG đã không thiết lập cơ chế để người tiêu dùng lựa chọn phạm vi cung cấp thông tin, đồng thời tước đi quyền tự quyết đối với việc sử dụng dữ liệu cho mục đích quảng cáo. Các quy trình tiếp nhận khiếu nại của nền tảng này cũng không được công khai đầy đủ và thiếu vắng chính sách bảo vệ riêng biệt dành cho nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương.

Cơ quan quản lý đã yêu cầu VNG chấm dứt ngay các hành vi vi phạm, tiến hành rà soát và hoàn thiện lại toàn bộ chính sách bảo mật. Cơ quan chức năng nhấn mạnh việc tuân thủ các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân là yếu tố quan trọng để củng cố niềm tin và xây dựng môi trường kinh doanh số minh bạch, bền vững.